Kanun-ı Esasi nasıl hazırlandı?

2018-01-24 16:54:11

Midhat Paşa, anayasal bir düzene geçildiği takdirde Avrupalı devletlerin müdahalelerinden kurtulacaklarına inanıyordu. Bir anayasa taslağı da hazırlamıştı. Ancak II. Abdülhamid, onun hazırladığı Kanun-ı Cedid isimli taslak yerine Fransız Anayasası’nı çevirtip, danışmanlarına ve nazırlara inceleterek, yeni bir anayasa taslağı oluşturttu. Fransız anayasasından geniş ölçüde istifade edilmekle birlikte Kanun-ı Esasî, FransızAnayasası’nın tam bir çevirisi değildi.

Osmanlı sistemine uygun bazı değişiklikler yapılmıştı. Anayasayı hazırlamakla görevli Said Paşa’nın başkanlığındaki 28 kişilik “Cemiyet-i Mahsusa” bir metin hazırladı. II. Abdülhamid, komisyonun hazırladığı anayasanın her maddesi üzerinde bizzat uğraşıp, ekleme ve çıkarmalar yaptı. Hazırlanan metin Midhat Paşa’nın başkanlığındaki Meclis-i Vükela’da kesin şeklini aldıktan sonra II. Abdülhamid’in hatt-ı hümayunu ile kabul edildi. Anayasanın hazırlanması sırasında en çok padişaha, polis tahkikatına dayanarak herhangi birisini sürgüne gönderme yetkisini veren 113. madde tartışılmıştı. Nitekim bir süre sonra II. Abdülhamid, bu maddeye dayanarak Midhat Paşa’yı sürgüne gönderdi.