SEBAHATTİN AYAN/MERSİN Türkiye’nin merhamet eli olan Türk Kızılay, dünyanın dört bir yanında umudu büyütmeye devam ediyor. Salgınların, savaşların, açlığın, susuzluğun, kuraklığın ve derinleşen ekonomik krizlerin insanlığı ağır bir sınavdan geçirdiği bu zorlu dönemde, Türkiye’nin vicdanını temsil eden en köklü sivil toplum kuruluşu bir kez daha iyiliği yola çıkardı.

SEBAHATTİN AYAN/MERSİN Türkiye’nin merhamet eli olan Türk Kızılay, dünyanın dört bir yanında umudu büyütmeye devam ediyor. Salgınların, savaşların, açlığın, susuzluğun, kuraklığın ve derinleşen ekonomik krizlerin insanlığı ağır bir sınavdan geçirdiği bu zorlu dönemde, Türkiye’nin vicdanını temsil eden en köklü sivil toplum kuruluşu bir kez daha iyiliği yola çıkardı.

Ramazan ayının ilk gününde, dayanışma ve paylaşma ruhunu deniz aşırı coğrafyalara taşımak amacıyla hazırlanan 21’inci İyilik Gemisi, Türk Kızılay öncülüğünde Mersin Limanı’ndan dualarla uğurlandı. Gemide, kriz bölgelerinde hayat mücadelesi veren binlerce ihtiyaç sahibine ulaştırılacak insani yardım malzemeleri yer aldı. Ramazan’ın bereketini mazlum coğrafyalara taşımayı hedefleyen yardım seferberliği, Türkiye’nin küresel insani diplomasi alanındaki güçlü duruşunu da bir kez daha gözler önüne sererken Gazze’ye gönderilen yardım faaliyetlerine öncülük eden Türk Kızılay Genel Başkanı Prof. Dr. Fatma Meriç Yılmaz, Mersin Limanında sorularımızı yanıtladı.

Gemilerle ilgili özellikle vurguladığınız bir konu var. Süreç nasıl işliyor? Gemilerimizin hızı, yardımların bölgeye giriş hızıyla sınırlı. Yani biz “İyilik Gemisi”ni her kaldırdığımızda, elimizdeki yardımları tamamen bitirebildiğimiz bir gün hiç olmadı. Şu ana kadar alabileceğimiz en büyük yardım gemisini yükledik ve en yüksek miktarda malzemeyi sevk ettik. Buna rağmen hâlâ elimizde yardım malzemesi var. Ancak bölgedeki sınırlı giriş kapasitesi bizim hızımıza yetişemiyor.

Bugün “Bir hafta sonra yeni bir gemi kaldıralım” denilse hem operasyonel kapasite hem de bağış miktarı açısından hazırız. Fakat oradaki sınırlı yardım giriş temposuna göre hareket etmek zorundayız. Bu son gemi oldukça büyük. Girişinin birkaç hafta, hatta Ramazan ayı boyunca sürmesi muhtemel. Önceki sevkiyat yaklaşık 200 tırdı. Son gönderdiğimiz gemi 400 tır kapasitesinde. Toplamda 600 tırlık bir yardımın girişinden söz ediyoruz.

Günlük yardım girişleri beklenen seviyede mi? Her ne kadar günlük 600 tır insani yardım malzemesinin girişine izin verileceği ifade edilmiş olsa da bu rakama hiçbir zaman ulaşılamadı. Girişler çoğunlukla 300 tır civarında kaldı, dönem dönem 200 tıra düştüğü de oldu. Üstelik bu miktarın içinde bizim gemilerimiz de yer alıyor. Bu nedenle yardımlarımızın yavaşlamaması için farklı kanalları devreye alıyoruz. Bu alternatif kanalların başında neler geliyor? İçeride kurduğumuz aşevi bizim için çok önemli. Özellikle Ramazan ayında daha da kritik bir hale geliyor. Günlük 30 bin sıcak yemek kapasitemizi 60 bine çıkardık ve menüyü çeşitlendirdik. Sahurluk malzemeleri de ekledik. Ramazan boyunca yaklaşık 1 milyon 800 bin kişiye ulaşmayı hedefliyoruz. İhtiyaç sahipleri ister aşevimize gelerek yemek alabiliyor, isterse biz çadırlara, hastanelere ve sağlık çalışanlarına paketli şekilde ulaştırıyoruz. Bu kanal sürdürülebilir olduğu için çok kıymetli. Dışarıdan giriş hızına doğrudan bağlı değil. Yardım malzemeleri girdikçe ve içerideki esnaf ekosistemi güçlendikçe yerel teminle kapasitemizi artırabiliyoruz.

Yardımseverlerimiz, bağışlarının hızlıca ulaştırılmasını istiyorlarsa “Gazze Aşevi” şartlı bağışıyla iftar ve yemek desteği sağlayabilirler. İnternet sitemizden, mobil uygulamamızdan, 168 çağrı merkezimizden ya da şubelerimizden bu bağış yapılabiliyor. Yerel destek ve ekonomik boyut açısından bir çalışmanız var mı? Evet. İçeriden 60 bin gıda kolisi satın almayı planlıyoruz. Bu hem ihtiyaç sahiplerine ulaşmamızı sağlayacak hem de bölgedeki esnafı destekleyerek sosyoekonomik yapının güçlenmesine katkı sunacak. Hijyen malzemesi ve su desteği de öncelikli başlıklarımız arasında. Hijyen ve temiz suyun olmadığı ortamlarda bağışıklık sistemi zayıflıyor ve salgın hastalık riski artıyor. Bu nedenle bu kalemler sürekli aktif tutulmalı.

Sağlık yardımlarında durum nedir? Maalesef sahra hastanelerinin ya da ilaçların doğrudan girişine izin verilmiyor. Bu nedenle sağlık yardımlarımızı Birleşmiş Milletler Kızılay’ı ile iş birliği içinde yürütüyoruz. İçeride bulunan iki sahra hastanesinin tüm ihtiyaçlarını bu iş birliği kapsamında karşılıyoruz. Bu bizim için çok kıymetli bir kanal. “İkinci faz” ifadesini kullandınız. Bu ne anlama geliyor? Şu anda yaptıklarımız, içerideki sekiz personelimiz ve gönüllülerle yürüttüğümüz acil insani yardım faaliyetleri. Bu süreci bir afetin ilk müdahale safhası gibi düşünebiliriz. Temel insani ihtiyaçları karşılıyoruz.

“İkinci faz” dediğimiz aşama ise bizim doğrudan içeri girebildiğimiz, inşaat malzemelerinin sokulabildiği ve kalıcı yapıların inşa edilebildiği dönemdir. Hastanemizi yeniden yapmak, Eyüp Sultan Hastanesi’ni ayağa kaldırmak, yetimhane inşa etmek ve aşevlerini kalıcı binalara dönüştürmek istiyoruz. Refah Kapısı’nın çift taraflı açıldığı yönünde haberler var. Ancak bu, bizim kastettiğimiz açılım değil. Hastaların çıkışında ve tedavi amaçlı girişlerde hâlâ ciddi kısıtlamalar söz konusu. Bizim için gerçek açılım; mühendislerimizle, mimarlarımızla, psikologlarımızla sahada aktif şekilde çalışabileceğimiz bir ortamın oluşmasıdır. İşte o aşama, iyileşme sürecinin başlangıcı olacak. Ramazan öncesi yeni bir iyilik gemisi gönderilecek mi? Bu, mevcut malzemelerin giriş hızına bağlı. Yirminci iyilik gemisinin tüm yükü henüz içeri girmedi. Malzemeler tükendiği anda üç gün içinde yeni bir gemi organize edebiliriz. Ancak mevcut gemi oldukça büyük; ilk gönderdiğimiz geminin üç katı, son gönderdiğimizin ise yaklaşık iki katı büyüklüğünde. Bu nedenle iki geminin kalan yükünün girişinin Ramazan ayı boyunca sürmesi muhtemel görünüyor.

“81 İlde 81 Aşevi” Projesiyle ülke genelinde güçlü bir sosyal dayanışma ağı hedefliyorsunuz. Proje şu an hangi aşamada ve sahaya nasıl yansıyor? Şimdi özellikle bir hedefimizi vurgulamak istiyorum: “81 İlde 81 Aşevi” Projesi. Ülke genelinde 34 ilde, toplam 45 aşevimizin Ramazan ayında kapasitesini artırdık. Günde yaklaşık 61 bin 718 öğün sıcak yemek desteği sağlıyoruz. Bu aşevlerimize Ramazan ayında yenilerini katmayı planlıyoruz. Ancak şunu özellikle ifade etmek isterim: Aşevi demek, yalnızca bir tas yemek anlamına gelmiyor. Aşevi demek; yaşlı bir büyüğümüzün yalnız olmadığını hissetmesi, engelli bir kardeşimizin düzenli beslenmeye erişmesi, ihtiyaç sahibi bir ailede çocukların daha sağlıklı büyümesi, toplumun vicdanını her daim ayakta tutmak demektir. Bu vizyon aynı zamanda afet anında hızlı şekilde organize olmamızı kolaylaştırıyor ve böylece afetlere hazırlık kapasitemizi de güçlendirmek anlamına geliyor.