ABD'nin F-35 savaş uçakları sözleşmesine uymayıp fiyat artışına gitmesi Avrupa ülkesini karıştırdı. Anlaşmada ortaya çıkan yeni gelişme tartışmaları alevlendirdi.

ABD'nin F-35 savaş uçakları sözleşmesine uymayıp fiyat artışına gitmesi Avrupa ülkesini karıştırdı. Anlaşmada ortaya çıkan yeni gelişme tartışmaları alevlendirdi.

İsviçre'nin kamu yayın kuruluşu SRF, hükümetin teslimat gecikmesi nedeniyle Patriot hava savunma sistemi ödemelerini durdurmasına rağmen ABD'nin, F-35 savaş uçağı için yapılan ödemeleri kullanarak İsviçre'nin bu kararını etkisiz hale getirdiğini yazdı. ABD'nin söz konusu kurnazlığı “mali baskı ve güven krizi” olarak değerlendirildi.

SRF televizyonunun haberine göre, ABD, İsviçre'nin F-35 savaş uçağı için yaptığı ödemeyi Patriot hava savunma sistemi fonuna aktarıyor. İsviçre savunma tedarik kurumu Armasuisse'nin Başkanı Urs Loher, SRF'ye yaptığı açıklamada, ABD'nin, İsviçre'nin F-35 savaş uçağı için yaptığı ödemeleri Patriot hava savunma sistemi ödemesine aktardığını doğruladı.

"ABD'li yetkililerin baskısı üzerine bu tutarı açıklamayan" Loher, 100 milyon İsviçre frangının çok üzerinde bir rakamdan bahsetti. Bunun "tatsız" bir durum olduğunu belirterek teslimattaki gecikme nedeniyle Patriot hava savunma sistemi ödemelerini durdurma kararlarının arkasında olduklarını söyleyen Loher, bu ödemenin durdurulması kararı sayesinde ABD'nin, yıllardır süren teslimat gecikmesi hakkında "daha şeffaf bilgi" verdiğini belirtti.

ABD, bunu, yurt dışına silah satışlarının yapıldığı Yabancı Askeri Satışlar (FMS) programı kapsamında mümkün kılıyor. Bu sistemde, İsviçre'nin farklı savunma projelerine yaptığı tüm ödemeler tek bir fonda toplanıyor. Bir projede finansman ihtiyacı doğduğunda ABD, aynı fondaki diğer savunma projelerine ait kaynakları kullanabiliyor.

Söz konusu yöntemle ABD, İsviçre'nin, teslimat gecikmesi nedeniyle Patriot hava savunma sistemi ödemesini durdurmasına rağmen F-35 için yapılan ödemeleri kullanarak İsviçre yönetiminin bu hamlesini etkisiz kılıyor. ABD'nin bu uygulaması ise İsviçre Savunma Bakanlığı üzerinde mali baskı oluşturuyor. Yetkililer, teslimat gerçekleşmemesine rağmen yapılan erken ödemelerin mevcut savunma bütçesi üzerindeki yükü artırdığına dikkati çekti.

İsviçre Halk Partisi Milletvekili Werner Salzmann, fon aktarımı nedeniyle ABD'ye olan güvenin sarsıldığını belirterek "Ödemeyi durdurduğumuzda, paranın başka bir yere aktarılması can sıkıcı." dedi. İsviçre Hür Demokrat Parti (FDP) üyesi Josef Dittli ise Savunma Bakanlığını, ABD'nin böyle bir yöntem izleyebileceği ihtimalini öngörememekle eleştirdi. Sosyal Demokrat Parti Milletvekili Priska Seiler-Graf, gelişmelerin Patriot alımının iptal edilmesi yönündeki çağrılarını güçlendirdiğini ifade etti. Seiler-Graf, İsviçre'nin ABD'den silah alımlarını mümkün olduğunca azaltması gerektiğini savundu. İsviçre, ABD tarafından teslimatlarda "yıllar sürecek" gecikmeler konusunda bilgilendirildikten sonra Temmuz 2025'te, Patriot hava savunma sistemi ödemelerini durdurmuştu.

Öte yandan İsviçre, ABD'den 36 "F-35A" alınmasına dair 6 milyar İsviçre frangı değerinde ön anlaşma imzalamıştı. ABD'den sipariş edilen F-35A savaş uçakları için sözleşmede öngörülen sabit fiyatın, Washington yönetimi tarafından artırılmaya çalışılması da tartışmalara neden olmuştu. Hükümet, ek kredi talebinden vazgeçerek ABD'den 36 adet yerine tahminen 30 adet F-35 savaş uçağı almayı kararlaştırmıştı.