Askeri strateji uzmanı James Holmes, ABD’nin İran’a yönelik olası bir rejim değişikliği operasyonunu yalnızca hava ve füze gücüyle yürütüp yürütemeyeceğini analiz etti. Kara kuvveti olmadan başarı mümkün mü? Tartışma askeri doktrinlerin kalbine uzanıyor.

Askeri strateji uzmanı James Holmes, ABD’nin İran’a yönelik olası bir rejim değişikliği operasyonunu yalnızca hava ve füze gücüyle yürütüp yürütemeyeceğini analiz etti. Kara kuvveti olmadan başarı mümkün mü? Tartışma askeri doktrinlerin kalbine uzanıyor.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran konusunda üç temel çıkarı tehlikede gördüğü belirtiliyor: İnsani müdahale motivasyonu: Protestoların şiddetle bastırılması halinde güçlü bir karşılık verileceği yönündeki siyasi taahhüt.

Nükleer programın sona erdirilmesi: İran’ın nükleer silah edinmemesi yönündeki net kırmızı çizgi. Balistik füze kapasitesinin sınırlandırılması: Tahran’ın geniş füze envanterinin bölgesel caydırıcılık dengelerini değiştirmesi. Holmes’a göre diplomatik kanalların sonuç üretmemesi halinde Washington’un önünde askeri seçenek dışında alternatif kalmayabilir.

Analizde dikkat çeken unsur, ABD’nin bölgede büyük ölçekli bir kara harekâtı için konuşlanmış birliklerinin bulunmaması. Amfibi çıkarma grupları yok; kara ordusunun İran’a komşu bir ülkeden geniş çaplı giriş yapması da olası görünmüyor.

Buna karşılık: USS Abraham Lincoln ve USS Gerald R. Ford uçak gemisi görev grupları bölgede. F-35C, F/A-18 gibi taktik uçaklar aktif. Uzun menzilli bombardıman için B-2, B-52 ve B-1 platformları devrede. Holmes’un vurguladığı temel soru şu: Bu hava ve füze gücü tek başına rejimi devirebilir mi?

Holmes, iki klasik askeri strateji yaklaşımını karşı karşıya getiriyor: John Warden yaklaşımı: Hava gücü düşmanın “ağırlık merkezine” (liderlik, komuta sistemi, kritik altyapı) doğrudan saldırarak savaşı hızla bitirebilir.

J.C. Wylie yaklaşımı: Hava ve deniz gücü “kümülatif” etki yaratır; ancak kalıcı sonuç için kara gücü gerekir. Kontrol, sahada varlıkla sağlanır.

Warden’a göre hassas mühimmat ve stratejik bombardıman rejimi çökertmeye yeterli olabilir. Wylie ise “asker gider ve kalır; kontrol budur” diyerek nihai sonucun kara kuvvetleriyle belirleneceğini savunur.

Holmes’un analizine göre, yalnızca hava gücüne dayalı bir kampanya: Uzun sürebilir, Sorti oranı ve mühimmat kapasitesiyle sınırlanabilir, Politik sonuçları belirsiz kalabilir.

İran gibi geniş, derin savunma hatlarına ve dağınık askeri altyapıya sahip bir ülkede hava saldırıları rejimi zayıflatabilir; ancak iktidar değişimini garanti edemez. Üstelik İran’ın nükleer ve füze altyapısının yer altına gömülü ve dağınık olması, uzun soluklu ve maliyetli bir hava kampanyasını zorunlu kılabilir.

Holmes’un vardığı nokta net: Eğer diplomasi tamamen çökerse ve Washington rejim değişikliğini hedeflerse, bu muhtemelen hava ve füze ağırlıklı bir kampanya olacak. Ancak askeri tarihin gösterdiği üzere, hava gücü yıkabilir ama her zaman yönetimi değiştiremez.

Bu nedenle İran senaryosu, modern askeri stratejinin en eski tartışmalarından birini yeniden gündeme taşıyor: Hava gücü belirleyici mi, yoksa nihai kontrol için sahada asker şart mı?

Körfez’deki gelişmeler, bu teorik tartışmayı pratik bir sınava dönüştürmüş durumda. Haber Kaynağı: The National Interest - James Holmes