NASA ve Lockheed Martin’in ortak geliştirdiği sessiz süpersonik uçak X-59, ilk test uçuşunu California semalarında gerçekleştirdi. Tasarımıyla dikkat çeken X-59 üzerinde uzun süredir çalışılan bir uçak.

NASA ve Lockheed Martin’in ortak geliştirdiği sessiz süpersonik uçak X-59, ilk test uçuşunu California semalarında gerçekleştirdi. Tasarımıyla dikkat çeken X-59 üzerinde uzun süredir çalışılan bir uçak.

NASA’nın “sessiz süpersonik” konseptli X-59 uçağı, yıllar süren erteleme ve testlerin ardından nihayet ilk kez havalandı. California’daki Palmdale Hava Üssü’nden kalkan X-59, yaklaşık 240 mil/saat (386 km/s) hızla alçak irtifada planlı bir uçuş turu gerçekleştirdi.

NASA yetkilileri, testin başarıyla tamamlandığını ve uçuşun amacının sistem entegrasyonu ile yer testlerinde doğrulanan bileşenlerin uçuş koşullarında da sorunsuz çalıştığını doğrulamak olduğunu açıkladı.

X-59’un en dikkat çekici özelliği, süpersonik uçaklarda yıllardır çözülemeyen “sonik patlama” sorununa getirdiği yenilikçi çözüm. Concorde gibi eski süpersonik yolcu uçaklarının yüksek sesli patlamalar nedeniyle kara üzerinde uçuşuna izin verilmezken, X-59 bu etkiyi minimuma indiriyor.

Yaklaşık 30 metre uzunluğa sahip olan uçak, olağanüstü ince ve uzun burun tasarımı sayesinde şok dalgalarının birikmesini engelleyerek yere ulaşan sesi “patlama” yerine hafif bir vuruş şeklinde yayıyor. Burnun uçağın üçte birini kaplaması, aerodinamik dengenin yanı sıra ses dağılımını da optimize ediyor.

NASA mühendisleri, X-59’un arka kısmına yerleştirilen F414-GE-100 motorunun da sessizlik hedefinde kilit rol oynadığını belirtiyor. Yaklaşık 10 ton (98 kN) itme gücüne sahip motor, gövdenin üst kısmına monte edilerek sesin yere yansıması önleniyor.

Uçak tam kapasitede test edildiğinde Mach 1.4 (yaklaşık 925 mil/saat) hıza, yani ses hızının yüzde 40 üzerine çıkabilecek. Planlanan test uçuşları 55.000 feet (yaklaşık 16.700 metre) irtifada gerçekleştirilecek.

2016’da başlatılan X-59 projesi, teknik zorluklar nedeniyle birçok kez ertelendi. İlk uçuş tarihi 2020, ardından 2023 ve 2024 olarak revize edilmişti. Ancak motor testleri, elektromanyetik analizler ve taksi denemeleri tamamlandıktan sonra 2025 yılı içinde nihayet uçuş için onay alındı. Bu başarılı test, NASA’nın süpersonik havacılıkta yeni bir dönemi başlatabileceğine dair umutları yeniden canlandırdı.

İlk uçuşun ardından X-59, Kaliforniya’daki Edwards Hava Üssü’ne taşınacak. Burada yapılacak testlerde uçağın farklı irtifa ve hızlardaki gürültü seviyeleri ölçülecek. Daha sonraki aşamada, uçak ABD’de çeşitli yerleşim alanları üzerinde uçacak ve halktan “gürültü algısı”na dair veriler toplanacak. Bu veriler, ABD’deki kara üzeri süpersonik uçuş yasağının yeniden değerlendirilmesinde belirleyici rol oynayabilir.

NASA mühendislerine göre X-59’un başarısı yalnızca teknik bir zafer değil; aynı zamanda süpersonik havacılığın geleceğini yeniden tanımlayabilecek bir adım. Eğer testler beklendiği gibi ilerlerse, önümüzdeki yıllarda sessiz, hızlı ve çevreye duyarlı süpersonik yolcu uçuşlarının yeniden başlaması mümkün olabilir. Bu da gökyüzünde yeni bir dönemin kapılarını aralayabilir: “Sessiz süpersonik çağ.”