Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu, Rusya'nın Türkiye'den tedarik ettiği bir ürünle ilgili dikkat çeken gelişmeyi paylaştı.

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB) Başkanı Ümit Mirza Çavuşoğlu, Rusya'nın Türkiye'den tedarik ettiği bir ürünle ilgili dikkat çeken gelişmeyi paylaştı.

Dünya Gazetesi'nde yer alan habere göre, Türkiye, yaş sebze üreti­minde dünyada 4’üncü sırada bulunuyor. Buna rağmen domates ihracatı son iki yıldır geriliyor. 2024 yılın­da 425,3 milyon dolar karşılı­ğında 492 bin 491 ton domates ihraç edilirken, 2025 yılında ise 402,2 milyon dolara karşı­lık 402 bin 190 ton domates ih­raç edildi. 2025 yılında doma­tes ihracatının yaklaşık yarısı olan 191,2 milyon dolarlık kı­sım BAİB tarafından yapıldı. Ancak 2025 yılında BAİB’in bi­ber ihracatı değer olarak doma­tes ihracatını geçti. 2024 yılın­daki 182,1 milyon dolarlık bi­ber ihracatı, 2025 yılında 206,7 milyon dolara yükseldi. Söz ko­nusu gelişmeyi değerlendiren BAİB Başkanı Ümit Mirza Ça­vuşoğlu, “Türkiye’nin artık ih­racatta domates dışında daha farklı ürünlerle rekabet etmesi gerekiyor. Şu anda Antalya böl­gesinde 2025 yılında biber ih­racatı domates ihracatını geçti. Biber ürününü domatesten da­ha fazla ihraç ettik. Avrupa pa­zarına yoğun şekilde yapılıyor. Domates ihracatı git gide düşü­yor” diye konuştu.

Rusya’nın Türkiye’den do­mates alım kotasını artırmaya yönelik hazırlığını değerlen­diren Çavuşoğlu, Rusya’nın 500 bin tonluk domates ko­tasını, 600 bin tona çıkarma­sının ihracata bir etki yarat­mayacağını söyledi. Rusya’nın yıllar önce domates ihracatını yasakladıktan sonra kota ge­tirdiğini hatırlatan Çavuşoğlu, “Yasaktan önce Rusya’ya do­mates ihracatımız 500 bin to­nu zorluyordu. Ardından geti­rilen 50 bin tonluk kotayı ise 1 ayda dolduruyorduk.

Dolayı­sıyla şu anda Rusya’ya yapılan ihracat miktarı yıllık 50 bin ton seviyesine gerilemiş durumda. Bugün böyle bir kotaya ihtiyaç yok ve son 3 - 4 yıldır kota ko­nusunu hiç konuşmadık. Öte yandan Rusya’ya domates ihra­catının azalmış olmasının bir diğer nedeni de sera yatırımla­rının artırılması ile üretimle­rinin çok yükselmiş olmasıdır. Bir miktar da başka ülkelerden geliyor ve biz rekabet edemiyo­ruz” açıklamasını yaptı.

Rusya’ya domates ihracatı noktasında çok fazla bir şansın olmadığını ama diğer ülkelere bi­raz daha fazla yüklenilebileceği­ne dikkat çeken Çavuşoğlu, baş­ta Avrupa ve Ukrayna’ya olmak üzere diğer ülkelere ihracatın artırılabileceğini ifade etti. Ülke olarak ihracat yaptıkları pazarla­rın yüzde 80’inin 3 bin 600 kilo­metrelik bir çap içinde bulundu­ğunu aktaran Çavuşoğlu, hedef­lerinin bu çap içindeki pazarlara satışları artırarak devam ettir­mek ve asıl hedeflerinin ise da­ha uzak pazarlar olan Uzakdoğu, Afrika ve Amerika’ya ürün ihraç etmek olduğunu bildirdi.

Türkiye’de yeni kurulumu yapılan seralar konusunda da açıklamalarda bulunan Ça­vuşoğlu, yeni kurulumu yapılan seralarda sadece domates se­rası düşünmemek gerektiğini, diğer ürünlerin de üretilebile­ceğini bildirdi. Biber üretimi­nin gitgide arttığını aktaran Ça­vuşoğlu, “Domateste çok ciddi bir üretimimiz var ve yüzde 20 civarında fazlamız bulunuyor. Biz bu yüzde 20’yi satmaya ça­lışıyoruz ama bu da çok ciddi bir rakam. Türkiye’de örtü altı ve açıkta üretilen yıllık domates miktarı yaklaşık 14 milyon ton civarında bulunuyor. Son dö­nemde sanayi domatesinin çok ucuz olmasından dolayı geçen yıl müstahsilin bir kısmı ekme­di. Durum böyle olunca fiyatlar dengelendi. Şu anda orada çok büyük bir sıkıntı gözükmüyor. Ekimler baş­layınca anla­yacağız” ifa­delerini kul­landı.

Çavuşoğlu, son dönemde aşırı yağışların üretime zarar verdiğini ve üründe bir miktar azalmaya neden olduğunu söyledi. Yaşanan sellerin iç piyasada fiyatların artmasına yol açtığını ifade eden Çavuşoğlu, “Seller seralara ciddi hasar verdi. Antalya’da yaklaşık 5 bin 300 dönüm alan hasar gördü. Böyle olunca üretimde bir miktar düşüş yaşandı. Eğer havalar normal giderse 20 gün ile bir ay içinde fiyatlar yeniden dengeye oturur. Yeni ürün kesimi geldiği zaman fiyatlar biraz daha rahatlayacak” açıklamasında bulundu.

Girdi maliyetleri noktasında özellikle taleplerinin üretime daha fazla destek verilmesi olduğunu belirten Çavuşoğlu, “Birincisi üretilen ürün için destek verilmesini talep ediyoruz. İkincisi ise girdiler noktasında destek verilmeli. Mazot ve gübre desteği üretimde kilit rol oynuyor. Özellikle tarımda gübre ve mazot desteği mutlaka fiyatları da dizginler. Böylece fiyatlar dengelenir ve ihracatçılar da o zaman daha rahat ihracat yapar” dedi.