Geçtiğimiz senelerde 'Önce Allah'a daha sonra Türkiye'ye güveniyoruz' açıklaması yapan ancak birkaç ay önce Rumlarla deniz yetki anlaşmasına imza atan Lübnan'dan Ankara ile ilgili dikkat çeken bir çıkış geldi.

Geçtiğimiz senelerde 'Önce Allah'a daha sonra Türkiye'ye güveniyoruz' açıklaması yapan ancak birkaç ay önce Rumlarla deniz yetki anlaşmasına imza atan Lübnan'dan Ankara ile ilgili dikkat çeken bir çıkış geldi.

Lübnan Başbakan Yardımcısı Tarık Mitri, Lübnan ile Suriye arasındaki temasları ve son dönemde ikili ilişkilerde kaydedilen ilerlemeyi AA muhabirine değerlendirdi. Beyrut ile Şam arasında askıda bulunan dosyaların yeniden ele alınması ve ikili işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla başlatılan diplomatik süreç kapsamında 20 Kasım 2025'te Suriye'ye resmi bir ziyaret gerçekleştiren Mitri, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve üst düzey yetkililerle bir araya gelmişti.

Söz konusu görüşmelerin çok sayıda başlığı kapsadığını aktaran Mitri, ikili ilişkilerde ilerleme sağlanması için mutlaka yazılı bir anlaşma imzalanmasının şart olmadığını ifade etti. Mitri, iki ülke arasındaki işbirliğinin sınır güvenliği ve Suriyeli mültecilerin geri dönüşü gibi önemli başlıkları içerdiğini belirtti. Lübnan Başbakan Yardımcısı, "Suriye ile ilişkilerimizi karşılıklı güven ve çıkarlar temelinde kuruyoruz." dedi.

Geçen yıl, 500 bin Suriyeli mültecinin Lübnan'dan ülkelerine dönmesinin, resmi anlaşmalar olmasa da iki ülke arasındaki koordinasyon sayesinde mümkün olduğunu ifade etti. "Beyrut ile Şam arasındaki işbirliği, Lübnan'daki Suriyeli tutuklular dosyasının ötesine geçti." diyen Mitri, geçen hafta iki ülke arasında Lübnan'da hüküm giymiş yaklaşık 300 Suriyelinin ülkelerine nakledilmesini öngören bir anlaşma imzalandığına işaret etti. Mitri, bu adımın, Suriye devriminin başladığı ilk günden Esed rejiminin devrildiği 2024 yılı sonunda kadar geçen süreçte Lübnan'daki tutuklular meselesinin çözümüne yönelik çabaların bir parçası olduğunu ifade etti.

Suriye ile Lübnan arasında sınırların belirlenmesi konusunun ise şu aşamada öncelikli gündem maddesi olmadığını belirten Mitri, ortak önem taşıyan tüm dosyaların müzakere masasında bulunduğunu dile getirdi. Suriye Sınır Kapıları ve Gümrük Genel Müdürlüğünün 6 Şubat'ta Suriye plakalı olmayan tırların kara sınırlarından ülkeye girişini yasaklama kararı sonrası, iki ülkenin 12 Şubat Perşembe günü tır geçişlerini 7 gün boyunca düzenleyecek "geçici" bir mekanizma üzerinde uzlaştığına işaret eden Mitri, tır trafiği gibi güncel başlıkların zaman zaman uzun vadeli stratejik konuların önüne geçebildiğine dikkati çekti.

İsrail'in askeri ve hava üstünlüğünün bölgesel güvenlik için bir tehdit oluşturduğuna işaret eden Mitri, "Ancak İsrail, üstünlüğüne ve yıkım gücüne rağmen bölgeyi yönetemez veya yeni bir Orta Doğu kuramaz." dedi. Arap dünyasında yapılan kamuoyu yoklamalarını yakından takip ettiğini söyleyen Mitri, "10 yılı aşkın bir süredir, siyasi dalgalanmalara rağmen, bu anketlere katılanların yaklaşık yüzde 80'i İsrail'in bölgenin güvenliği için bir tehdit oluşturduğunu düşünüyor." dedi.

Bu algının toplumsal bilinçte yerleştiğini dile getiren Mitri, İsrail'in Suriye, Lübnan ve Filistin'deki uygulamalarının bu görüşü pekiştirdiğini, Tel Aviv'in hava üstünlüğüne dayalı askeri gücünün de bölgesel güvenlik açısından tehdit algısını güçlendirdiğini söyledi. "İsrail'e yönelik tutum ve oluşturduğu tehlikeye dair ortak algı, bölgedeki bazı ülkeler arasında yakınlaşma eğiliminin nedenlerinden biri olabilir." diye konuşan Mitri, şunları kaydetti: "İsrail çağına girdiğimiz yönünde ne söylenirse söylensin, İsrail, askeri hava ve istihbarat üstünlüğü, yapay zekâ kullanımı ve diğer kapasitelere sahip olmasıyla yıkım gücüne sahip olabilir ancak bölgemizi yönetme ya da yeni bir Orta Doğu şekillendirme kapasitesine sahip değildir."

Mitri, Türkiye'nin Mısır ve Suudi Arabistan ile yakınlaşmasını da değerlendirdi. Lübnan Başbakan Yardımcısı, şunları kaydetti:

"Her iki ülke de Lübnan'ın kardeşidir. Bu yakınlaşmanın tüm bölgeye olumlu yansımasını temenni ediyorum. Bu yakınlaşmanın meyvelerini görmeyi bekliyoruz; o zaman ayrıntılar konuşulabilir. Şu anda prensip olarak iki ülkenin yaptığı genel tercihten bahsediyorum."

Lübnan eski Başbakanı Necib Mikati, "Lübnan'ın içinden geçtiği tarih boyunca her çetrefilli ve zorlu dönemde Türkiye destek ülkesi olmuştur. Lübnan bir kriz yaşadı. Ancak şunu öğrendik; önce Allah’a daha sonra da Lübnan dostlarına özellikle de Türkiye’ye güvenmemiz gerektiğini öğrendik" demişti.