Artan uçak kazaları, "Hangi koltuk daha güvenli?" sorusunu gündeme getirdi. Uzmanlara göre, uçakta belirli koltuklar kazalardan kurtulma ihtimalini artırabilir. İşte uçuş güvenliğiyle ilgili dikkat çeken detaylar...

Binlerce vatandaş en güvenli koltuğun hangisi tarafta olduğunu tartışırken uzmanlardan da arka arkaya açıklama geldi.

İstanbul Gelişim Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Uçak Bakım ve Onarım Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Haluk Kul, son dönemde kazaların artması kamuoyunda tedirginlik oluştursa da, havayolunun hâlâ en güvenli ulaşım yöntemi olduğunu belirterek “Havayolu taşımacılığı, diğer ulaşım türlerine göre istatistiksel olarak çok daha emniyetli. Örneğin, dünyada her yıl ortalama 40-50 milyon uçuş gerçekleşiyor. Bu sayıya oranla yılda sadece 3-5 kaza yaşanıyor. Buna rağmen kara yollarında her gün yüzlerce kaza meydana geliyor, ancak bu durum aynı şekilde gündeme gelmiyor” açıklaması yaptı.

“Sıkı önlemler sayesinde risk seviyesi milyonda 3-4” Havacılığın düşük risk oranlarına dikkat çeken Kul, alınan sıkı önlemler sayesinde risk seviyesinin milyonda 3-4 gibi oldukça düşük bir düzeyde olduğunu vurguladı. Ancak artan kazaların nedenlerine de şöyle dikkat çekti:

“Son dönemdeki kazaların bir yığılma olduğu doğru. Ancak her olayın kendi dinamikleri var. Örneğin, Azerbaycan'daki olay bir emniyet sorunu değil, güvenlik problemiydi. Savaş bölgesinde sivil bir uçağın, askeri bir hedef olarak algılanıp vurulması, önlenmesi güç bir trajediydi.”

“Teknik arızalar kokpitte incelenmeden yorum yapılamaz” “Kazanın nedenini anlamak için iniş sırasında neler yaşandığını bilmek gerekiyor. Uçağın piste hangi hızla indiği, frenleme mekanizmalarının durumu ve pistin fiziksel şartları önemli faktörler” şeklinde konuştu.

Uçakta hangi koltuklar daha emniyetli Kamuoyunda, uçak kazalarından kurtulma ihtimalinin koltuk yerleşimiyle bağlantılı olduğuna dair yaygın bir inanç var. Dr. Kul, bu konuda şu bilgileri paylaştı:

“Uçağın arka kısmı nispeten daha emniyetlidir. Ön tarafta kurtulma ihtimali yüzde 25 civarında ise arka tarafta bu oran yüzde 44-45'e çıkıyor. Orta kısımda ise yüzde 35 dolaylarında. Ancak hiçbir bölgede kurtulma oranı yüzde 90 gibi yüksek bir seviyeye ulaşmıyor.”

“Yaya geçitleri daha tehlikeli”

“Türkiye'de insanlar uçaktan korkmak yerine yaya geçidinde daha fazla korkmalı. Ne yazık ki sürücüler yaya geçitlerine dikkat etmiyor, hız sınırlarına uyulmuyor. Bu durum, karayolu kazalarını daha tehlikeli hale getiriyor.

Havayolu taşımacılığının güvenliği hakkındaki bu açıklamalar, kazalar sonrasında oluşan endişeleri bir nebze olsun hafifletse de uzmanlar, kuralların sıkı bir şekilde uygulanmasının ve risklerin minimize edilmesinin hayati önem taşıdığını vurguluyor.”

Öte yandan uçaklardaki en güvenilir koltuk da merak ediliyor.

Time Dergisi, konuya ilişkin 2015 yılında çarpıcı bir veriyi yayımladı.

Time Dergisi'nin 2015 yılında analiz ettiği federal veriler, 1985-2000 yılları arasında hem kurtulanların hem de yaşamını yitirenlerin yer aldığı 17 kazayı incelemiş ve koltuk kayıtlarına ulaşmıştı. Verilere göre uçağın arka üçte birlik bölümünde ölüm oranı yüzde 32'ydi.

En düşük ölüm oranına sahip olan bölge ise yüzde 28 ile arka üçte birlik bölümün orta koltukları olarak tespit edildi.

Orta üçte birlik bölümde oran yüzde 39'a çıkarken ön üçte birlik bölümde ise yüzde 38'lik bir ölüm oranıyla karşılaşıldı. Çalışma, en yüksek ölüm oranının yüzde 44 ile orta üçte birlik bölümün koridor koltuklarında olduğunu buldu.

Güney Kore'de dün iniş sırasında meydana gelen, 179 kişinin hayatını kaybettiği uçak kazası felaketinde kuş çarpması seçeneği üzerinde duruluyor.

New York Times havacılık tarihinde kuş çarpması nedeniyle yaşanan kazaları derledi.

Bu kapsamda korkunç uçak kazaları şu şekilde sıralandı...

ETİYOPYA'DAKİ BOEİNG 737 MAX KAZASI

Mart 2019'da Etiyopya Hava Yolları’na ait 302 sefer sayılı uçuşta meydana gelen kazada, uçaktaki 157 kişinin tamamı hayatını kaybetti. Bu kaza, Endonezya'da beş ay önce yaşanan ve yine Boeing 737 Max 8’in karıştığı bir başka kazanın ardından gerçekleşti. Endonezya kazasında da 189 kişi yaşamını yitirmişti. Her iki kaza da 737 Max modelindeki hatalı bir uçuş kontrol sistemine bağlandı ve Etiyopya kazasının ardından bu model geçici olarak uçuşlardan çekildi.

2023 yılında ABD Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu’nun yaptığı açıklamaya göre, Etiyopya’daki kazada hatalı sensör okuması, büyük olasılıkla bir kuş çarpmasından kaynaklandı. Bu yanlış veri, uçağın burun kısmını aşağıya doğru yönlendiren ve kazaya neden olan MCAS adlı kusurlu uçuş kontrol sistemini devreye soktu.

HUDSON NEHRİ MUCİZESİ

Ocak 2009’da, New York’taki LaGuardia Havalimanı’ndan Charlotte, Kuzey Karolina’ya gitmek üzere havalanan bir US Airways uçağı, kalkıştan hemen sonra bir kaz sürüsüne çarparak devre dışı kaldı.

Pilot Chesley B. Sullenberger III, en güvenli seçeneğin uçağı Manhattan’ın ortalarındaki Hudson Nehri’nin buzlu sularına indirmek olduğuna karar verdi.

Manevra başarılı oldu ve uçaktaki 155 kişinin tamamı nehir üzerindeki tekneler ve feribotlarla yapılan tahliye sırasında hayatta kaldı.

ALASKA'DA ÖLÜMCÜL HAVA KUVVETLERİ KAZASI 22 Eylül 1995'te, Hava Kuvvetleri tarihindeki en ölümcül kazalardan biri yaşandı. Kanada kazlarının iki motor tarafından yutulması sonucu meydana gelen kazada, 24 Kanadalı ve Amerikalı hava personeli hayatını kaybetti.

Elmendorf Hava Kuvvetleri Üssü’nden havalanan E-3 Sentry gözetleme uçağı, bir kaz sürüsüyle çarpıştıktan sonra motor arızası nedeniyle kontrolsüz bir şekilde sola döndü ve düştü.

ETİYOPYA'DA GÜVERCİN SÜRÜSÜNE ÇARPAN JET

Eylül 1988’de, Etiyopya Hava Yolları’na ait bir uçak, kuzey Etiyopya’daki Bahir Dar Havaalanı’ndan kalkış sırasında bir güvercin sürüsüne çarptı. Kazada 104 yolcudan 35’i hayatını kaybetti. Uçağın her iki motoruna da kuşların girmesi, acil iniş gerekliliğini doğurdu. Uçak havaalanı yakınındaki bir boşluğa çakılarak iniş sırasında alev aldı.

BOSTON LİMANI'NDA EASTERN AİRLİNES KAZASI 4 Ekim 1960'ta Boston’daki Logan Uluslararası Havalimanı’ndan kalkış yapan bir Eastern Airlines uçağı, havalanır havalanmaz bir sığırcık sürüsüyle çarpıştı. Uçakta bulunan 72 kişiden 62’si hayatını kaybetti. Lockheed L-188 Electra tipi uçakta üç motorun kuşlarla dolması, uçağın kontrolünü kaybetmesine neden oldu. Bu kazanın ardından mühendisler kuşların uçaklar için ciddi bir tehdit oluşturabileceğini daha iyi anlamaya başladı. Uçakların kuş çarpmalarına karşı daha dirençli hale getirilmesi için belli standartlar oluşturulmaya başlandı.