Savunma analisti Harrison Kass, altıncı nesil savaş uçağı geliştirme yarışında yalnızca birkaç ülkenin gerçek şansa sahip olduğunu belirtiyor. ABD ve Çin liderliği paylaşırken, Türkiye’nin KAAN projesi de dikkat çekiyor.

Savunma analisti Harrison Kass, altıncı nesil savaş uçağı geliştirme yarışında yalnızca birkaç ülkenin gerçek şansa sahip olduğunu belirtiyor. ABD ve Çin liderliği paylaşırken, Türkiye’nin KAAN projesi de dikkat çekiyor.

Henüz resmi bir tanımı bulunmamakla birlikte, altıncı nesil savaş uçakları, 2020’lerin sonlarından itibaren hizmete girmesi planlanan ve beşinci neslin ötesinde bilgi üstünlüğüne dayalı yeni bir hava gücü anlayışını temsil ediyor.

Bu uçakların öne çıkan temel özellikleri şunlar: İnsanlı–insansız işbirliği: “Sadık kanat” dronlarla eşgüdümlü muharebe kabiliyeti. Gelişmiş ağ merkezli harp: Sensör füzyonu, veri paylaşımı ve görev koordinasyonunda üstünlük.

Uyarlanabilir motor teknolojisi: Duruma göre yüksek hız ve yakıt verimliliği arasında geçiş yapabilme. Yeni nesil görünmezlik: Geniş bant gizlilik ve gelişmiş radar emisyon yönetimi. Bu bağlamda pilotlar artık klasik anlamda “savaşçı” değil, çok katmanlı görevleri yöneten komutanlar haline geliyor.

Amerika Birleşik Devletleri, Next Generation Air Dominance (NGAD) programıyla altıncı nesil yarışta başı çekiyor. Pentagon’un gizlilik içinde yürüttüğü proje, Hint-Pasifik senaryolarına odaklanarak uzun menzil, geniş bant gizlilik ve dron koordinasyonu üzerine inşa ediliyor.

NGAD’in ilk prototipinin uçuş testleri tamamlandı; ancak hiçbir resmi görüntü paylaşılmadı. En büyük risk ise birim maliyetlerin aşırı yükselmesi. ABD Savunma Bakanlığı, bu durumun F-22 ve B-2 programlarındaki gibi filo küçülmesine yol açmasından endişe ediyor.

Çin, havacılık Ar-Ge yatırımlarını ve otonom sistem kapasitesini hızla artırarak ABD’nin en yakın rakibi konumuna geldi. Beşinci nesil J-20 Mighty Dragon ile büyük bir teknolojik sıçrama yapan Pekin, şimdi altıncı nesil bağlantılı savaş uçakları üzerinde çalışıyor. Çin’in önceliği, yapay zekâ destekli ağ entegrasyonu ve “sadık yardımcı pilot” dron konsepti. Buna karşın motor güvenilirliği ve savaş tecrübesi eksikliği en büyük zayıf noktalar olarak öne çıkıyor.

Avrupa, iki ayrı altıncı nesil programla yarışta yer alıyor: FCAS (Fransa, Almanya, İspanya), Tempest (İngiltere, İtalya, Japonya), Bu bölünmüş yapı, kaynak israfı ve maliyet artışı yaratıyor. Avrupa’nın güçlü sanayi altyapısına rağmen, politik bölünmüşlük ve finansman sorunları nedeniyle ABD ve Çin’in gerisinde kalacağı öngörülüyor.

Rusya, Su-57 Felon programıyla beşinci nesil kulvarında bile sınırlı ilerleme kaydetti. Ülke envanterinde yalnızca yaklaşık 30 adet Su-57 bulunduğu tahmin ediliyor. Yaptırımlar, üretim zincirini zayıflatmış durumda ve yeni nesil platformların geliştirilmesini fiilen imkânsız hale getiriyor. Bu koşullarda Rusya’nın altıncı nesil bir uçağı sahaya sürebilmesi kısa vadede gerçekçi görülmüyor.

Türkiye’nin KAAN Milli Muharip Uçak projesi, teknik açıdan beşinci nesil özelliklere sahip bir platform olarak geliştiriliyor.

Ancak ağ merkezli harp entegrasyonu, insansız hava araçlarıyla eşgüdüm ve yapay zekâ tabanlı görev yönetimi gibi alanlarda yapılacak yazılım ve sistem güncellemeleriyle, KAAN’ın “5.5 nesil” veya “geçiş nesli” bir savaş uçağına evrilmesi mümkün görülüyor.

Savunma uzmanı Harrison Kass’a göre, “KAAN teknik olarak altıncı nesil sayılmaz, ancak bu geçişi sağlayabilecek stratejik bir temel sunuyor.”

Altıncı nesil savaş uçağı yarışında ABD ve Çin açık ara önde, Avrupa ülkeleri koordinasyon sorunlarıyla boğuşuyor, Rusya ise sistemsel kısıtlamalarla mücadele ediyor.

Türkiye’nin KAAN programı, beşinci nesil kabiliyetleri yerli imkânlarla hayata geçirmesi sayesinde önemli bir eşik oluşturuyor.

Uzmanlara göre, altıncı nesil döneme geçişte yapay zekâ, veri entegrasyonu ve üretim hızının belirleyici olacağı bir çağ başlıyor. Haber Kaynağı: The National Interest