Çay Osmanlı'ya nasıl geldi?

2018-01-29 13:19:19

Osmanlı'nın çayla tanışma hikayesi, İstanbul'daki birkaç dükkanın çay ithalatı yapmasıyla başladı. Çayın değerli ve güzel bir içecek olduğunun farkına varan Osmanlı, Sultan II. Abdulhamid döneminde Çin'den getirilen fidanları Bursa'ya ektirmiş ancak ekolojik nedenlerden dolayı burada çay yetiştirilememiştir.

Öte yandan yapılan araştırmalara göre Türkler'in çayla tanışıklığı aslında çok daha öncelere Orta Asya'ya dayanıyormuş. Bir Kazan Kırım Türk'ü ve dil ıslahatçısı olan Abdül'l-Kayyum Nasıri'nin kitabı Fevakihü'l-Cülesa'da ilk çay içen Türk'ün Hoca Ahmet Yesevi olduğu vurgulanmış.

Çay konusunda bilinenin aksine Osmanlı çok büyük bir varlık gösteremedi. I. Dünya Savaşı nedeniyle büyük toprak kaybına uğrayan Osmanlı Devleti bir kültür haline gelen kahveyi dahi oldukça pahalıya ithal etmeye başlamış. Yemen'den gelen kahveler çok pahalı bir hal almıştı.

Bu konuda önlem alınması gerektiğini düşünen Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye topraklarında yetiştirilebilecek bir bitki olan çayın yaygınlaşması için çalışmalara başlamıştı. Kahvenin pahalı olmasına karşılık çay, daha ucuza imal edilebilen ve kolay ulaştırılabilen bir içecekti.

1900'lü yıllarda Karadeniz'de yoğun bir şekilde çay tarımına başlandı. 1924 yılında devlet tarafından Rize'de çay yetiştirilmesi konusunda bir yasa çıkartıldı. İlerleyen yıllarda Gürcistan'dan alınan 70 ton siyah çay tohumu Rize'de ekildi. Böylece Rize çay üretiminde Türkiye'nin bir numaralı şehri oldu. Türkiye bugün dünyada yüklü miktarda çay üretimi gerçekleştiren ilk 6 ülke arasında yerini aldı.