Gece boyunca öksürebilir, sağa sola dönebilir hatta konuşabiliriz; ancak konu hapşırmaya geldiğinde vücudumuz adeta "şalteri indirir". Bilim dünyasının "vücudun güvenlik kilidi" olarak adlandırdığı bu fenomen, aslında hayatta kalmamızı sağlayan muazzam bir biyolojik mühendislik harikası.

Gece boyunca öksürebilir, sağa sola dönebilir hatta konuşabiliriz; ancak konu hapşırmaya geldiğinde vücudumuz adeta "şalteri indirir". Bilim dünyasının "vücudun güvenlik kilidi" olarak adlandırdığı bu fenomen, aslında hayatta kalmamızı sağlayan muazzam bir biyolojik mühendislik harikası.

İşte uykudayken hapşırmayı imkansız kılan o gizemli mekanizma: 1. REM Uykusu ve "Kas Felci" (Atoni) Uykunun en derin ve rüyaların görüldüğü evresi olan REM (Hızlı Göz Hareketleri) sırasında vücudumuz geçici bir felç durumuna geçer. Beynimiz, rüyada gördüğümüz hareketleri fiziksel olarak gerçekleştirmemizi engellemek için kaslarımızı devre dışı bırakır.

Hapşırma Kompleks Bir İşlemdir: Bir kez hapşırmak için göğüs kaslarından diyaframa, karın kaslarından boğaz kaslarına kadar onlarca kasın senkronize çalışması gerekir. Kilit Devrede: REM uykusunda bu kaslar "kapalı" konumda olduğu için beyinden gelen hapşırma sinyali fiziksel bir eyleme dönüşemez.

2. Trigeminal Sinir ve Uyku Baskısı Hapşırmayı tetikleyen ana mekanizma, burun kanallarındaki mukoza zarını uyaran trigeminal sinir sistemidir. Kritik Bilgi: Uyanıkken en ufak bir toz zerresi bu siniri uyarabilirken, uyku sırasında beynin bu bölgesi de dinlenmeye geçer. Sinirsel uyarılar beyne ulaşsa bile, beyin bu uyaranları öncelik sırasına almaz ve tepki vermez.

3. Eğer Tahriş Çok Şiddetliyse Ne Olur? Eğer burnunuza giren yabancı madde veya alerjen vücut için "dayanılmaz" bir boyuta ulaşırsa, vücudun güvenlik protokolü şu şekilde çalışır:

Beyin, uykunun derinliğini azaltır. Kişi yarı uyanık veya tam uyanık konuma geçer. "Güvenlik kilidi" açılır ve hapşırma ancak o zaman gerçekleşir.