Çin’in hızla büyüyen beşinci nesil savaş uçağı filosu kağıt üzerinde iddialı görünse de, uzmanlara göre J-20 ve J-35A; sensör füzyonu, muharebe tecrübesi ve ağ merkezli harp kabiliyetleri açısından ABD’nin F-22 ve F-35 seviyesine ulaşmaktan hâlâ uzak.

Çin’in hızla büyüyen beşinci nesil savaş uçağı filosu kağıt üzerinde iddialı görünse de, uzmanlara göre J-20 ve J-35A; sensör füzyonu, muharebe tecrübesi ve ağ merkezli harp kabiliyetleri açısından ABD’nin F-22 ve F-35 seviyesine ulaşmaktan hâlâ uzak.

Çin’in J-20 ve yakında hizmete girmesi beklenen J-35A programları, Hint-Pasifik’te güç dengeleri üzerine yeni bir tartışma başlattı.

Pekin yönetimi, bu uçakları hem People's Liberation Army Air Force hem de donanma havacılığı bünyesinde yaygınlaştırmayı hedefliyor. Devlet medyası ise 2025’e kadar çok sayıda beşinci nesil platformun sahaya ineceğini vurguluyor. Ancak sayı artışı, tek başına hava üstünlüğü anlamına gelmiyor.

Uzmanlara göre modern hava gücü; uçak sayısından ziyade sistemlerin entegrasyonu ile belirleniyor. Sensör füzyonu, veri paylaşımı, lojistik süreklilik ve müşterek harekât kabiliyeti bu denklemde belirleyici. Çin, uçak gövdelerinde ciddi ilerleme kaydetse de, bu uçakları küresel ölçekte ve uzun süreli muharebede destekleyecek ağ merkezli bir yapıyı henüz kurabilmiş değil.

J-20 tasarımında uzun menzil ve yüksek iç yakıt kapasitesi öne çıkıyor. Bu, Batı Pasifik’in geniş coğrafyasında teorik bir avantaj sağlıyor. Çin ayrıca Y-20 platformunu tanker uçağına dönüştürerek harekât yarıçapını büyütmeye çalışıyor.

Ancak en kritik eksik, operasyonel muharebe tecrübesi. Ne J-20 ne de J-35A, denk bir düşmana karşı uzun süreli ve yüksek yoğunluklu bir çatışmada test edildi. Buna karşılık ABD uçakları, yıllara yayılan gerçek savaş tecrübeleri ve tatbikatlarla olgunlaşmış durumda.

ABD hava gücü, sadece teknolojiye değil; esnek komuta yapısına, pilot inisiyatifine ve çok uluslu operasyon tecrübesine dayanıyor. United States Air Force, NATO ve müttefiklerle yürüttüğü ortak tatbikatlar sayesinde karmaşık senaryolara hazır bir yapı kurmuş durumda.

Çin’de ise eğitim ve komuta kültürü daha merkeziyetçi ve katı. Bu durum, beklenmeyen muharebe koşullarında esnek tepki verme kabiliyetini sınırlıyor.

Pekin’in avantajı, yüksek üretim temposu. Çin, teorik olarak yılda ABD’den daha fazla beşinci nesil uçak üretebilir. Ancak uzmanlar, gizlilik kaplamaları, elektronik harp sistemleri ve aviyonik entegrasyonun ABD seviyesinde “olgunlaşmasının” yıllar alacağını vurguluyor.

İnsansız sistemler ve yapay zekâ, gelecekte dengeleyici bir rol oynayabilir. Ancak bu teknolojilerin de gerçek muharebe verisiyle eğitilmesi gerekiyor.

Bu alanda da ABD, onlarca yıllık veri ve tecrübe avantajını elinde tutuyor.

Analize göre Çin, beşinci nesil uçaklar üretme ve sayıyı artırma konusunda ciddi yol aldı.

Ancak hava üstünlüğü; sadece platform değil, doktrin, deneyim ve sistemler bütünü meselesi.

Bu nedenle J-20 ve J-35A, en azından orta vadede F-22 ve F-35 ile eşdeğer bir tehdit oluşturmuyor. Haber Kaynağı: National Security Journal – Jack Buckby