Kapınıza gelen ve sizin vermediğiniz bir sipariş, kişisel verilerinizin ele geçirilmiş olabileceğine işaret ederken, uzmanlar bunun “fırçalama (brushing)” dolandırıcılığına karşı dikkat edilmesi gereken yeni bir tehdit olduğunu vurguluyor. Küresel e-ticaret satışlarının 2025 yılında 6,4 trilyon doları aşacağı tahmin ediliyor. Bunların büyük bir kısmı pazar yerleri üzerinden gerçekleşecek. Tüketicilere kolaylık ve güvenlik, işletmelere ise daha geniş bir erişim alanı sunan bu sektör kötü niyetli kişiler tarafından da kullanılıyor. 2024 yılında Amazon 275 milyondan fazla sahte olduğu şüphelenilen yorumu proaktif olarak engelledi. Binlerce kişiye karşı yaptırım önlemleri aldı çünkü sorun sıradan tüketicilerin farkında olmadan sahte yorumların oluşturulmasına dâhil olabilecekleri bir noktaya kadar büyüdü.

Kapınıza gelen ve sizin vermediğiniz bir sipariş, kişisel verilerinizin ele geçirilmiş olabileceğine işaret ederken, uzmanlar bunun “fırçalama (brushing)” dolandırıcılığına karşı dikkat edilmesi gereken yeni bir tehdit olduğunu vurguluyor. Küresel e-ticaret satışlarının 2025 yılında 6,4 trilyon doları aşacağı tahmin ediliyor. Bunların büyük bir kısmı pazar yerleri üzerinden gerçekleşecek. Tüketicilere kolaylık ve güvenlik, işletmelere ise daha geniş bir erişim alanı sunan bu sektör kötü niyetli kişiler tarafından da kullanılıyor. 2024 yılında Amazon 275 milyondan fazla sahte olduğu şüphelenilen yorumu proaktif olarak engelledi. Binlerce kişiye karşı yaptırım önlemleri aldı çünkü sorun sıradan tüketicilerin farkında olmadan sahte yorumların oluşturulmasına dâhil olabilecekleri bir noktaya kadar büyüdü.

FIRÇALAMA (BRUSHİNG) DOLANDIRICILIĞI NEDİR? Brushing dolandırıcılığı, satıcının görünüşte rastgele bir kişinin adresine paket gönderdiği bir tür e-ticaret dolandırıcılığıdır. Ürün genellikle düşük değerdedir. Satıcının e-ticaret pazarlarında ürünün puanını hileli bir şekilde yükseltme girişimidir. Dolandırıcı, genellikle veri ihlallerinden sonra siber suç forumlarında veya kişi arama sitelerinde listelenen isim ve posta adreslerinin bir listesini ele geçirir. Hatta bu bilgileri kamuya açık kaynaklardan da toplayabilirler. Ürünlerini sattığı bir e-ticaret platformunda veya pazar yerinde sahte bir alıcı hesabı oluşturur. Bu hesabı kullanarak o platformda ürününü "satın alır" ve ürünü kurbanın adresine gönderir. Dolandırıcı, sahte hesabı kullanarak 5 yıldızlı bir yorum yayımlar ve ürünün itibarını ve görünürlüğünü artırır. Kurban ise genellikle, istenmeyen paketi aldığında dolandırıcılıktan haberdar olur.

BRUSHING HEDEFİ OLMANIZ DAHA BÜYÜK TUZAKLARI GÖSTERİR! Brushing dolandırıcılığının hedefi olmanız, kişisel verilerinizin siber suç dünyasında paylaşıldığı anlamına gelebilir ya da dolandırıcılar daha ciddi kimlik dolandırıcılığı içeren ikinci aşamaya geçmek için bilgilerinizi test ediyor olabilirler. Aldığınız paketin içinde bir QR kodu bulunan daha kötü niyetli versiyonları da vardır. Bu kodu taradığınızda büyük olasılıkla kötü amaçlı yazılım yüklemek veya sizi daha fazla kişisel bilgi paylaşmaya ikna etmek için tasarlanmış kötü amaçlı/oltalama bir siteye yönlendirilirsiniz.

BRUSHİNG MAĞDURU OLUP OLMADIĞIMI NASIL ANLARIM? Postayla satın aldığınızı hatırlamadığınız düşük değerli, kalitesiz bir ürün alırsanız bu hemen bir tehlike işareti olmalıdır. Belirsiz veya eksik bir iade adresi ve paketin içinde olası bir QR kodu da uyarı işaretleridir. Tekrar kontrol etmek için e-posta ve e-ticaret veya çevrimiçi pazar platformlarındaki hesaplarınızı inceleyerek son zamanlarda satın aldığınız ürünleri kontrol edin. Dolandırıcılar şimdiden planlarının bir sonraki aşamasına geçmiş olabilirler, bu nedenle banka hesaplarınızı ve kredi raporlarınızı da şüpheli hareketler açısından kontrol etmekte fayda var.

BİR PAKET ALDIĞIMDA NE YAPMALIYIM? Postayla sipariş ettiğinizi hatırlamadığınız bir şey alırsanız aşağıdaki adımları izleyerek riski en aza indirin. Arkadaşlarınıza veya ailenize son zamanlarda sizin adınıza bir şey sipariş edip etmediklerini sorarak bunun bir hediye olmadığından emin olun. Paketin içinde gönderilmiş olabilecek QR kodlarını taramaktan kaçının. Banka hesabınızdan para çekilmediğini veya adınıza yeni kredi limitleri açılmadığını kontrol edin. Çevrimiçi bankacılık ya da kredi kartı hesaplarınızda çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) ayarlandığından emin olun. Tüm çevrimiçi alışveriş ve e-posta hesaplarınızda MFA'yı etkinleştirin. Dolandırıcılığı ilgili pazar yerine bildirin. Çoğunda, brushing dolandırıcılığını bildirmek için özel bir bölüm bulunur. Ürünü gönderene iade etmeye çalışmayın, isterseniz ürün sizde kalabilir.

BRUSHİNG DOLANDIRICILIĞINDAN NASIL KORUNABİLİRİM? Brushing dolandırıcılıklarının sizi hedef almasını engellemek için atabileceğiniz adımlar da var. Her şey, dolandırıcıların elinde hangi kişisel verilerinizin bulunduğuna bağlıdır. İş yaptığınız bir kuruluşun güvenliği ihlal edilip bilgileriniz sızdırılırsa yapabileceğiniz pek bir şey yok ancak potansiyel olarak tehlikeye atılmış bilgileri bulmak için karanlık web'i tarayan kimlik koruma hizmetleri kullanabilirsiniz. Bunların bazıları genel güvenlik paketinin bir parçası olarak sunulmaktadır. Herhangi bir hesabınızın tehlikeye atıldığını fark ederseniz parolalarınızı hemen değiştirin. Ayrıca yeni kartlarda borç yapmak için adınızı kullanma girişimlerini engellemek için kredi dondurma işlemi yaptırmanız da faydalı olacaktır.

SOSYAL MEDYA PAYLAŞIMLARINI EN AZA İNDİRİN! Dolandırıcılar halka açık web’den de veri topladıkları için iyi gizlilik alışkanlıkları edinmek önemlidir. Bu, sosyal medyada paylaştıklarınızı en aza indirmek, hesaplarınızı kilitleyerek yalnızca arkadaşlarınızın gönderilerinizi görebilmesini sağlamak ve ev adresleri, doğum tarihleri ve telefon numaraları gibi kişisel bilgileri kaldırmak anlamına gelir. Brushing dolandırıcılığı, dolandırıcıların kişisel bilgilerinizi size karşı silah olarak kullanmasının birçok yolundan sadece biridir. Ne yazık ki bu riski azaltmak "bir kerelik" bir iş değildir. Dijital dünyanız üzerinde sürekli tetikte olmanız gerekir.