Türkiye'ye uzun bir süredir petrol akışını kesen Irak bundan kaynaklı rekor şekilde zarar etmişti. Irak'ın kendi içerisinde de tırmanan enerji krizi sonrası ABD devreye girdi.

Türkiye'ye uzun bir süredir petrol akışını kesen Irak bundan kaynaklı rekor şekilde zarar etmişti. Irak'ın kendi içerisinde de tırmanan enerji krizi sonrası ABD devreye girdi.

Irak’ta Bağdat’taki federal hükümet ile Kürdistan bölgesi yönetimi arasında bütçe krizi ve ABD ile imzalanan doğalgaz anlaşmaları nedeniyle petrol gelirleri üzerinden süren gerginlik tekrar alevlendi.

Irak’da Federal Maliye Bakanlığı, çarşamba günü Irak Kürdistan Bölgesi Yönetimi’nin (IKBY) petrol ve petrol dışı gelirleri teslim etme yükümlülüğüne uymadığı gerekçesiyle ile önümüzdeki ayların maaşları için artık Erbil’e ödeme göndermeyeceklerini açıkladı. Bakanlık ayrıca IKBY’nin petrol sahalarından elde edilen petrolü Bağdat’a teslim etmediğini ve ihraç etmediğini söyledi.

Rudaw’ın haberine göre Fedral Maliye Bakanı Taif Sami, IKBY’nin petrol gelirlerini teslim etmeyerek bütçe payını 10,3 milyar dolar aşması nedeniyle yasal prosedürleri uygulamak zorunda kaldığını ve bu adımların bütçe yasası ile Federal Yüksek Mahkeme kararlarına uygun olduğunu belirtti.

IKBY Maliye Bakanlığı ise perşembe günü Bakan Sami’ye yanıt vererek bu adımın Irak Anayasası’na aykırı olduğunu savundu. Açıklamada IBKY’nin bütçedeki payının belirlenmesinin fiili harcamalar yerine toplanan federal gelire dayanması gerektiği kaydedildi. IKBY Sözcüsü Peshawa Hawramani, Kurdistan24’e verdiği demeçte “Bağdat’ın finansal kuşatma politikasının devam etmesi halinde Erbil’in ciddi adımlar atacağını” söyledi.

Saddam Hüseyin’in 2003'te devrilmesi sonrası Irak'ta başlayan yeni siyasi dönemde, IKBY'nin tek taraflı imzaladığı enerji anlaşmaları ve bütçe payı gibi konular uzun süredir Erbil-Bağdat hattında gerilim yaratıyor. Irak Yüksek Federal Mahkemesi, 2022'de IKBY'nin kendi petrol ve gaz yasasının anayasaya aykırı olduğuna ve petrol gelirlerinin Bağdat'a teslim edilmesi gerektiğine karar verdi. Önemli bir sorun da Türkiye'den geçen boru hattıyla ilgili. Boru hattı Mart 2023’te devre dışı kalmış durumda.

Öte yandan ABD, Bağdat yönetimine memur maaşlarının “derhal” ödenmesi çağrısı yaptı. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan bir yetkili, Kurdistan24’e gönderdiği yazılı açıklamada “Bağdat ve Erbil'i anayasal olarak zorunlu ödemelerini yapmaya ve sorunlarını yapıcı diyalog yoluyla çözmeye çağırıyoruz” denildi. Sorunun hızlıca çözülmesinin “şirketlerin yatırım yapmak isteyecekleri bir ortam yaratacağı” belirtilen açıklamada bunun ayrıca “Irak-Türkiye boru hattının tekrar açılması için olumlu mesaj vereceği” kaydedildi.