2026’da Türkiye’de ilk kez yatay sondaj yapılacak. 6 milyar varillik kaya petrolü ve doğal gaz rezervi üretime dönüştürülecek. Bu teknolojiyle Türkiye, enerji ithalatçısı konumundan ihracatçı pozisyonuna yükselebilir.

2026’da Türkiye’de ilk kez yatay sondaj yapılacak. 6 milyar varillik kaya petrolü ve doğal gaz rezervi üretime dönüştürülecek. Bu teknolojiyle Türkiye, enerji ithalatçısı konumundan ihracatçı pozisyonuna yükselebilir.

Türkiye, enerji sektöründe yeni bir dönemin eşiğinde. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2026 yılında ilk yatay sondaj operasyonunun Diyarbakır’da gerçekleştirileceğini duyurdu. Bu proje ile yaklaşık 6 milyar varillik kaya petrolü ve doğal gaz rezervinin üretime kazandırılması hedefleniyor.

Diyarbakır’daki çalışmalar, ABD’li Continental Resources şirketiyle ortak yürütülecek ve ilk etapta 600 kilometrekarelik bir alanda dört sahada sondaj yapılacak.

Bakan Alparslan Bayraktar, üç yıl içinde 24 yatay sondajlı çatlatma kuyusunun açılacağını belirtti.

Yatay sondaj, klasik dikey sondajın aksine, yere birkaç kilometre derinlikte indikten sonra kaya tabakaları içinde yatay yönde ilerleyerek rezervuarlara ulaşmayı sağlayan ileri bir teknoloji. Bu yöntem, ankonvansiyonel hidrokarbon kaynakları olarak bilinen, kayaçların gözeneklerine sıkışmış petrol ve gazın çıkarılmasını mümkün kılıyor.

Yatay sondaj iki temel aşamada ilerliyor: Yatay ilerleme: Sondaj ucu, yeraltında kilometrelerce yatay hat açarak rezervuar alanla temas yüzeyini artırıyor. Hidrolik çatlatma (fracking): Yüksek basınçlı sıvılar ve kimyasallar, kayadaki petrol veya gazın serbest kalmasını sağlıyor. Bu sayede, yüzeye çıkarılamayan enerji kaynakları ekonomik olarak üretilebilir hale geliyor.

Yatay sondaj teknolojisi, klasik yöntemlere göre çok daha verimli ve stratejik avantajlar sunuyor: Erişilemeyen kaynaklara erişim: Kaya petrolü ve kaya gazı ekonomik üretimle kullanılabilir hale geliyor. Yüksek verimlilik: Tek bir kuyudan geniş bir rezervuar alanı işletmeye açılabiliyor.

Enerji arz güvenliği: Yerli üretim artarken dışa bağımlılık azalıyor. Saha ömrü uzuyor: Mevcut petrol sahaları yeniden üretime kazandırılabiliyor. Ancak teknoloji, yüksek maliyet, teknoloji bağımlılığı ve çevresel etkiler nedeniyle dikkatli yönetim gerektiriyor.

Türkiye’nin doğusundaki Diyarbakır havzası, yaklaşık 7 bin kilometrekarelik bir alanda hidrokarbon rezervleri barındırıyor. İlk fazda 6 milyar varillik petrol ve gazın 400 milyar doların üzerinde bir ekonomik değere sahip olduğu tahmin ediliyor. Bu rezervlerin üretime geçmesi, Türkiye’yi enerji ithalatçısından ihracatçı konumuna taşıyabilecek nitelikte. İkinci etapta ise Trakya havzasında yatay sondaj çalışmaları başlatılacak. Trakya bölgesi, yoğun kaya gazı potansiyeli barındırıyor ve ABD’li enerji firmalarıyla yürütülen sismik çalışmalar bu potansiyeli doğrulamaya başladı.

Yatay sondajın küresel öncüsü Amerika Birleşik Devletleri oldu. ABD, 2000’li yılların başında geliştirdiği bu teknoloji sayesinde “kaya gazı devrimi” yaşadı ve enerji ithalatçısı konumundan dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz üreticisi haline geldi.

Bugün ABD’de: Petrol üretiminin ?’ü, Doğal gaz üretiminin ?’si yatay sondajlı kuyulardan sağlanıyor. Bu model, Kanada, Arjantin ve Çin gibi ülkelerde de hızla benimseniyor.

Uzmanlara göre yatay sondajın Türkiye’de devreye girmesi, ülkenin enerji bağımsızlığı yolunda en somut adımlardan biri olacak. Diyarbakır’daki üretim başarılı olursa, Türkiye hem iç talebini karşılayabilecek hem de doğal gaz ve petrol ihracatçısı olma potansiyeline ulaşacak. 2026 yılı, Türkiye enerji tarihinde bir dönüm noktası olarak görülüyor: Yerli rezerv, ileri teknolojiyle üretime dönüşüyor - enerji denkleminde artık Türkiye de oyun kurucu oluyor.