Araç kiralama sektöründe yeni dönem başlıyor. Hizmet standartlarını yükselten ve tüketici lehine önemli düzenlemeler içeren taslağın, işletmelerin maliyet yapısını ciddi ölçüde artırması bekleniyor. Sektör temsilcileri, bu artışın fiyatlara yansıyacağını ve kiralama bedellerinde en az yüzde 10 yükseliş öngördüklerini belirtiyor.

Araç kiralama sektöründe yeni dönem başlıyor. Hizmet standartlarını yükselten ve tüketici lehine önemli düzenlemeler içeren taslağın, işletmelerin maliyet yapısını ciddi ölçüde artırması bekleniyor. Sektör temsilcileri, bu artışın fiyatlara yansıyacağını ve kiralama bedellerinde en az yüzde 10 yükseliş öngördüklerini belirtiyor.

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesini artırmayı ve tüketici haklarını güçlendirmeyi amaçlıyor. Ancak sektör temsilcileri, düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte artacak operasyonel maliyetlerin kiralama fiyatlarına yansıyacağını ifade ediyor.

LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, tüketici odaklı adımların doğru olduğunu ancak yeni yükümlülüklerin maliyet baskısı oluşturacağını belirtti. Nazik, “Tüketiciyi koruyan düzenlemeler doğru. Ancak maliyet artışının fiyatlara yansımaması mümkün değil. Fiyatlarda en az yüzde 10 artış bekliyoruz” dedi.

Taslak düzenleme kapsamında klasik araçlar hariç olmak üzere 5 yaşından büyük ve 100 bin kilometrenin üzerindeki araçların kiralanmasına izin verilmeyecek. İşletmelerin en az 5’i kendilerine ait olmak üzere minimum 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek. Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalar için ise filoda en az iki hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getiriliyor.

Nazik, düzenlemelerin hizmet kalitesini artıracağını ancak özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için finansman ihtiyacını ciddi ölçüde yükselteceğini ifade ederek, “Yeni araç yatırımı, elektrikli araç zorunluluğu ve dijital sistem entegrasyonu doğru yönde atılmış adımlar. Ancak finansman maliyetlerinin yüksek olduğu bir dönemde bu yatırımlar işletmeler üzerinde ciddi bir yük oluşturacaktır. Bu durum sektörde konsolidasyonu hızlandırabilir” diye konuştu.

Taslağa göre tüketicinin talebi halinde çocuk koltuğu, navigasyon ve HGS takip hizmeti gibi ek hizmetler ücretsiz sunulacak. Nazik, düzenlemeye ilişkin değerlendirmesinde, “Bu tür hizmetlerin ücretsiz hale getirilmesi tüketici memnuniyeti açısından önemli bir gelişme. Ancak ekipman temini, bakım ve operasyonel yönetim işletmeler için ciddi maliyet kalemleri oluşturuyor. Sonuç olarak bu maliyetler genel kiralama bedeline dahil edilecek ve fiyat seviyesini yukarı çekecek” ifadelerini kullandı.

Taslakta kasko ve sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi öngörülüyor. Depozito tutarı kiralama süresine göre sınırlandırılacak, araç iadesinden sonra depozitonun 7 gün içinde iadesi zorunlu olacak. Ön ödemeli rezervasyonlar ise teslim saatinden 24 saat öncesine kadar kesintisiz iptal edilebilecek. Bu düzenlemelerin tüketici güvenini artırması beklenirken, işletmeler açısından risk yönetimini daha karmaşık hale getirebileceği değerlendiriliyor.

Yeni düzenlemeyle ticari amaçla araç kiralayan işletmelere yetki belgesi alma zorunluluğu getiriliyor. Bakanlık bünyesinde kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden tüm işlemler dijital olarak takip edilecek. Ayrıca ilan platformlarının yetki belgesi bulunmayan işletmelere ilan verme imkânı tanımaması hedefleniyor. Nazik, sistemin kayıt dışılıkla mücadelede etkili olabileceğini ancak teşvik mekanizmalarıyla desteklenmesi gerektiğini belirterek, “Yetki belgesi sistemi sektörde şeffaflığı artıracak önemli bir adım. Ancak bu sistemin yalnızca bir yükümlülük değil aynı zamanda bir avantaj haline getirilmesi gerekiyor. Düşük faizli kredi imkanları, vergi teşvikleri ve sigorta primi destekleriyle desteklenmeyen bir yapı küçük işletmeler için sürdürülebilir olmayabilir” dedi.

Sektör temsilcileri, tüketici haklarını güçlendiren düzenlemeleri desteklerken ekonomik sürdürülebilirliğin de gözetilmesi gerektiğini vurguluyor. Nazik, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Tüketici koruması öncelikli olmalı. Ancak dürüst çalışan işletmelerin de korunması gerekiyor. Müşteri kaynaklı suistimallere karşı yasal çerçevenin netleştirilmesi ve geçiş sürecinde finansal destek sağlanması, sektörün daralmadan dönüşümünü mümkün kılacaktır” diye konuştu.