Türkiye büyük bir rezervin üzerinde bulunuyor. Teknoloji ve savunma alanında kullanılan NTE, Çin'in yaptırımları sonucu değere bindi. NTE konusu Türkiye için 1950'li yıllara dayanıyor. Geçmişteki vahim olaylara rağmen “Milli Enerji ve Maden Politikası” kapsamında tarihi keşif yapıldı. İşte detaylar...

Türkiye büyük bir rezervin üzerinde bulunuyor. Teknoloji ve savunma alanında kullanılan NTE, Çin'in yaptırımları sonucu değere bindi. NTE konusu Türkiye için 1950'li yıllara dayanıyor. Geçmişteki vahim olaylara rağmen “Milli Enerji ve Maden Politikası” kapsamında tarihi keşif yapıldı. İşte detaylar...

Haber7'den Fuat Öner'in haberine göre Türkiye, “Milli Enerji ve Maden Politikası” kapsamında yürüttüğü çalışmalarla yer altındaki potansiyelini birer birer ortaya çıkarıyor. Bu büyük seferberlik sayesinde ülke, maden çeşitliliği açısından dünyada 8. sıraya yükseldi.

‘Her arayan bulamaz ama bulanlar daima arayanlardır’ sözüyle yola çıkan Türkiye saklı hazinelerden birine daha Eskişehir’de ulaştı. Ancak bugün gelinen noktanın hikayesi ise bir hayli ilginç;

Türkiye’nin madencilikteki hikâyesi, aslında yarım asır öncesine dayanıyor. 1950’lerde Eskişehir’in Beylikova ilçesine gelen Fransız araştırmacılar, bölgede nadir toprak elementi (NTE) izine rastlamış ancak Türkiye’nin “maden bizde kalsın” yanıtı üzerine “burada bir şey yok” diyerek bölgeden ayrılmıştı.

Tarih 1950'ler... O dönemde bölgeye gelen Fransız araştırmacılar, nadir toprak elementi rezervlerini keşfettikten sonra Türkiye'ye bir teklifte bulunmuş: "Türkiye'nin havayolunu, karayolunu biz yapalım, karşılığında madeni bize verin." Ancak Fransızlar, Ankara’dan bu teklife olumsuz yanıt alınca "Burada maden yok" raporu hazırlayarak bölgeden ayrılmışlardı.

Bölge halkının verdiği bilgilere göre, daha sonra ABD'li araştırmacılar da bu bölgeye sık sık ziyaretlerde bulunmuş. Türkiye bir ara 1980’li yıllarda bölgede kısa bir çalışma yapsa da bir sonuç çıkmadı.

Aradan yıllar geçti, 2022’de ise Türkiye, aynı bölgede dünyanın en büyük ikinci Nadir Toprak Elementi rezervini buldu. 17 farklı elementin yer aldığı bu dev keşfin büyüklüğü tam 694 milyon ton.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın katılımıyla 18 Nisan 2023’te açılan pilot üretim tesisi, yıllık 1200 ton üretim kapasitesiyle çalışmaya başladı. Hedef ise büyük: Bölgeye kurulacak endüstriyel tesisle birlikte yıllık 570 bin ton cevher işlenecek. Bu üretimden 10 bin ton nadir toprak oksidi, 72 bin ton barit, 70 bin ton florit ve 250 ton toryum elde edilecek.

Nadir Toprak Elementleri, adından da anlaşılacağı gibi az bulunan değil, işlenmesi zor maddeler. Küçük alanlarda dağınık halde bulunmaları, maliyetleri yükseltiyor. Ancak bu elementler olmadan yüksek teknoloji üretmek neredeyse imkânsız. Fiber optik kablolardan uydu sistemlerine, akıllı füzelere, tıbbi cihazlardan elektrikli otomobillere kadar 20’den fazla alanda kullanılıyorlar. Bir örnekle; bir F-35 savaş uçağı için 417 kilo NTE gerekiyor. iPhone kameralarında, Tesla bataryalarında ve daha birçok teknolojik cihazda bu elementler yer alıyor.

Beylikova’daki dev rezerv, Türkiye’yi kısa sürede Çin’in en büyük alternatifi haline getirebilir.

Türkiye'nin tarihi keşfinin ardından Çin’in Türkiye’ye “biz işleyelim” teklifiyle geldiği, ancak Ankara’nın bunu reddettiği biliniyor. Türkiye’nin hedefi ise net: Madenini kendi topraklarında işlemek, katma değeri ülke içinde tutmak. Son dönemde Trump ve Çin arasındaki gerilimde Çin yeniden NTE kartını öne sürmüştü. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Beyaz Saray ziyareti sonrası ise NTE madeninin ABD'ye verileceği yalanları ortaya atılmıştı.