Sömürgecilik nedir?

2018-01-29 13:35:35

Sömürgecilik, bir devletin başka ulusları, devletleri, toplulukları, siyasal ve ekonomik egemenliği altına alarak yayılması veya yayılmayı istemesidir. Sömürgeciler genellikle sömürdükleri bölgelerin kaynaklarına, iş gücüne, pazarlarına el koyar ve aynı zamanda sömürgeleri altındaki halkın sosyo-kültürel, dinî değerlerine baskı uygularlar.

Sömürgeciler kendilerinin sömürdükleri insanlardan daha üstün olduklarına inanırlar. Sömürdükleri insanları gelişmemiş toplumlardan seçerler. Dünya bu sömürgecileri, gelişmemiş toplumları refaha kavuşturmak ve gelişmelerinde katkıda bulunmak amacıyla baskı altında tuttukları şeklinde algılar veya algınlanması sağlanır.

Bir bakıma iyimserlik havası estirilir. Sözde bilimsel teorilerle de desteklenmeye çalışılan bu tip inançlar daha çok 19. yüzyılda Avrupa'da yayılmış ve Avrupalıların tüm dünyada sömürgeci güç olarak yayılmasının da sözde meşru dayanağı olmuştur.

Bugün emperyalit devletlerin yaşaması sömürü düzeni üzerine kurulmuştur. Tarih boyunca birçok ulus sömürgeci devletler tarafından sömürülmüştür. Sömürgeciler, sömürdükleri ülkenin önce tüm kurumlarını yok ederek bir daha bağımsızlığını kazanmamasını sağlamaya çalışmışlardır. Ya da kendilerinin her dediğini yapacak yerli işbirlikçileri başa getirmişlerdir.

Büyük devletin dünya imparatorluğu kurma hırsı, insanların köle ve devletlerinin sömürülmesine neden olmuştur. Öte yandan zaman ilerledikçe, çeşitli ideolojilerin yayılması için de savaşlar yapılmıştır. İslamiyet; ilk dönemlerde savaşla bir çok yere yayılmışsa da bir sömürge statüsüne ulaşmamış, bilakis yerli halkı korumaya ve onları kalkındırmaya çalışmış, zamanla yerli halk devlet ve dinle kaynaşarak yönetime ortak bile olmuştur.

Sanayi devrimi modern anlamda ilk sömürge sisteminin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Çünkü, fabrikalar için hammadde, insan gücü ve pazar ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bundan dolayı batı geri kalan bütün dünyayı aralarında paylaşmış, kısa sürede Asya, Afrika ve Amerika kıtaları batının bahçesine dönüşmüştü. Osmanlı da bu dalgadan nasibini alarak yıkılmıştır. Bütün bu olaylar da l. Dünya Savaşı'na neden olmuştur.

Günümüzde sömürgeciliğin şekli değişmiş ve daha değişik alanlarda ortaya çıkmıştır. Piyasada üretilen mallara pazar ihtiyacı doğmuştur. Bu nedenle Avrupa'nın dışındaki ülkelerin bir tüketici yığını haline getirilmesi tertiplenmiş ve bu plan uygulamaya konulmuştur.

Bir diğer sömürü ise kültür alanındadır. Bu alanda yapılan bir sömürü ülkelerin beyinlerini de köle haline getirmektedir.