Türkiye'den insansız hava aracı tedarik eden Ukrayna daha sonra birçok ülkeden drone satın aldı. Son gelişme Ukrayna'nın İHA teknolojileriyle ilgili tartışmalara neden oldu.

Türkiye'den insansız hava aracı tedarik eden Ukrayna daha sonra birçok ülkeden drone satın aldı. Son gelişme Ukrayna'nın İHA teknolojileriyle ilgili tartışmalara neden oldu.

Defenceturk'te yer alan habere göre, Rus askerleri tarafından hazırlanan raporda, Ukrayna’ya ait İHA’nın ele geçirilmesi sonrasında gerçekleştirilen faaliyetler hakkında bilgi verilmekte. Bu bağlamda Rus askerleri, İHA’nın içerisindeki uçuş kontrol kartını inceleyerek İHA’nın test edildiği konumu ve kalkış-iniş yapılan bölgeyi tespit etmeyi başardıklarını ifade etmekte. Adım adım hazırlanan raporda şu ifadelere yer verilmekte:

“İlk olarak, dronu dikkatlice inceleyip uçuş kontrol cihazını bulmamız gerekiyor. Eğer içinde bir flash bellek varsa, bu bizim için önemli bir şans olabilir. Öncelikle tüm verileri bir bilgisayara indiriyoruz ve özellikle LOG klasörünü kontrol ediyoruz. Ardından, Mission Planner programını kurarak analiz sürecine başlıyoruz.

Mission Planner programını bilgisayarımıza indirip kuruyoruz. Bu standart bir işlem olup genellikle herhangi bir sorun yaşanmıyor. Kurulum tamamlandıktan sonra “Review a Log” butonuna tıklıyoruz ve flash bellekteki LOG klasörünü seçiyoruz. Ne yazık ki, elimizde bulunan flash bellekte yalnızca Şubat 2024 tarihli dosyalar mevcut. Geri kalan veriler, dronun bunları kaydetmesini önlemek amacıyla bilinçli olarak devre dışı bırakılmış. Yine de bu dosyalardan bazı önemli bilgilere ulaşabiliriz.

Listeden en güncel dosyayı seçip indiriyoruz. Eğer internet bağlantımız varsa, dronun uçuş rotasını sağ tarafta harita üzerinde görebiliriz. Şu an için bağlantı olmadığından bu veriyi görüntüleyemiyoruz, ancak daha sonra görebileceğiz.

Açılan pencerede, dronun uçuşu sırasında kaydedilen tüm veriler listeleniyor. Burada filtreleme sistemi kullanarak ihtiyacımız olan verileri seçebiliriz. GPS ile filtreleme yaparak, dronun belirli bir zamanda kaydettiği koordinatları görebiliriz. Şimdi en önemli kısma geldik: Dronun uçuş rotasını Google Earth veya AlpineQuest ile nasıl görüntüleyebiliriz?

Bunun için DataFlash Logs sekmesine geri dönerek “Create KML + GPX” fonksiyonunu seçiyoruz. Açılan pencerede ilgili log dosyasını seçerek, kartografik programlarda açılabilecek bir formata dönüştürüyoruz. Daha sonra Google Earth programını açarak dönüştürülen dosyayı yüklüyoruz. Harita üzerinde, dronun kayıtlı koordinatlarına göre çizilmiş uçuş rotasını görebiliyoruz. Eğer Google Earth programı mevcut değilse, dönüştürülen dosyayı telefona aktararak AlpineQuest ile açabiliriz. Böylece dronun rotasını harita üzerinde görüntüleyebiliriz. Eğer pilot, dronun uçuş kayıtlarını kapatmayı ihmal ettiyse, bütün veriler LOG dosyalarına kaydedilmiş olur ve bunlar daha sonra açılıp incelenebilir.

Ele geçirilen “Baba Yaga” dronunun rotasına baktığımızda, harita üzerinde yeni çatıları olan ve atış poligonlarına benzeyen bir eğitim sahası görüyoruz. Muhtemelen burası, dron pilotlarının eğitim aldığı bir yer.

Eğitimi tamamlayan pilotlara, LOG kayıtlarının kapatılması gerektiği öğretilmiş olabilir, ancak bazıları flash belleği temizlemeyi unutmuş. Bu durum, eğitim sahasının yerini ve orada neler yapıldığını öğrenmemizi sağlıyor.

Bu eğitim sahasının ne olduğu ve ne amaçla kullanıldığına dair daha fazla bilgi edinmek için çevrimiçi haritalara girerek koordinatları araştırıyoruz. Sovyet döneminde bu bölge, Kremençuk yakınlarında bulunan 23. Ayrı Hava İndirme Tugayı’na ait bir eğitim alanıydı. Ancak şu anda nasıl bir işlev gördüğü belirsiz.”

Rus askerleri tarafından adım adım hazırlanan rapor, raftan hazır ürün kullanımının risklerini gözler önüne sermekte. Bu bağlamda Mission Planner uygulaması ve Pixhawk gibi uçuş kontrol kartları, siviller tarafından hobi amaçlı olarak kullanılan ürünler olarak bilinmektedir. Hatta günümüzde çoğu TEKNOFEST takımı da bahse konu ürünlerden faydalanmaktadır. Ukrayna-Rusya savaşı ile İHA kullanımının artması sonucu bu ürünlere olan talep de artmış ve askeri alanda kullanımları da yaygınlaşmıştır.