Almanların Türkiye'deki alışveriş merkezi yatırılarından çıkması sonrası beklenmedik bir gelişme yaşandı. Tekirdağ ve Bursa'da benzer bir gelişmenin eli kulağında olduğu belirtiliyor.

Almanların Türkiye'deki alışveriş merkezi yatırılarından çıkması sonrası beklenmedik bir gelişme yaşandı. Tekirdağ ve Bursa'da benzer bir gelişmenin eli kulağında olduğu belirtiliyor.

Patronlar Dünyası'ndan Necla Dalan'ın haberine göre, Türkiye’de bir dönem en gözde işlerden biri alışveriş merkezi (AVM) yapmaktı. Birbiri ardına alışveriş merkezleri yapıldı ve dev bir sektör oluştu. Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı’nın geçtiğimiz aralık ayında yapılan AYD Alışveriş Ekonomisi Zirvesi’nde verdiği bilgiye göre; Türkiye alışveriş merkezi sektörü 50 milyar dolar yatırım hacmine sahip. Türkiye’de 450 AVM’de faaliyet gösteren yüzlerce marka ve yaklaşık 43 bin mağaza var. Yılda 2,5 milyar kişi alışveriş merkezlerini ziyaret ediyor. AVM ekosistemi doğrudan 600 bin kişiye, dolaylı olarak 2,1 milyon kişiye istihdam sağlıyor.

2026 yılında Türkiye’de altı yeni alışveriş merkezinin açılması planlanıyor. Bu projelerin neredeyse tamamının inşaatı pandemi öncesine dayanıyor. Şapkacı, o zirvede, “Hem dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik dalgalanmalar hem de mevzuattaki belirsizlikler, yerli ve yabancı yatırımcıların uzun vadeli planlarında daha temkinli adım atmasına yol açıyor. Reel cirolardaki baskı, artan maliyetler ve küresel uygulamalardan ayrışan düzenlemeler, yatırımcının finansal manevra alanını ciddi şekilde daraltıyor. Bu durum sektörün büyüme dinamiklerini sınırlayan kritik bir faktör hâline gelmiştir” dedi.

Şapkacı, yatırım ortamının tekrar çekici hale gelmesi için uluslararası normlarla uyumlu, sosyal konuttan ayrılan, tanımı ve içeriğiyle uzmanlaşmış bir ticari gayrimenkul mevzuatına; bir başka deyişle enflasyon gerçekleriyle uyumlu, piyasa rayiçleri doğrultusunda, sözleşme serbestisine dayandırılacak bir ticari gayrimenkul kira rejimine ihtiyaç olduğunu da vurguladı. Sektörde uzun süredir sıkıntılar konuşulurken yabancı yatırımcılar da Türkiye’den çıkmaya devam ediyor. Gelin bu sürece başından itibaren bakalım:

Multi Corporation, 2003 yılında Türkiye pazarına girdi ve 3 milyar euroyu aşan dev yatırımla Forum markalı alışveriş merkezlerini kurdu. Diyarbakır’dan Mersin’e, İzmir’den Gaziantep’e, Kayseri’den Trabzon’a Türkiye’nin dört bir yanında alışveriş merkezleri faaliyete geçti. Türkiye’de hızlı büyüyen Multi, zaman içinde portföyündeki Forum Kayseri, Forum Mersin, Forum Bornova, Forum Gaziantep, Forum Trabzon ve Forum Diyarbakır alışveriş merkezlerini sattı. Forum Bornova Commerz Real Investment’a satıldı. Forum Kayseri ile Forum Mersin merkezi Hamburg’da bulunan Union Investment’a devredildi. Multi’yi 2013 yılında dünyanın önde gelen varlık yönetim devi Blackstone satın aldı. Multi 2023 yılında elindeki AVM’leri Almanya’da yaşayan Türk iş insanı Mehmet Gezer’e sattı. Bunların da 7 tanesini geçen yıl LC Waikiki’nin de sahibi Küçük Ailesi aldı.

Sektördeki son satın alma dün gerçekleşti. Union Investment, Forum Kayseri ve Forum Mersin’i 350 milyon euroya Torunlar GYO’ya sattı. Peki sektörde hangi yabancılar kaldı? Ekim 2000’de İstanbul’da kurulmuş olan ECE Türkiye bunlardan biri. Ece Türkiye, 13 ülkede yönettiği yaklaşık 200 alışveriş merkezi ile Avrupa’da sektör lideri olan Alman ECE’nin Türkiye iştiraki. Şirket son olarak Trabzonspor’la stratejik iş birliği yaptı. Buna göre kulübün Akyazı’daki Şenol Güneş Spor Kompleksi’ne ve Şehir Hastanesi’ne komşu 105 dönümlük arazisi üzerinde Karadeniz Bölgesi’nin en büyük karma kullanımlı projesi hayata geçirilecek. Ece Türkiye’nin bir diğer yeni projesi ise Adana’daki Adapalm Alışveriş Merkez. Akpolat Ailesi’nin yatırımıyla hayata geçen proje 65 bin metrekare kiralanabilir alana sahip olacak.

Singapurlu devlet varlık fonu Government of Singapore Investment Corporation ise Optimum, Piazza, Hilltown, Kozzy ve Maltepe Park markalı AVM'leri olan Rönesans Gayrimenkul Yatırım’ın ortağı… Fransız gayrimenkul yatırım şirketi Klépierre ile Corio sektördeki diğer yabancılar. Klépierre, 2015 yılında Hollanda merkezli rakibi Corio’yu satın aldı. Klépierre, Avrupa’da 10 ülkede 70’in üzerinde alışveriş merkeziyle faaliyet gösteriyor. Türkiye’de Akmerkez’in de ortaklarından olan şirketle ilgili sektörde iddialar mevcut. Sektör kulislerine göre Klépierre Trakya’daki Tekira ile Bursa’daki Anatolium alışveriş merkezlerini satmayı planlıyor.