Osmanlı'da ilk kapitülasyon Kanuni Sultan Süleyman zamanında mı verildi?

2018-01-22 15:20:12

XIV. yüzyılın sonlarından itibaren Venedik, Ceneviz gibi Avrupalı devletlere ticari imtiyazlar verildiyse de, bunlar Kanuni döneminde Fransa’ya verildiği iddia edilen kapitülasyon gibi çok kapsamlı değildi. Ancak Kanuni döneminde bu kapitülasyonlar verilmemiştir.

Halil İnalcık’a göre, Fransız elçisi De la Forest ile Veziriazam İbrahim Paşa arasında yapılan müzakereler sırasında bir kapitülasyon taslağı hazırlanmıştı. Fakat bu işin mimarı Veziriazam Makbul/Maktul İbrahim Paşa’nın ölümü üzerine kapitülasyon antlaşması yürürlüğe girmedi ve taslak halinde kaldı.

Bu antlaşmanın Türkçe metni de mevcut değildir. İnalcık, ilk gerçek Osmanlı kapitülasyonunun 18 Ekim 1569’da II. Selim tarafından Fransızlar’a verildiğini belirtir. Bazı yazarlar ise Fransızlar’la daha sonraki yıllarda yapılan kapitülasyon antlaşmalarında Kanuni dönemine atıf yapılmasından dolayı bu kapitülasyonun verildiği kanaatindedirler.