Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası artan güvenlik tehditlerinin ardından özellikle Avrupa'da birçok ülke savunma yatırımlarını artırma kararı aldı. Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerinde artışa yönelmesi savunma sanayisi ve havacılık firmalarının hisselerinde hızlı yükselişlere yol açtı. Donald Trump'ın ABD başkanı seçilmesinin ardından Avrupa, savunma ve güvenlik politikalarında revizyona gitti.

Küresel savunma şirketleri 9 ayda yatırımcısına umut olurken ASELSAN'ın 2025'in ilk yarısındaki getirisi gündem oldu.

Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası artan güvenlik tehditlerinin ardından özellikle Avrupa'da birçok ülke savunma yatırımlarını artırma kararı aldı. Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerinde artışa yönelmesi savunma sanayisi ve havacılık firmalarının hisselerinde hızlı yükselişlere yol açtı. Donald Trump'ın ABD başkanı seçilmesinin ardından Avrupa, savunma ve güvenlik politikalarında revizyona gitti.

Trump'ın göreve gelmesiyle ABD ve Ukrayna arasında soğuk rüzgarlar esmeye başlarken, ABD ve Avrupa arasına ekonomik ve savunma politikaları açısından ayrışmalar görüldü.

Öte yandan Trump, mayıs ayında yaptığı Suudi Arabistan, Katar ve BAE ziyareti kapsamında 3 trilyon doları aşan yatırım ve silah anlaşmaları imzaladı. ABD ile Suudi Arabistan arasında, değeri 142 milyar dolar olan "tarihteki en büyük silah satış anlaşması" imzalanması da ABD merkezli savunma ve havacılık şirketlerinin hisse performansını olumlu etkileyen faktörler arasında yer aldı.

NATO liderlerinin savunma harcamalarına ayırdıkları payı 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 5'ine çıkarmayı kabul etmesi şirketlerin borsalarda değer kazanmasını sağladı. Buna göre, 32 ülkenin lideri, kolektif savunma taahhüt eden NATO'nun 5. maddesine bağlılığını yineledi. Hindistan ile Pakistan arasında artan gerilim de Asya'daki savunma ve havacılık şirketlerinin hisselerine olumlu yansıdı. Bölgede jeopolitik risklerin artmasıyla Asya'daki savunma sanayi şirketlerinin savunma harcamalarına ve yatırımlara daha fazla yoğunlaşacağı öngörüleri öne çıktı.

Trump'ın NATO topraklarında Rus uçaklarının düşürülmesini savunması ve Ukrayna'nın Rusya ile savaşı kazanma şansı konusunda daha iyimser olduğunu belirtmesi de Avrupa'daki savunma hisselerinin yükselişinde etkili oldu. Yılın 9 ayında hisse performanslarına bakıldığında yatırımcısına Güney Koreli Hanwha Aerospace yüzde 239, Alman Rheinmetall yüzde 221,9, ASELSAN yüzde 196,6, İsveçli Saab yüzde 145,8, İngiliz Rolls-Royce yüzde 109,3, İtalyan Leonardo yüzde 108,3, İngiliz BAE Systems yüzde 79,3 kazandırdı.

Borsalarda, Japon Mitsubishi Heavy yüzde 74,5, Fransız Dassault Aviation yüzde 45,7, ABD'li şirketler L3Harris Technologies yüzde 45,2, RTX Corporation yüzde 44,6, Fransız Safran yüzde 43,4, ABD'li şirketler Northrop Grumman yüzde 29,8, General Dynamics yüzde 29,4 değer kazandı. Yatırımcısına Avrupa merkezli çok uluslu havacılık şirketi Airbus yüzde 27,5, Papilon Savunma yüzde 26,2, ABD'li Boeing yüzde 21,9, Alman Lufthansa yüzde 16,3, Otokar yüzde 5,8, ABD'li Lockheed Martin yüzde 2,7 kazandırdı. Borsa İstanbul'da ise Onur Yüksek Teknolojinin hisselerinde değişim görülmezken, SDT Uzay ve Savunma'nın hisseleri yüzde 3,1, Altınay Savunma'nın hisseleri yüzde 11,8 azalış kaydetti.

Yapılan anlaşmalar şirketlerin hisse fiyatları üzerinde etkili oldu. Alman silah üreticisi Rheinmetall, ABD adına bir Doğu Avrupa ülkesine büyük miktarda top mühimmatı tedarik edeceğini açıkladı. Rheinmetall ayrıca Rusya ile sınırı olan Baltık ülkesi Letonya'da yeni mühimmat fabrikası kurarak kapasitesini daha da genişletmeyi planlıyor. Şirket, Almanya Bremen merkezli Lürssen Group'un savaş gemisi imalatı yapan bölümünü satın almak üzere anlaşmaya vardığını duyurdu.

İtalyan Leonardo da Baykar'la bu yıl yüzde 50'şer ortaklıkla merkezi İtalya'da olacak "LBA Systems"i kurdu. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Dışişleri Bakanlığının Ukrayna'ya toplam 203,5 milyon dolar değerinde "muhtemel askeri ekipman ve hizmet satışına" onay verdiğini açıklamıştı. Bu satış kapsamında ekipman, bakım ve lojistik destek hizmetlerinin ana yüklenicisinin ise İngiltere merkezli savunma sanayi firması İngiliz BAE Systems olacak.

Avustralya da donanmasına yeni savaş gemileri inşa etmek üzere açtığı yaklaşık 6,5 milyar dolarlık ihaleyi Japonya'nın Mitsubishi Heavy Industries şirketine verdiğini açıkladı. ABD'de F-35 savaş uçağı ve Patriot füze sistemi (PAC-3) üretimi gibi projeleri yürüten Lockheed Martin şirketi de ABD ordusundan "firma tarihindeki en büyük ihale" olarak nitelendirdiği 1970 adet Patriot füzesi ve ilgili donanımın üretimi için 9,8 milyar dolar değerinde ihale aldı.

Türkiye'de savunma teknolojisinin gelişimi ve dönüşümünde öncü rol oynamayı sürdüren ASELSAN, finansal performansıyla da göz dolduruyor. ASELSAN, Borsa İstanbul'da endekslere dahil şirketler arasında piyasa değeri 1 trilyon lirayı aşan ilk şirket oldu. İhracat odaklı büyüme stratejisini kararlılıkla sürdüren ASELSAN, 2024 yılında uygulamaya başladığı aselsaneXt programıyla güçlü bir ivme yakaladı.

ASELSAN Üst Yöneticisi (CEO) Ahmet Akyol'un 2024'te açıkladığı aselsaneXt vizyonu çerçevesinde şirketin, "alanında en iyi ürünleri yapma", "oyun değiştirici teknolojileri geliştirme" ve "ihracat odaklı büyüme" olmak üzere 3 ana hedefi bulunuyor. ASELSAN, 2030 yılında dünya çapında savunma sanayisinin ilk 30 şirketi arasında yer almak için çalışıyor. Şirket, Türkiye'de savunma teknolojisinin gelişimi ve dönüşümünde öncü rol oynarken, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksinde en yüksek piyasa değerine sahip şirket konumunda.

Son yıllarda dünya genelinde yatırımcı ilgisi, geleneksel üretim yapan sanayi şirketlerinden ziyade teknoloji geliştiren ve bunu yüksek katma değerli ürünlere dönüştürebilen şirketlere yöneldi. Küresel borsalarda da büyüme potansiyeli en yüksek firmalar, teknoloji tabanlı şirketlerden oluşuyor. Savunma sanayisinde de benzer bir ayrışma yaşanıyor. Sadece silah üreten ya da konvansiyonel savunma ürünleri sunan şirketler değil, savunma teknolojisini geliştiren şirketler yatırımcılar nezdinde önem kazandı. ASELSAN da Türkiye'de bu dönüşümün en güçlü temsilcisi.

AESA teknolojisine sahip yeni nesil radarlar, elektro-optik sistemler, elektronik harp sistemleri, yapay zeka destekli sistemler gibi yüksek teknoloji alanlarında üretim yapan ASELSAN, birçok teknolojide dünyada yalnızca birkaç şirketin yapabildiği üretimlere imza atıyor.

Dünyanın önde gelen savunma ve havacılık şirketleri ile Borsa İstanbul'da işlem gören savunma sanayi şirketlerinin hisselerinin bu yılın 9 ayındaki getirileri (yüzde) şöyle: