Brezilya'da Gezi benzeri darbe girişimi planlayıp başarılı olan ve başa geçen ABD ajanı eski devlet başkanı Bolsonaro hakkında karar verildi.

Brezilya'da Gezi benzeri darbe girişimi planlayıp başarılı olan ve başa geçen ABD ajanı eski devlet başkanı Bolsonaro hakkında karar verildi.

Brezilya Yüksek Mahkemesi’nin beş kişilik heyeti, eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’yu darbe girişimi iddiasından suçlu buldu. Mahkeme, 70 yaşındaki Bolsonaro’ya 27 yıl 3 ay hapis cezası verdi. Karar, beş yargıçtan dördünün suçlu oyuyla alındı.

Bolsonaro, “şiddet yoluyla demokratik hukuk düzenini ortadan kaldırmaya teşebbüs, darbe girişimi, silahlı suç örgütüne üyelik ve kamu malına zarar verme” suçlarından mahkûm edildi. Aşırı sağcı eski lider, 2022 seçimlerini kaybettikten sonra iktidarda kalmak için komplo kurduğu gerekçesiyle yargılandı.

Yerel basın, kararı “tarihi” olarak nitelendiriyor. Brezilya tarihinde hiçbir eski devlet başkanı demokratik kurumlara yönelik suçlamalarla benzer şekilde mahkûm edilmemişti. Yüksek Mahkeme Birinci Daire Başkanı Cristiano Zanin, delillerin sanıkların demokratik hukuk devletini yıkmayı amaçladıklarını ortaya koyduğunu belirtti.

Zanin şunları söyledi: “Savcılık, hiyerarşik şekilde örgütlenmiş bir suç örgütünü tatmin edici biçimde tanımlamayı başardı. Bu örgüt Bolsonaro’nun iktidarda kalmasını sağlamak amacıyla hangi suç yöntemi olursa olsun kullanmaya odaklanan bir proje etrafında şekillenmişti.”

Mahkeme, Bolsonaro’nun yanı sıra 7 suç ortağına da 2 yıl ile 26 yıl arasında değişen hapis cezaları verdi. Eski Savunma Bakanı General Braga Netto 26 yıl, Admiral Almir Garnier 24 yıl hapis cezasına çarptırıldı. General Augusto Heleno 21 yıl, General Paulo Sérgio Nogueira 19 yıl ceza aldı. Soruşturmada işbirliği yapan Yarbay Mauro Cid’e açık rejimde 2 yıl ceza verildi. Bütün sanıklar eski Brezilyalı yüksek düzeyli görevlilerden oluşuyor.

ABD Devlet Başkanı Donald Trump, kararı “çok şaşırtıcı” bulduğunu açıkladı. Trump, “Bu benimle yapmaya çalıştıklarına çok benziyor ama hiç başaramadılar” dedi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise X hesabından “cadı avına” karşı “uygun şekilde yanıt vereceklerini” duyurdu. Trump yönetimi, Bolsonaro’nun yargılanmasına tepki olarak Brezilyalı mallara yüzde 50 gümrük vergisi uygulamaya başlamıştı. Brezilya Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin tehditlerinin demokrasilerini korkutmayacağını belirtti.

Bolsonaro’nun derhal hapse girmesi anlamına gelmeyen karar için mahkeme 60 gün içinde gerekçeli kararı yayımlayacak. Bolsonaro’nun avukatları 5 gün içinde itiraz edebilecek. Savunma, hem mahkûmiyet hem de ceza için 11 kişilik tam Yüksek Mahkeme’ye temyiz başvurusu yapmayı planlıyor.