S-400 hava savunma sistemlerini Türkiye'den geri alacağına dair haberler çıkan Rusya'dan şok edici bir süreç yaşanıyor. Ülke azalan stoklar nedeniyle zora girdi.

S-400 hava savunma sistemlerini Türkiye'den geri alacağına dair haberler çıkan Rusya'dan şok edici bir süreç yaşanıyor. Ülke azalan stoklar nedeniyle zora girdi.

Savunmasanayist'te yer alan habere göre Rusya’nın, yabancı müşteriler için üretilmiş ihracat versiyonu karadan havaya füzeleri Ukrayna’da kara hedeflerine karşı kullandığı tespit edildi. İncelemelerde, saldırılar sonrası elde edilen parçalar üzerinden füzelerin ihracat için üretildiği belirlendi.

Son saldırıların ardından ele geçirilen parçalara göre Rusya’nın, S-300PMU2 Favorit ve S-400 hava savunma sistemlerinde kullanılan uzun menzilli füzelerin ihracat versiyonu olan 48N6E2 füzelerini kullandığı bildirildi. Defense Express’in aktardığına göre, enkaz üzerinde bulunan seri plakaları ve tanımlama işaretleri, füzelerin Rusya’nın kendi kullanımına değil, ihracat için üretildiğini doğruluyor.

Defense Express’in kaynaklarına göre bu durum, söz konusu füzelerin ihracat versiyonlarının Rusya tarafından muharebede ilk kez kayda geçen kullanımı olma özelliğini taşıyor. Bu bulgu, Ukrayna’ya yönelik süregelen saldırıların baskısı altında Rusya’nın kendi füze stokları azalırken, başlangıçta yabancı sözleşmeler için ayrılmış stoklara başvurulduğunu ortaya koyuyor.

48N6E2, normalde kara hedefleri yerine uçaklar ve balistik hedeflerle angaje olmak üzere tasarlanmış uzun menzilli bir hava savunma füzesi olarak biliniyor. Ancak son saldırılarda füzenin, karadan karaya bir rol üstlenerek belirli bir hedef yerine genel bir alanı vurduğu ifade edildi. Defense Express, füzenin birkaç kilometre irtifada güdümünü kaybetmiş olabileceğini ve bunun sonucunda kontrolsüz şekilde yere düştüğünü bildirdi.

S-400 sistemi için hazırlanan teknik dokümantasyonlarda, 48N6E, 48N6E2, 48N6E3, 9M96E, 9M96E2 ve 40N6E gibi ihracat ve yerli füze modelleri genellikle birlikte listeleniyor. Bu listeye 48N6DM ve 40N6 gibi yerli versiyonlar da dâhil ediliyor. Rus resmî kaynaklarının ise bu tanımlamaları çoğu zaman sadeleştirdiği veya birleştirdiği, bazen ihracat modelleri olarak işaretlediği, bazen de 48N6E3/48N6DM gibi çift indeksler kullandığı belirtiliyor. İsimlendirme farklılıklarına rağmen, füzelerin temel performans parametrelerinin büyük ölçüde aynı kaldığı ifade ediliyor.

Son bulguyu dikkat çekici kılan unsurun, füze parçaları üzerinde ihracat işareti olan “E” ibaresinin doğrulanmış şekilde tespit edilmesi olduğu bildirildi. Defense Express’e göre bu tanımlama, füzenin Rus Silahlı Kuvvetleri için değil, yurt dışına teslim edilmek üzere üretildiğini gösteriyor.

S-300PMU2 Favorit’in ihracat versiyonları daha önce Azerbaycan, Cezayir, İran, Çin ve Suriye’ye tedarik edildi. İhracat S-400 sistemleri ise Cezayir, Belarus, Hindistan, Çin ve Türkiye’ye teslim edildi. Hâlihazırda yerine getirilmemiş yalnızca bir aktif ihracat sözleşmesi bulunuyor. Bu sözleşme, Hindistan’ın 2018 yılında Rusya ile beş adet S-400 sistemi için imzaladığı ve değeri 5,43 milyar dolar olan anlaşma olarak kayıtlara geçti. Sözleşme kapsamında teslimatların 2023’e kadar tamamlanması öngörülüyordu. Ancak Hindistan bugüne kadar yalnızca üç adet sistemi tedarik edebildi. Gecikmelere rağmen Hindistanlı yetkililer daha önce ilave tedariklere ilgi duyduklarını açıklamıştı. Hindistan ayrıca, yoğun kullanımın ardından füze ikmali konusunda net bir operasyonel ihtiyacı bulunan, Rus uzun menzilli hava savunma sistemlerinin mevcut tek yabancı kullanıcısı konumunda bulunuyor.

2025 baharında Pakistan ile yaşanan ve Sindoor Operasyonu olarak adlandırılan geniş çaplı çatışmaların ardından Hindistan’ın hava savunma füze envanterinin bir bölümünü kullandığı ve hazırlık seviyesini yeniden tesis etmek için yeni stoklara ihtiyaç duyacağı bildirildi. Bu durum, Defense Express’in, Ukrayna’ya karşı kullanılan füzelerin büyük olasılıkla Hindistan sözleşmesi için üretilmiş ve Rusya tarafından kendi kullanımına yönlendirilmiş olabileceği değerlendirmesine yol açtı. Raporda, diğer olası varış noktalarının tamamen göz ardı edilemeyeceği de ifade edildi. İran’ın, 2007 tarihli bir sözleşme kapsamında 2016’ya kadar tamamlanan teslimatlarla dört adet S-300PMU2 füze sistemi tedarik ettiği hatırlatıldı. Ancak bu sistemlerin durumu, Haziran 2025’te İsrail Savunma Kuvvetleri’nin İran hava savunma altyapısına yönelik kapsamlı saldırılarının ardından belirsizliğini koruyor.

İlk müşterinin kim olduğundan bağımsız olarak, ihracat füzelerinin Ukrayna’ya karşı kullanılması daha geniş bir tabloyu ortaya koyuyor. Rusya’nın daha önce de T-90S tankları ve yabancı müşteriler için üretilmiş Pantsir hava savunma sistemleri dâhil olmak üzere ihracat konfigürasyonlu silahları muharebede kullandığı biliniyor. Son vaka, ihracat stoklarının artık yalnızca cephe ihtiyaçları için değil, aynı zamanda Ukrayna topraklarına yönelik uzun menzilli saldırılar için de tüketildiğini gösteriyor. Defense Express, füzenin hassas bir taarruz rolü için değil, kara taarruz silahlarındaki stok sorununa geçici bir alternatif olarak kullanıldığını vurguladı. Füzenin kontrolünü kaybettikten sonra bir alanı vurduğu aktarıldı. Bu durum, Rusya’nın amaca yönelik seyir ve balistik füzelerde yaşadığı süregelen eksiklikler karşısında doğaçlama çözümlere daha fazla başvurduğunu ortaya koyuyor. İhracat füzelerinin kullanımı, Rusya’nın mevcut silah sözleşmelerini yerine getirme kapasitesi ve tedarikçi olarak itibarı konusunda da soru işaretleri doğuruyor. Teslimat bekleyen yabancı müşterilerin, Moskova’nın sözleşmesel yükümlülükler yerine kendi operasyonel ihtiyaçlarını önceliklendirmesi nedeniyle ek gecikmelerle karşılaşabileceği değerlendiriliyor.