Emeklilik başvuru tarihi ve aylık hesaplama yöntemi nedeniyle, aynı prim günü ve kazanca sahip olmalarına rağmen emekli maaşları arasında yüzde 30’a varan farklar oluşuyor.

Emeklilik başvuru tarihi ve aylık hesaplama yöntemi nedeniyle, aynı prim günü ve kazanca sahip olmalarına rağmen emekli maaşları arasında yüzde 30’a varan farklar oluşuyor.

Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından hazırlanan özel rapora göre, emekliler aynı gün ve prim kazancına sahip olmasına rağmen aralarında yüzde 30'a kadar maaş farkı meydana gelebiliyor. Bunun nedeni ise, emekli maaşlarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısı ile yıllık enflasyon ve büyüme verilerinin başvurunun yapıldığı tarihe göre değişiklik göstermesi.

Mevcut yöntem korunursa, 2026’da emekli olacakların aylıklarının 2025’e kıyasla daha düşük bağlanması bekleniyor. Türkiye Gazetesi'nden Cemal Emre Kurt'un haberine göre, Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), işçi emekli aylıkları arasında oluşan farkları mercek altına aldı.

2024 ve 2025 yılında emekli aylığı başvurusu yapanlar incelenerek aynı prim gününe ve kazanca sahip sigortalıların emekli aylıklarının hesaplanmasında kullanılan güncelleme katsayısı ile yıllık enflasyon ve büyüme verilerinin, başvurunun yapıldığı tarihe göre değişiklik göstermesi sebebiyle yüzde 30’a varan maaş farkıyla karşılaştığı belirlendi.

Bu yöntemin, yüksek enflasyonun ardından gelen düşük enflasyonlu dönemlerde, yeni emekli olanların aylıklarının önceki yıla göre daha düşük kalmasına sebep olduğu ifade edilerek 2026'da bağlanacak aylıkların da 2025 yılından daha düşük olacağı bilgisine yer verildi.

Hazırlanan raporda bu durumun bireysel mağduriyetlere yol açtığı gibi sosyal güvenlik sistemine yönelik adalet ve güven duygusuna da zarar verebileceği ifade edildi. Özel raporda, emekli aylıklarındaki bu farklılıkların kalıcı hâle gelmemesi için düzenleme yapılması gerektiği belirtilerek emeklilik sisteminin adil, istikrarlı ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasının hem sigortalıların hak kaybını önleyeceğini hem de sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağı önerisinde bulunuldu.

Rapora göre, emekli aylıkları arasındaki bu farklar, sigortalıların emeklilik kararlarını çalışma süresinden çok başvuru zamanlamasına göre şekillendirmesine yol açıyor. Bu durumun, yıl sonu ve yılbaşlarında emeklilik başvurularında yoğunluk oluşturduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun iş yükünü artırdığı kaydedildi.

KDK, emeklilik başvurularındaki dönemsel artışların, sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesi üzerinde de etkili olabileceğini belirtti. Raporda, erken emeklilik eğiliminin artmasının prim gelirlerini azaltabileceği, buna karşılık emekli aylığı ödemelerini yükseltebileceği ifade edildi. Ayrıca, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden bazı sigortalıların sosyal güvenlik destek primi sebebiyle kayıt dışı çalışmaya yönelebilme riskine de dikkat çekildi. Kaynak: Türkiye Gazetesi