Sakarya’da yürütülen yenilikçi bir projeyle, Türkiye’nin yerel kaynaklarından olan bor madeni kanser tedavisi için umut oldu. Işığa duyarlı bor tabanlı malzeme kullanılarak gerçekleştirilen testlerde kanser hücrelerini yok etmede yüzde 80 başarıya ulaşıldı.

Sakarya’da yürütülen yenilikçi bir projeyle, Türkiye’nin yerel kaynaklarından olan bor madeni kanser tedavisi için umut oldu. Işığa duyarlı bor tabanlı malzeme kullanılarak gerçekleştirilen testlerde kanser hücrelerini yok etmede yüzde 80 başarıya ulaşıldı.

Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) bünyesinde yürütülen çalışmalarda, tıp dünyasında yankı uyandıracak bir gelişmeye imza atıldı. Doktora öğrencisi Özge Özten ve ekibi, Türkiye’nin bor madenlerini kullanarak kanserli dokuları hedef alan "fotodinamik terapi" yöntemi geliştirdi. Yerli ve milli imkanlarla sentezlenen bor tabanlı nano malzemeler, daha önce yurt dışından yüksek maliyetlerle ithal edilen kimyasalların yerini almayı hedefliyor.

SUBÜ doktora öğrencisi Özge Özten, bor tabanlı ışığa duyarlı malzemeyle kanser hücrelerini hedefleyen proje geliştirdi. Testlerde yüzde 80 başarı sağlanan çalışma, TÜBİTAK desteğiyle yerli ilaç üretimine kapı aralıyor. Özten, projesini Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Biyomedikal Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Zahid Yıldız ile Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Can danışmanlığında hazırladı. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) doktora öğrencisi Özge Özten, bor tabanlı ışığa duyarlı malzeme kullanılarak kanserli dokuların fotodinamik terapi yöntemiyle yok edilmesini hedefleyen yenilikçi proje geliştirdi.

YERLİ VE HEDEFE YÖNELİK TEDAVİ Tedavinin önemli bileşenlerinden biri olan ışığa duyarlı malzemenin yerli ve bor tabanlı geliştirilmesi sağlanan projeyle daha güçlü ve hedefe yönelik tedavi etkisi oluşturulması amaçlanıyor. SUBÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Sarıbıyık, AA muhabirine, üniversitenin, nitelikli insan kaynağı yetiştirmek ve uygulanabilir AR-GE çalışmaları geliştirmek hedefiyle yürüttüğü bor tabanlı yenilikçi kanser tedavisi projesinde önemli aşamalar kaydettiğini söyledi.

YENİ MALZEME TEKNOLOJİLERİNDE GELİŞME TÜBİTAK destekli çalışmada, bor tabanlı nano malzeme kullanılarak ışık temelli kanser tedavisinin, özellikle fotodinamik tedavinin etkinliğinin artırılmasının hedeflendiğini belirten Sarıbıyık, "Projeyle daha önce geliştirilmiş kanser tedavisi cihazının daha etkin hale gelmesini sağlıyoruz. Bu çalışmayla yeni malzeme teknolojilerinde gelişme sağlıyoruz. Aynı zamanda genç araştırmacılarımızın gelişmesine katkı vermiş oluyoruz." diye konuştu. Prof. Dr. Mustafa Zahid Yıldız da yaklaşık 10 yıldır kanser tedavisi alanında fotodinamik terapi cihazları geliştirdiklerini, bu kapsamda birden fazla TÜBİTAK projesiyle önemli teknolojik adımlar attıklarını vurguladı.

YURT DIŞI BAĞIMLILIĞI AZALACAK Terapi uygulamalarında kullanılan cihazların etkinliği için kritik öneme sahip ışığa duyarlı malzemeler tasarladıklarını anlatan Yıldız, daha önce bu malzemelerin yurt dışından temin edildiğini, ekiple bor tabanlı "nanopartikül" özellikli kanser tedavi ilacı geliştirilmesi üzerine çalışmalar yaptıklarını belirtti. Prof. Dr. Mustafa Can ise doktora öğrencisi Özten ile Türkiye'deki bor madenlerinden elde edilen yenilikçi malzeme üzerinde çalışmalar yürüttüklerini aktardı.

KANSER HÜCRELERİNDE YÜZDE 80 BAŞARI Türkiye'de bor tabanlı birçok malzeme üzerine çalışmalar yürütüldüğüne işaret eden Can, şunları kaydetti: "Bizim çalışmalarımızda da kanser hücrelerinin fotodinamik terapi yöntemiyle giderilmesi yönünde özgün materyal sentezlemeye çalıştık. Kanser hücrelerini hedefleyen yapı ürettik. Kanser hücrelerinde yüzde 80'e kadar başarı elde ettik. Bundan sonra da bu kompozit yapının, Türkiye'de fotodinamik yapıda kullanılan kimyasalların yurt dışından getirilmesini önleyecek, Türkiye'nin yerel kaynaklarını da ilaca doğru ilerletecek yüksek katma değerli ürüne dönüşmesini hedefliyoruz."

TEST SONUÇLARI OLUMLU Proje yürütücüsü Özten, testler sonrası elde ettikleri sonuçların olumlu olduğunu, proje kapsamındaki araştırmaların ilerleyen aşamalarda da devam edeceğini sözlerine ekledi.