Google’ın yapay zekâ ekibi DeepMind, ABD’li nükleer füzyon girişimi Commonwealth Fusion Systems (CFS) ile el sıkıştı. Amaç, füzyon reaktörlerinde plazmayı gerçek zamanlı simüle edip en verimli parametreleri bulacak ve sistemi o parametrelere göre yönetecek bir AI denetimi kurmak.

Google’ın yapay zekâ ekibi DeepMind, ABD’li nükleer füzyon girişimi Commonwealth Fusion Systems (CFS) ile el sıkıştı. Amaç, füzyon reaktörlerinde plazmayı gerçek zamanlı simüle edip en verimli parametreleri bulacak ve sistemi o parametrelere göre yönetecek bir AI denetimi kurmak.

DeepMind, “Torax” adlı yazılımla reaktör içindeki plazmanın davranışını modelleyecek. Bu model, pekiştirmeli öğrenme ve evrimsel arama teknikleriyle birleştirilerek, net enerji üretimini (yakılan enerjinin tüketilenden fazla olması) mümkün kılacak çalışma aralığını optimize etmeye çalışacak.

CFS’in Boston yakınlarında inşa ettiği SPARC tokamak reaktörünün fiziksel ilerlemesinin üçte ikisi tamamlandı.

Şirket, 2026 sonuna kadar sistemi bitirip tarihte ilk kez reaktör ölçeğinde kalıcı “net-pozitif” enerji üretimini göstermeyi amaçlıyor.

Füzyonda en kritik zorluk olan, yüz milyonlarca dereceye çıkan plazmayı manyetik alanlarla istikrarlı tutma işi, hızlı ve uyarlamalı bir kontrol yazılımı gerektiriyor; işte AI burada devreye giriyor.

Google, CFS’in 863 milyon dolarlık B2 yatırım turuna Nvidia ile birlikte katılmıştı. Şirket ayrıca CFS’in ilk ticari santralinden 200 MW elektrik satın almayı taahhüt ederek, enerji aç gözlü veri merkezleri için füzyonu uzun vadeli bir kaynak olarak konumlandırıyor.

Bu, Google’ın füzyona ilk teması değil: şirket daha önce TAE Technologies ile plazma analizi için yapay zekâ tabanlı çalışmalarda da yer aldı.

Güneş’te dengeyi yerçekimi sağlar; dünyadaki tokamaklarda ise bu denge, kusursuz olmayan manyetik alanlarla kurulmaya çalışılır. Plazma dalgalanır, enerjisini kaybetmeye meyillidir.

Milisaniyeler içinde değişen bu koşullara anında tepki verebilen, simülasyonla desteklenmiş bir AI denetimi; enerji verimini artırma, kararlılığı uzatma ve “net enerji” eşiğini aşma şansını büyütüyor.

Torax ile yüksek doğruluklu plazma simülasyonu Pekiştirmeli öğrenme ile optimum işletim penceresinin aranması

SPARC üzerinde kademeli AI destekli kontrol testleri Ticarî santral fazında 200 MW’lık ilk alım anlaşmasının devreye girmesi

Eğer bu yaklaşım çalışırsa, füzyonun “fizik kanıtı”ndan “şebekeye bağlı santral” aşamasına geçişte yapay zekâ, oyunun kurallarını gerçekten değiştirebilir.