Cüzzam hastalığı nasıl tedavi edilir?

2018-02-14 17:18:42

Cüzzam, mycobacterium leprae isimli bakterinin insan vücuduna girmesi sonucu meydana gelen bulaşıcı bir hastalık türüdür.

Cüzzam'ın türleri nelerdir?

Cüzzam hastalığı, iki ana tip ve iki ara tip olarak sınıflandırılmaktadır. Ana tipler Lepramatöz-Tüberküloit, ara tipler ise Borderlein ve İndetermine'dir.

ANA TİPLER

Lepramatöz: Hastalığın en kötü evresi olan lepramatözde vücut direnci tamamen hasarlıdır. Bu evrede cilt üzerine simetrik olarak yayılmış bakır kırmızısı renginde lekeler mevcuttur. Genellikle yüz, ense, göğüs ve gental bölgelerde (cinsel organ) görülür. Ayrıca burun çöküntüsüne, damak delinmesine, göz kapaklarının düşmesine, ses kısıklığına, parmakların kendiliğinden kopmasına da yol açmaktadır. Bunun yanında iç organlar da tahrip olabilmekle beraber kısırlık veya körlük de ortaya çıkabilmektedir. Bu rahatsızlık iyileşse dahi mutlaka vücutta iz bırakır.

Tüberküloit: Hastalığın bu evresi genellikle sinir sistemini etkilemektedir. Bunun sonucunda yüz felci oluşabilmektedir. Ayrıca deri dökülmeleri ve pençe el görünümü de ortaya çıkabilmektedir.

ARA TİPLER

Borderline: Borderline, lepramatöz ve tüberküloit tiplerinin bir çeşitidir. Bu evrede hastalık iki tipten birisine daha yakın olmaktadır.

İndetermine: İndetermine, genellikle bir tek leke şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bu evrede leke etrafa doğru yayılabilir veya ortası iyileşebilir.

Cüzzam'dan nasıl korunulur?

Günümüzde cüzzam korkulacak bir hastalık olmaktan çıkmıştır. Hastalığın teşhis edilmesinin ardından tedavisi kesin olarak yapılabilmektedir.

- Doktor tavsiyesi ile dapsone (diaminodipheynlsulfone, DSS), sulfonlar, rifampisin ve ethionamid gibi ilaçlar kullanılmalı

- Cüzzam hastası olan kişiler ile aynı ortamda bulunulmamalı

- Küçük çocuklara düzenli olarak aşı yapılmalı

Cüzzam hastalığı nasıl yayılır?

Cüzzam, genetik denilebilecek niteliktedir. İnsan vücudu mikroba karşı doğal bağışıklık sistemine sahiptir. Ancak bazı bünyelerde koruyucu bir sistem bulunmamaktadır. Öte yandan hastalığın tek taşıyıcısı insandır. Bu sebeple başka yollarla bulaşması mümkün değildir. Cüzzam hastası olan bir kişiyle en ufak bir temastan dahi kaçınılmalı ve bir arada yaşanılmamalıdır.

Cüzzam belirtileri nelerdir?

- Vücutta lekelerin belirmesi ve zaman zaman kaşıntı yapması

- Sık sık tekrarlayan burun kanamaları ve burun tıkanıklıkları

- Kol ile bacak sinirlerinde ağrıların başlaması ve el parmaklarının içe doğru bükülememesi

- Alt göz kapaklarının hareketsiz duruma geçmesi ve kapanamaması 

- Dizlerde ve dirseklerde yara izleri

- Yüz bölgesinde oluşan ödem

Cüzzam hastalığı nasıl tedavi edilir?

Cüzzam'ın ilk teşhisi büyük önem arz etmektedir. Tedavi görmemiş hastalarda 10-20 sene sonra sakatlanmalar görülebilmektedir. Bu rahatsızlık için en az 3 ilaç şeklinde bir iyileştirme yöntemi kullanılır. Cüzzam kısa bir sürede iyişebilmekle birlikte vücutta beliren yaraların giderilmesi için doktor tavsiyesine uyulmalıdır.

Türkiye'de cüzzam

Türkiye'de cüzzamla mücadele ilk kez 1919 yılında Prof. Dr. Mazhar Osman’ın Bakırköy Akıl Hastanesi’nde özel bir bölüm açmasıyla başladı. Ancak hastalığın kontrol altına alınması için başlatılan en kapsamlı girişim 1976 yılında Prof. Dr. Türkan Saylan ve arkadaşlarının kurduğu Cüzzamla Savaş Derneği olarak kabul edilmektedir. Ayrıca Ankara’da da Cüzzam Savaş ve Araştırma Derneği adında gönüllü örgütler bulunmaktadır. Öte yandan bazı gönüllü kuruluşlar da Sağlık Bakanlığı ile işbirliği yaparak her yıl Ocak ayının son haftasında Cüzzamla Savaş Haftası düzenlemektedirler.