Çin, DF-21D/DF-26B gibi kara-konuşlu gemi savar balistik füzeleri, YJ-12/YJ-18 seyir füzeleri, genişleyen denizaltı gücü ve izleme ağıyla ABD uçak gemilerine stratejik tehdidi artırdı. Washington ise dağıtılmış savunma ve yeni teknolojilerle yanıt verme peşinde.

Çin, DF-21D/DF-26B gibi kara-konuşlu gemi savar balistik füzeleri, YJ-12/YJ-18 seyir füzeleri, genişleyen denizaltı gücü ve izleme ağıyla ABD uçak gemilerine stratejik tehdidi artırdı. Washington ise dağıtılmış savunma ve yeni teknolojilerle yanıt verme peşinde.

Profesör Andrew Latham ABD'nin uçak gemileri hakkında çarpıcı bir analize imza attı.

Latham'ın analizi ABD'nin geldiği son noktayı gözler önüne seriyor.

Latham'ın Analizi şöyle: Çin, bir uçak gemisi saldırı grubunu doğrudan yok etme kapasitesine sahip çok katmanlı bir “erişim engelleme / bölge engelleme (A2/AD)” mimarisi inşa ediyor. Bu mimari; DF-21D, DF-26B gibi gemi-dostu balistik füzeler, YJ-12, YJ-18 gibi yüksek hızlı seyir füzeleri, gelişen denizaltı filosu ve uzay-gözetim, OTH radarları ile deniz tabanı sensörlerini kapsıyor.

Amaç: ABD uçak gemilerini kıyı şeridinden uzağa itmek, müdahale olasılığını caydırmak ve denizlerde etkin kontrol sağlamak.

Amaç: ABD uçak gemilerini kıyı şeridinden uzağa itmek, müdahale olasılığını caydırmak ve denizlerde etkin kontrol sağlamak.

DF-21D ve DF-26B benzeri kara konuşlu füzeler, uzun menzil ve yüksek hızla hareket eden hedefleri vurma potansiyeli sunuyor. YJ-12/YJ-18 gibi denizaltı ve uçak kaynaklı seyir füzeleri ise düşük irtifada süpersonik/hipersonik yaklaşarak savunmayı yıpratmayı hedefliyor. Çin’in hedefi, tek bir “mükemmel atış” değil; salvo-baskısı ile uçak gemisinin hava savunma şemsiyesini eritmek ve içeri sızan füzelerle hasar verme imkânı yakalamak.

Shang sınıfı nükleer denizaltılar ve daha sessiz Yuan sınıfı dizel-elektrikli botlar, torpido ve seyir füze yetenekleriyle tehdit profiline katkı sağlıyor. Bu kapasite, kara-konuşlu füzelerle koordinasyona girince ABD uçak gemilerinin beklenti menzilini daraltıyor. Aynı zamanda Çin, uydu, OTH radar, uzun menzilli İHA ve sualtı sensörleri ile hedef tespiti ve atış kontrolünü hızlandıran bir “ölüm zinciri” kuruyor. Hedefleme verisi ne kadar hızlıysa, füzelerin etkisi o kadar yüksek.

ABD, uçak gemisine yatırım yapmayı sürdürürken stratejisini çeşitlendiriyor: uzun menzilli İHA’lar, gelişmiş füze savunma, uçak gemisinden konuşlandırılan İHA paketleri ve dağıtılmış öldürücülük yaklaşımlarıyla riski azaltma çabası. Ayrıca müttefiklerle entegrasyon, küçük/ucuz platformlara yatırım ve seyrüsefer menzilinin uzatılması öncelikler arasında.

Uçak gemisi hâlâ menzil, esneklik ve sembolik güç sunuyor; ancak Çin’in çok katmanlı tehdidi, uçak gemisinin hareket serbestisini ve operasyonel güvenliğini zayıflatıyor. Bu durum, güç projeksiyonunun maliyet-fayda hesabını değiştiriyor: artık “kimin daha iyi hakim olacağı” değil, kimin daha iyi hayatta kalıp caydırabileceği ön planda.

Analistler şu soruları vurguluyor: Hedefleme zincirinin güvenilirliği ve sürekli gerçek-zaman doğruluğu ne derece sağlanabilir? Çoklu salvo ve hipersonik tehditlere karşı etkin füze savunması nasıl kurulacak?

Uzun süreli muharebede lojistik, onarım ve denizüstü ikmali nasıl sürdürülecek?

sınırlarını hem de ABD-müttefik yanıtlarının etkinliğini belirleyecek.

Pasifik’te güç rekabeti, klasik deniz kontrolünden ziyade menzil, hayatta kalma ve sensör-tabanlı hedefleme etrafında şekilleniyor.

Çin’in füze, denizaltı ve keşif ağı sembolik güçlerin değerini test ederken, ABD de mimarisini dağıtarak ve teknolojik adaptasyonla karşılık veriyor.

Denizlerin geleceği, kimin daha üstün saldırı değil, kimin daha iyi savunma, tespit ve hayatta kalma yeteneğine sahip olduğuna bağlı olacak. Kaynak: National Security Journal