ABD Savunma Bakanlığı (Savaş Bakanlığı - Pentagon) Genel Müfettişliği, F-35 savaş uçağı programına ilişkin hazırladığı yeni raporda Lockheed Martin’in sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, uçakların görev yapabilirlik oranının ise beklentilerin çok altında kaldığını açıkladı.

ABD Savunma Bakanlığı (Savaş Bakanlığı - Pentagon) Genel Müfettişliği, F-35 savaş uçağı programına ilişkin hazırladığı yeni raporda Lockheed Martin’in sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, uçakların görev yapabilirlik oranının ise beklentilerin çok altında kaldığını açıkladı.

ABD Savunma Bakanlığı (Savaş Bakanlığı) Genel Müfettişliği, 19 Aralık’ta yayımladığı raporda dünyanın en pahalı savunma projesi olan F-35 Lightning II programına dair ciddi eksikliklere dikkat çekti.

Raporda, Lockheed Martin’in bakım ve performans sözleşmelerinde “sistematik yetersizlik” gösterdiği belirtilirken, Savunma Bakanlığı’nın da yükleniciyi yeterince denetlemediği vurgulandı.

F-35 programının toplam maliyetinin 2 trilyon doları aştığı hatırlatılan raporda, “Pentagon’un, 2024 yılı hava aracı bakım sözleşmesinde yüklenici performansını yeterli şekilde izlemediği ve düşük performansın yaptırımsız kaldığı” ifade edildi.

Raporda en dikkat çekici bulgu, F-35 filosunun “görev yapabilirlik oranı”na ilişkin oldu. 2024 mali yılında F-35’lerin yalnızca P oranında görev yapabildiği, yani her iki uçaktan birinin belirli bir anda uçuşa hazır olmadığı tespit edildi.

Bu oranın Pentagon’un asgari hedefinin g altında kaldığı ve “beklentilerin çok altında bir performans” anlamına geldiği vurgulandı. Ayrıca tedarik zinciri sorunlarının sürdüğü, bakım ekiplerinin yedek parça eksikliğini kendi kaynaklarıyla telafi etmeye çalıştığı ve bazı üslerde “parça sökme yöntemiyle” bir uçaktan diğerine parça aktarıldığı belirtildi.

Raporda, Lockheed Martin’in F-35 bakım performansında düşük bir çizgide kaldığı ancak Pentagon’un şirkete yaptırım uygulamadığı ifade edildi.

Denetim ofisi, Haziran 2024’te imzalanan 1,6 milyar dolarlık bakım sözleşmesinin yeterli kontrol mekanizmaları içermediğini belirtti.

Genel Müfettişlik, sözleşmede “uçak hazır olma performansı, malzeme denetimi ve devlet mülkiyeti raporlama şartlarının eksik olduğunu” vurguladı.

Rapordaki bulguların ardından ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamalarda savunma sektörünü hedef aldı.

Trump, savunma şirketlerinin yüksek temettü ödemelerine ve hisse geri alımlarına dikkat çekerek, “Tesis ve teknolojiye yatırım yapmadan temettü dağıtmak artık kabul edilmeyecek” dedi.

Başkan ayrıca Savunma Bakanı Pete Hegseth’e düşük performans gösteren şirketlerin tespit edilmesi ve “yeterli performansa zorlanmaları” yönünde bir emir verdi. Yeni düzenlemeyle, başarısız projelerde yer alan yöneticilerin

Trump yönetimi, savunma sanayindeki eksiklikleri gidermek amacıyla 2027 mali yılı (FY27) bütçesinin 1,5 trilyon dolara çıkarılacağını duyurdu. Bu miktar mevcut bütçeye göre yaklaşık 500 milyar dolarlık artış anlamına geliyor. Trump, artan gümrük vergileriyle bu savunma bütçesinin finanse edileceğini, ayrıca “orta gelirli vatanseverlere temettü” sağlanacağını belirtti.

Tüm bu tartışmaların ortasında Lockheed Martin, 2025 yılında 191 adet F-35 üreterek tarihinin en yüksek yıllık teslimat rakamına ulaştı. Ancak Pentagon’un son raporu, bu rekorun ardında ciddi bakım ve operasyonel sorunların bulunduğunu bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar, F-35’in “maliyet ve bakım kabusu” olmaktan çıkıp gerçek anlamda muharebe sahasına hazır hale gelebilmesi için Washington’un hem sanayi hem de idari denetim alanında kapsamlı reformlar yapması gerektiğini belirtiyor. Haber Kaynağı: The National Interest