Çin, hızlandırıcı destekli altkritik reaktör teknolojisine dayanan CiADS projesiyle nükleer enerjide yeni bir döneme hazırlanıyor. Guangdong eyaletinde inşa edilen tesisin 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.

Çin, hızlandırıcı destekli altkritik reaktör teknolojisine dayanan CiADS projesiyle nükleer enerjide yeni bir döneme hazırlanıyor. Guangdong eyaletinde inşa edilen tesisin 2027 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.

Çin, nükleer enerji alanında devrim niteliğinde görülmeye aday bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. “China Initiative Accelerator Driven System” (CiADS) adı verilen proje kapsamında geliştirilen yeni nesil reaktör, Guangdong eyaletine bağlı Huizhou kentinde inşa ediliyor.

Yetkililere göre bu sistem, hem enerji üretimini artırma hem de nükleer atık sorununu azaltma potansiyeli taşıyor. Projenin tamamlanmasıyla birlikte megavat seviyesinde çalışan dünyanın ilk hızlandırıcı destekli altkritik reaktörü devreye girmiş olacak.

Çin Bilimler Akademisi araştırmacıları ile devlet nükleer şirketlerinin ortaklaşa yürüttüğü projeye göre geliştirilen teknoloji, nükleer enerjinin çok daha verimli kullanılmasını sağlayabilir. Araştırmacılar, bu sistem sayesinde insanlığın enerji ihtiyacının teorik olarak bin yıl boyunca karşılanabileceğini öne sürüyor. Ayrıca teknoloji, mevcut nükleer sistemlere kıyasla yakıt kullanımında çok daha yüksek verim sağlayabilecek.

CiADS projesinin en dikkat çekici yönlerinden biri de nükleer atık sorununa çözüm getirme potansiyeli. Geliştirilen reaktör teknolojisi, uzun süre radyoaktif kalabilen atıkları daha kısa ömürlü ve daha az tehlikeli maddelere dönüştürebiliyor.

Yeni tasarımın uranyumu yaklaşık 100 kat daha verimli kullanabileceği ve nükleer atıkların tehlikeli kalma süresini mevcut sistemlere göre binde bir seviyesine indirebileceği ifade ediliyor.

Hızlandırıcı destekli altkritik reaktörler, parçacık hızlandırıcıları aracılığıyla yüksek enerjili protonları ağır metal bir hedefe yönlendirerek çalışıyor. Bu çarpışmalar sonucunda ortaya çıkan nötronlar, reaktörde kontrollü nükleer reaksiyonun başlatılmasını sağlıyor. Reaktörün zincirleme reaksiyon eşiğinin altında çalışması ise sistemin daha güvenli ve kontrol edilebilir olmasına yardımcı oluyor.

CiADS tesisinin inşasına Temmuz 2021’de başlandı. Projede kullanılan en önemli bileşenlerden biri olan süperiletken parçacık hızlandırıcılarının kurulumunun bu yıl tamamlanması planlanıyor. Kurşun-bizmut soğutmalı hızlı nötron tasarımına sahip reaktörün 2027 yılında devreye girmesi hedefleniyor. Ancak teknoloji henüz deneysel aşamada bulunuyor ve dünyada ticari ölçekte çalışan bir ADS reaktörü şu ana kadar bulunmuyor. Uzmanlara göre Çin’in geliştirdiği sistem başarılı olursa nükleer enerji alanında yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.