İbrahim Müteferrika’nın bastığı kitapları kimler aldı?

2018-01-23 18:11:50

Orhan Salih, aynı dönemde İstanbul’da yaşayan yönetici sınıfa mensup olanların tereke kayıtlarını inceleyerek basılan kitapları kimlerin aldığını ortaya çıkardı. Kitap alanlar arasında Müteferrika matbaasında tashihler yapan eski Galata kadısı Esad Efendi'nin terekesinde ''basma bir Vankulu'' vardı.

Matbaada çalışmış olmasına rağmen bu dönemde basılan diğer kitapların terekesinde yer almaması da ilginç bir durumdur. Sadrazam Hacı Ahmed Paşa'nın muhallefat defterinde Naima ile Çelebizade tarihleri ve Vankulu Lugati, Şeyhülislam Hayatizade Mehmed Emin Efendi'nin terekesinde Raşid Tarihi, Cihannüma ve Naima Tarihi yer almaktaydı.

Orhan Salih, basma kitap satın alanlar arasında genelde kethüda, mektupçu, çavuşbaşı, başhalife, emin gibi Osmanlı saray ve merkez bürokrasisinde çalışanlar ve imam, hatip, müderris, şeyhülislam, müftü, kadı gibi ulema mensuplarının olduğunu ortaya çıkardı. Özellikle ulemanın kitap alması matbaaya karşı olmadıklarını açıkça ortaya koymaktadır. İncelenen terekelerde el yazmalarının sayısının basma eserlere nispeten daha fazla olduğu görülüyor. Fakat bu durum matbaanın başlangıcında çok normal bir durumdur.