TAHSİN HAN ABD-İsrail’in saldırılarına İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatarak karşılık verirken kriz her geçen gün büyüyor...

TAHSİN HAN ABD-İsrail’in saldırılarına İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatarak karşılık verirken kriz her geçen gün büyüyor...

Hürmüz Boğazı’ndaki durum, bölgenin geniş bir savaş alanına dönüşmesiyle birlikte, tam bir kaos ortamına evriliyor. Amerikan basınındaki haberlere göre; ABD Başkanı Donald Trump’ın İran tehdidini “etkisiz hale getirme” ve tam deniz koruması sağlama konusundaki zafer dolu açıklamalarına rağmen, sahadaki gerçeklik tamamen farklı. İran, kritik geçiş noktalarına mayın döşedi ; ABD Donanması ise -Beyaz Saray’ı ve Trump’ı bizzat ifşa eden bir gelişmeyle- riski “yönetilemez” olarak değerlendirerek tankerlere refakat edemeyeceğini açıkladı. Eskiden her gün boğazdan onlarca petrol tankeri geçerken, saldırı sonrası bu geçişler neredeyse tamamen durdu. İran, boğazdan geçmeye çalışan gemileri hedef alarak misilleme yapıyor.

Dün de İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) İran kıyıları açıklarında üç geminin füze saldırısına uğradığını ve Hürmüz Boğazı’nda veya yakınlarında kaydedilen birçok olaya ek olarak bu olayların yaşandığını belirtti.

UKMTO’ya göre, gemilerden birinin Umman’ın 11 deniz mili kuzeyinde, Hürmüz Boğazı içinde vurulduğu , güvertede yangın çıktığı ve mürettebatın gemiyi terk etmek zorunda kaldığı bildirildi. Dün sabah iki olay daha bildirildi; bir gemi Dubai’nin yaklaşık 50 deniz mili kuzeybatısında füze saldırısına uğrarken , diğeri Birleşik Arap Emirlikleri kıyılarında hasar gördü.

Bu arada, ABD başkanının ABD Donanmasının tankerlere refakat edeceği konusunda yanlış vaatlerde bulunduğu ortaya çıktı. Reuters’e göre, “ABD Donanması, İran ile savaşın başlamasından bu yana, saldırı riskinin şu anda çok yüksek olduğunu ve refakat sağlamanın mümkün olmadığını belirterek, denizcilik sektöründen Hürmüz Boğazı’ndan askeri refakat taleplerini neredeyse her gün reddediyor.” Ajans, “ABD Donanmasının değerlendirmeleri , Orta Doğu’dan petrol ihracatındaki aksamanın devam edeceğini gösteriyor” diye vurguladı.

Reuters ayrıca şunları ekledi: “ABD Donanmasının değerlendirmesi, daha önce Washington’un bu hayati su yolundan normal nakliyatın yeniden başlaması için gerektiğinde deniz refakati sağlamaya hazır olduğunu söyleyen Trump’ın açıklamalarından farklıdır.”

İran’ın Hürmüz Boğazı’na, yaygın olmasa da, mayın döşediği bildiriliyor. CNN’e konuşan kaynaklar, son günlerde sadece “birkaç düzine” mayının döşendiğini söyledi. Kaynaklar ayrıca İran’ın saldırılara rağmen küçük botlarının ve mayın döşeme gemilerinin yüzde 80’inden fazlasını hala elinde bulundurduğu ve deniz geçidine pratikte yüzlerce mayın döşeyebileceği belirtildi.

Ayrıca Salı günü, ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD Donanmasının bir petrol tankerine Hürmüz Boğazı’ndan başarıyla refakat ettiğini yazdığı bir gönderiyi sildi. Daha açık ifadeyle, Wright, sosyal medyada ABD Donanması’nın stratejik su yolundan bir petrol tankerine başarıyla eşlik ettiğini duyurdu. Trump yönetimini “İran’a karşı askeri operasyonlar sırasında küresel enerji istikrarını koruduğu” için övdü. Ancak paylaşım, 30 dakika içinde silindi.

Beyaz Saray basın sözcüsü Karoline Leavitt de daha sonra böyle bir eşliğin gerçekleşmediğini açıkladı.