Nasıl haber yazılır?

2018-01-26 16:14:48

Günümüzde nitelikli haber üretememek büyük sorun haline dönüşmüş durumda. Bu nedenle nitelikli yazabilmenin önemi burada ortaya çıkıyor. Haber nasıl yazılır? Haber yazma teknikleri nelerdir? Haber yazım kuralları nelerdir? Haber yazarken nelere dikkat edilmeli?

Günümüzde doğru ve nitelikli haber yazmak ve haberler üretebilmek medya sektörü açısından büyük bir sorun haline dönüşmüş durumda. Artan internet haberciliği ile haberin niteliği ive kalitesinden çok hızı ön plana çıkmaktadır. Yani artık nitelikli haber üretebilmenin yerini hızlı haberciliğin aldığını söylemek mümkündür. Haber metinleri hızlı yazılmaya ve en kısa sürede okuyucuya iletilmeye çalışılırken haber yazma kuralları ve haberde bulunması gereken nitelikler göz ardı edilebilmektedir.

Ayrıca kopyala- yapıştır haberciliği ile bu tarz haberler medyada kısa sürede yayılmaktadır. Haber yazma tekniklerini bilmeyen veya bu konuda eğitim almamış kişilerin medyada kendilerine yer bulması da bu sorunun en temek nedenleri arasındadır. Bu nedenle haber yazma tekniklerini bilmek haber yazmada oldukça önemli bir yer tutar. Haberi nasıl yazacağını bilen bir haberci en kısa sürede haberi okuyucuya aktarmayı bilecektir.

Haber metinlerinin belirli kurallar ve tekniklerle çerçevesinde yazılması gerekir. Haber yazmak ve haberi hazırlamak ciddi dikkat ve emek gerektiren bir süreçtir. Öncelikle yapılacak olan haberin haber değeri olması gerekir. Her olay haber yapılabilir ancak haber olsun diyerek haber değeri taşımayan bir konunun haber yapılmaması gerekir. Bu konuda habercinin tecrübesi ve işe olan hakimiyeti önem kazanır.

Haber yapılacak olan olay ilgi çekici, az rastlanan, heyecan ve merak uyandıran nitelikte olmalıdır. Bu konuda verilen klasik bir örneği hatırlatmak gerekirse köpek bir insanı ısırırsa haber değeri olmaz anacak insan bir köpeği ısırırsa haber değeri olur. Haberi yazmaya başlamadan önce haber yapılacak olan konu ile ilgili bilgi toplamak gerekir. Haber yazarken o konu ile ilgili geçmişte yapılmış olan araştırma, anket veya haberlerden faydalanılabilir.

Haberin metninde ne? ne zaman? nerede? nasıl? neden? kim? sorularının cevapları yer almalıdır. Buna gazetecilikte 5N+1K kuralı denilmektedir.

Haber yazmak isterken ters piramit veya düz piramit denilen haber yazma tekniklerinden faydalanılabilir. Ters piramit haber yazmada en çok kullanılan tekniktir. Nu teknikle haber metninde bilgileri en önemliden daha az önemliye doğru sıralanır. Ters piramit tekniğinin tersi olan düz piramit tekniğinde ise ayrıntıdan başlanarak, haberin en önemli unsurları sonda verilir.

İnandırıcılığı olmayan, güvenilir kaynaklara dayanmayan veya kaynağı hiç belli olmayan haberler hem gazeteciliğin etik değerleriyle bağdaşmaz hem de ilgi çekmez. Dolayısıyla haberin inandırıcılığı da bir o kadar önemlidir.

Haberde yer alan kişi ünvanları doğru yazılmalı. Haber metninde "Sayın, Sn, Değerli" gibi ifadeler bulunmamalı.

Haber metni çok uzun olmamalı. Haber yazarken az kelime ile çok şey anlatabilme yeteneğine sahip olmak gerekir. Haberler çok uzun olmamalı, kısa cümleler ile olay okuyucuya aktarılmalıdır.

Haberi yazacak kişi kendi görüşlerini, yorumlarını, eğilimlerini habere yansıtmamalı.

Türkçe yazım kurallarına dikkat edilmeli imla hatalarından kaçınılmalıdır. Yabancı kelimeler kullanmaktan mümkün olduğunca uzak durulmalıdır.

Haber başlığı haber metnini en önemli kısmını oluşturur. Başlık ilgi çekici olmalı, olay haber başlığında kısa bir biçimde ifade edilebilmelidir. Haberle bağlantısız başlıklar olumsuz meydana getirir ve haberin kalitesini düşürür.

Haber hazırlarken metin içeriğinde ara başlıklar kullanılarak haberin okunması ve konunun anlaşılması kolaylaştırabilir.