Rus basını, Moskova'dan en çok dizel yakıt satın alan ülkeleri açıkladı. Türkiye ile ilgili önemli verilere yer verildi. İşte detaylar...

Rus basını, Moskova'dan en çok dizel yakıt satın alan ülkeleri açıkladı. Türkiye ile ilgili önemli verilere yer verildi. İşte detaylar...

Rusya’nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği dizel yakıt ihracatı, temmuz ayında Türkiye ve Brezilya’ya sevkiyatların azalması nedeniyle düşüş kaydetti. Brezilya, ABD’nin Rus yakıtı alan ülkelere yönelik tehditlerinin ardından diğer tedarikçilerden alımını artırdı. Ağustos başında ise rafinerilerdeki arıza kaynaklı duruşlar durumu daha da ağırlaştırdı. Analistler, işleme kapasitesindeki hasarın ağustos sonunda ihracat hacimlerinde yüzde 15–20 düşüşe yol açabileceğini belirtiyor.

Merkez Fiyat Endeksleri (CPI) verilerine göre Rusya’nın 2025 yılı temmuz ayında deniz yoluyla yaptığı dizel yakıt ihracatı, bir önceki aya göre yüzde 0,16 azalarak 3,36 milyon tona geriledi. Bu rakam, 2024 yılı temmuzuna kıyasla yüzde 2,71 artış gösterdi.

CPI, sevkiyatlardaki azalmanın başlıca nedenini Brezilya’ya yapılan teslimatların neredeyse yarı yarıya düşerek 268,3 bin tona gerilemesi ve STS (gemi transferi; Yunanistan, Romanya, İtalya, Portekiz, Malta ve Kıbrıs’ta yapılmakta) işlemlerinin yüzde 55,9 azalarak 166,9 bin tona düşmesi olarak açıkladı. Temmuz ayında Türkiye’ye deniz yoluyla yapılan dizel ihracatı yüzde 14,07 azalarak 1,14 milyon tona, Afrika’ya yapılan ihracat ise yüzde 11,93 düşerek 437,97 bin tona geriledi.

CPI analisti David Martirosyan, Brezilya’ya yapılan ihracattaki azalmanın, ülkenin Hindistan ve ABD gibi diğer tedarikçilerden alımlarını artırmasıyla bağlantılı olduğunu ifade etti. S\&P Global Commodities at Sea analistleri, ABD’nin Rusya’dan ürün alan ülkelere ek gümrük vergisi tehdidinde bulunmasının Brezilya’nın Rus petrol ürünleri ithalatını azalttığını bildirdi. 6 Ağustos’ta ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan’ın Rusya’dan petrol alımına karşılık olarak 27 Ağustos’tan itibaren ek yüzde 25 gümrük vergisi getiren bir kararname imzaladı.

Finans Üniversitesi uzmanı İgor Yuşkov, Türkiye’nin 2022’den bu yana Rusya’nın en büyük dizel yakıt ithalatçısı olmaya devam ettiğini ve diğer alıcıların çok önünde bulunduğunu belirtti. Yuşkov’a göre Brezilya, petrol ihraç eden bir ülke olmasına rağmen sınırlı rafinaj kapasitesi nedeniyle Rus petrol ürünlerini düzensiz olarak satın alıyor. “Proleum” petrol piyasaları analisti Andrey Dyachenko, Afrika ülkelerine Rusya’dan yapılan dizel sevkiyatlarının, bölgenin ABD’ye daha az bağımlı olması sayesinde istikrarlı kaldığını kaydetti.

Ağustosun ilk günlerinde ise İHA saldırılarının ardından rafinerilerde yaşanan arıza kaynaklı duruşlar ihracatın azalmasına yol açtı.

Andrey Dyachenko’nun değerlendirmesine göre, ayın ilk altı gününde Rusya’dan yapılan toplam günlük dizel ihracatı temmuza kıyasla yüzde 25–27 azaldı. Dyachenko, düşüşün neredeyse tüm tedarikçileri etkilediğini ve bunun planlı bakımlar ile arıza kaynaklı duruşlardan kaynaklandığını belirtti. Dyachenko, rafinerilere verilen zararın rezervlerle veya bakım tarihlerinin ertelenmesiyle telafi edilmesinin pek mümkün olmadığını, bu nedenle ağustosta ihracat hacminin yüzde 15–20 azalabileceğini ifade etti.

İgor Yuşkov, Rusya’nın tükettiğinin yaklaşık iki katı kadar dizel ürettiğini, bu nedenle işleme kapasitesi azaldığında ihracatın bir kısmının iç pazara yönlendirilebileceğini söyledi. Yaz sezonu ve tarım sektörünün ihtiyaçlarının talebi yüksek tuttuğunu, bu talebin ancak ekim-kasım aylarında düşmeye başlayacağını öngördü. Yuşkov ayrıca, Rusya’nın kullanılmayan dizel üretim kapasitesi bulunduğunu ve gerektiğinde üretimin artırılabileceğini ekledi. BCS Kıdemli Analisti Kirill Bakhtin, önümüzdeki haftalarda ihracat sevkiyatlarının stoklardan karşılanabileceğini ifade etti.

Temmuz ayında Rusya’dan demir yolu ile yapılan dizel ihracatı, Orta Asya’da artan talep nedeniyle hazirana kıyasla yüzde 24 artarak 398 bin tona yükseldi. Buna göre, Moğolistan’a yapılan sevkiyatlar ay içinde yüzde 50 artarak 188 bin tona, Kırgızistan’a yapılan sevkiyatlar yüzde 26 artışla 71 bin tona çıktı. Pavlodar Petrol Kimya Tesisi’nin (PKNZ) 18 Haziran–17 Temmuz tarihlerinde durması nedeniyle temmuzda Kazakistan’ın ithalatı yüzde 53 azalarak 31 bin tona düştü. CPI, bu dönemde Kazakistan’ın, bakım süresince yoğun şekilde satın aldığı Rus dizelinin temmuzda Özbekistan’a yönlendirildiğini, bu ülkeye yapılan ihracatın iki kat artarak 43 bin tona ulaştığını belirtti.