ABD ile İran arasındaki gerilim sürerken, Başkan Donald Trump’ın Tahran yönetimine savaşı sona erdirmek amacıyla 15 maddelik bir plan sunduğu öne sürülüyor. Peki, bu planda hangi maddeler var?

ABD ile İran arasındaki gerilim sürerken, Başkan Donald Trump’ın Tahran yönetimine savaşı sona erdirmek amacıyla 15 maddelik bir plan sunduğu öne sürülüyor. Peki, bu planda hangi maddeler var?

Trump’ın bir yandan barış planı teklif ederken diğer yandan bölgeye 1.500 asker daha gönderme talimatı vermesi, ABD yönetiminin stratejisine dair soru işaretlerini artırıyor. Bu durum ya tek bir planın parçası ya da Trump’ın öngörülemez yönetim tarzının bir başka örneği olarak değerlendiriliyor.

Plan Pakistan üzerinden iletildi The New York Times’a göre Washington, 15 maddelik öneriyi İran’a iletti. Associated Press ise planın Pakistan aracılığıyla Tahran’a ulaştırıldığını aktardı. İran ise doğrudan müzakerelerin başladığını reddediyor. Yetkililer yalnızca Pakistan’ın ABD’den gelen görüşme teklifini ilettiğini kabul ediyor ve doğrudan temas olmadığını belirtiyor.

Arabulucular devrede Pakistan, Türkiye, Mısır ve Körfez ülkeleri, iki taraf arasında arabuluculuk yapmaya çalışıyor. ABD’nin prensipte Pakistan’daki görüşmelere katılmayı kabul ettiği belirtilirken, arabulucular İran’ı ikna etmeye çalışıyor. Bu süreçte temel hedefin taraflar arasında güven oluşturmak, ateşkese ulaşmak ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak bir mekanizma kurmak olduğu ifade ediliyor.

İran temkinli: “Bir daha kandırılmak istemiyoruz” İranlı yetkililer, geçmişte iki kez kandırıldıklarını belirterek Trump’a güvenmediklerini arabuluculara iletti. Bu nedenle müzakerelere mesafeli yaklaşıyorlar. Uzmanlara göre, bu plan daha önce 2025 yılında sunulan ve ABD’nin İran nükleer tesislerine saldırısıyla yarım kalan teklifin benzeri olabilir.

Planın öne çıkan maddeleri İsrail basınına göre planın 15 maddesinden 14’ü şöyle: İran nükleer kapasitesini tamamen sökecek Nükleer silah geliştirmeyecek Uranyum zenginleştirme faaliyetleri durdurulacak Zenginleştirilmiş uranyum stokları IAEA’ya devredilecek Natanz, İsfahan ve Fordo tesisleri kapatılacak IAEA’ya tam denetim yetkisi verilecek

İran, Hizbullah, Hamas ve Husiler gibi “vekâlet güçlerinden” vazgeçecek Bu gruplara finansman ve destek kesilecek Hürmüz Boğazı açık kalacak Füze programı sınırlandırılacak Füzeler yalnızca savunma amaçlı kullanılacak

Buna karşılık İran’a şu avantajlar sunuluyor: Uluslararası yaptırımlar kaldırılacak ABD, sivil nükleer program için destek verecek Yaptırımların otomatik geri gelmesini sağlayan mekanizma kaldırılacak

İran’da belirsizlik sürüyor ABD, İran tarafıyla temas kurulduğunu öne sürse de, Tahran bunu reddediyor. İran’da kimin gerçekten karar verici olduğu da belirsizliğini koruyor. Yeni dini lider Mücteba Hamaney kamuoyunda görünmezken, ABD tarafı İran’da farklı bir liderlik arayışının ortaya çıkmasını bekliyor.

İran’ın barış için talepleri Reuters ve Wall Street Journal’a göre İran’ın olası barış şartları ise şöyle: Hürmüz Boğazı üzerinde fiili ve resmi kontrol Savaşın yeniden başlamayacağına dair garanti İsrail’in Hizbullah’a saldırılarının durdurulması Tüm yaptırımların kaldırılması Füze programının sınırsız devamı Savaş zararları için tazminat ödenmesi