Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar, sizlerden haberin altına gelen sorulara cevap vermeye devam ediyor. Siz de haberin altındaki yorumlara sorularınızı yazın, Özdamar yeniakit.com.tr'de cevaplasın.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar, sizlerden haberin altına gelen sorulara cevap vermeye devam ediyor. Siz de haberin altındaki yorumlara sorularınızı yazın, Özdamar yeniakit.com.tr'de cevaplasın.

Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar sizlerden gelen sorulara cevap veriyor. İşte bu hafta sizlerden gelen sorular ve Özdamar’ın cevapları:

Soru: Benim emekliliğim doldu. Halen kamuda işçi olarak çalışıyorum. Askerlik borçlanırsam ilave kıdem tazminatı alabiliyorum. Borçlanmayı yüksekten yaparsam emekli maaşıma ciddi bir katkısı olur mu? Cemil Murat A.

Cevap: Askerlik borçlanması, askerlik ve ilk sigortalılık 2000 yılından önce ise genel kural olarak emekli maaşını artırır. Ancak emekli maaş artışı, bugüne kadar ödenmiş olan prim matrahlarına ve prim gün sayılarına bağlı olarak ciddi bir miktar olabilir. Askerlik yapılan tarih 1998 yılı öncesi ise borçlanmanın yüksekten yapılmasının emekli maaşına katkısı düşükten yapmakla aynı olur. Çünkü yapılan askerlik borçlanmalarında borçlanılan primler askerlik yıllarına gider. 2000 yılından önceki yıllar yüksek enflasyonun olduğu zamanlardır. Bu yıllarda enflasyonun prim matrahlarını eritmesi nedeniyle borçlanmayı yüksekten ödemek göstergeyi ya hiç artırmaz ya da en sadece bir ya da iki kademe artırır. Bu nedenle askerlik ve ilk sigortalılık 1998 yılı öncesi ise borçlanmayı asgariden yapmak kafidir. Eğer askerlik 1998 veya 1999 yılında yapılmış ise bu halde askerlik borçlanmasını asgarinin 1.7 katından yapmak emekli maaşına olumlu etki yapar. Bu oranın üzerinde borçlanma yapmak ise maaşa bir katkı sağlamaz.

Soru: Esnaf emeklisi babam geçen sene vefat etti. Babamdan dolayı anneme ve iki küçük kardeşime ölüm aylığı bağlandı. Babam SSK emeklisi idi. Annemin babası ve annesi yani dedem ve ninem Sümerbank fabrikasından emekli olmuşlar. Annemin, dedemden ve ninemden dolayı maaş alma hakkı olur mu? Sait F.

Cevap: Eskiden ölen baba ve kocanın sigorta statüsü farklı olursa hem kocadan hem babadan olmak üzere SSK ve Bağ-Kur statülü iki aylık bağlanıyordu. 2006 yılında sosyal güvenlik Kurumların birleşmesi 2008 yılına da sosyal güvenlik kanunlarının tekleşmesi sonrası 1 Ekim 2008 sonrası gerçekleşen ölüm nedeniyle SSK ve Bağ-Kur olmak üzere iki aylık bağlanma uygulaması sona erdi. Yeni uygulamaya göre eşi ve babası vefat etmiş kadın, tercih ettiği aylığı alma hakkına sahip. Bu durumda eşinden aldığı aylığı kestirmek şartıyla babasından ve annesinden olmak üzere iki SSK aylığı alma imkanına sahip. Bu halde maaşın yüksek olanı tam düşük olanı da yarım ödenir. Ayrıca bu yöndeki bir tercih ile çocukların aylık hissesi de 25’ten 50’ye çıkar. Bir bakıma anneniz, babanızdan bağlanan aylığı kestirirse kardeşleriniz babanızdan kalan aylığın tamamını alır. Anneniz ise dedeniz ve ninenizden olmak üzere iki ölüm aylığı alır. Mantıklı ve ekonomik olan da bunu tercih etmektir.

Soru: Geçen yıl emekli oldum. Bu aya ait maaşım 43.790 TL. Bağlanan emekli maaşımda eksiklik olabileceğini düşünerek bir uzmanlık bürosundan emekli maaşımı hesaplattım. Bana, maaşımın eksik bağlanmış olabileceğini söyleyip SGK’ya yazılı dilekçe vermemi tavsiye ettiler. Bunun karşılığında 15.000 TL ödeme yaptım. SGK’ya yaptığım başvurudan sonuç alamadım. Gün dökümümü ve e-devlet emekli kaydımı size ilettim. Acaba benim emekli maaşım doğru mu hesaplanmış? Serdar U.

Cevap: Son zamanlarda ne oldukları belirsiz tipler kendini sosyal güvenlik uzmanı diye lanse edip haksız menfaat temini yoluna gidiyor. Kendi emekli maaşını bile hesaplamaktan aciz kimseler sorsan sosyal güvenliğin tek duayeni kendileri. Hassaten belirtmek isterim ki SSK ve Bağ-Kur maaşını hesaplayabilen uzman sayısı da bir elin parmaklarını geçmez. Size bağlanan emekli maaşında bir hata bulunmuyor. Ayrıca önemli bir hususu da hatırlatalım. SGK 2018 yılında Emektar isimli maaş programını devreye aldı. Bilgisayar programı üzerinden bağlanan emekli maaşında hata olmaz, sigorta tescil kayıtlarının düzgün olması şartıyla. Sizlerden ricam bu sigorta cambazlarına paranızı kaptırmamanız yani prim vermemeniz.

Soru: Benim eşim 13 yıllık memur iken vefat etmişti. Bunun üzerine, ölen eşimden dolayı bana ve oğluma Emekli Sandığı dul-yetim maaşı bağlandı. Bir kısmet çıktı. Evlenmeyi düşünüyorum. Evlenirsem maaşım kesilir mi veya çeyiz parası ödenir mi? İsmi saklı

Cevap: SSK veya Bağ-Kur emeklisi anne veya babasından ölüm aylığı alan kız çocuğu evlenirse 24 aylık maaşı tutarında çeyiz yardımı ödeniyor ancak evlenen dul eşine çeyiz yardımı ödenmiyor. Emekli Sandığı dul ve yetim aylığında durum daha farklı. Şöyle ki; Emekli Sandığı kapsamında emekli iken ölenin hem evlenen kızına hem de evlenen eşine çeyiz yardımı yapılıyor. Ancak Emekli Sandığından dul ve yetim maaşı alan dul eşe ve yetim çocuğa, evlenmeleri halinde ödenecek çeyiz yardımı tutarı 12 aylık emekli maaşıdır. Evlenmeniz halinde yazılı başvuruda bulunursanız ek ödeme hariç 12 aylık maaşınız tutarında çeyiz parası ödemesi yapılacak yani evlenme ödeneği alacaksınız.

Soru: Benim babam geçen hafta salı günü Hakk’ın rahmetine kavuştu. Babam devlet hastanesinden müstahdem emeklisiydi. Ben tarım Bağ-Kur emeklisiyim. Ölen eşimden de SSK işçi emeklisi ölüm maaşı alıyorum. Bana ölen babamdan maaş bağlanır mı? Asuman S.

Cevap: Ölen 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu kapsamındaki memur emeklisinin yani 4/C emeklisi olanın kızına aylık bağlanabilmesi biri medeni durum diğer memuriyetle ilişkili bulunmamak olmak üzere iki şartın gerçekleşmesi gerekiyor. Emekli Sandığı kapsamından yetim aylığı almak için bekar, boşanmış veya dul kalmış olmak gerekiyor. Ayrıca 4/C sigortalısı memur veya memuriyet nedeniyle 4/C emeklisi olunmaması gerekiyor. Dolayısıyla ölen memurun yetim kızı SSK veya Bağ-Kur sigortalısı olarak çalışsa yahut SSK veya Bağ-Kur kapsamından emekli olsa da ölen anne-babası üzerinden 4/C yetim maaşı almaya hak kazanır.