ABD, İran'a karşı yürüttüğü 'Operation Epic Fury' (Destansı Öfke Operasyonu) kapsamında, Global Autonomous Reconnaissance Craft (GARC) adıyla bilinen yaklaşık 5 metrelik insansız deniz araçlarını (İDA) aktif olarak kullandığını resmen duyurdu. Maryland merkezli BlackSea firması tarafından geliştirilen bu platformların sahaya sürülmesi, ABD'nin bir çatışma ortamında bu tür sistemleri kullandığını ilk kez resmi olarak kabul etmesi açısından kritik önem taşıyor.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) sözcüsü Tim Hawkins, GARC platformunun bölgedeki devriye görevlerinde 450 saati aşkın seyir süresine ulaştığını ve 2.200 deniz milinden (yaklaşık 4.075 km) fazla mesafe kat ederek operasyonel başarı sağladığını kaydetti. Defense News'in aktardığına göre, GARC platformları, istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) görevlerinin yanı sıra, patlayıcı yüklenerek 'kamikaze' saldırılarında da kullanılabilecek modüler bir tasarıma sahip. Ukrayna'nın Karadeniz'de Rus filosuna karşı insansız botlarla elde ettiği başarılar, bu tür asimetrik sistemlerin modern deniz harbindeki değerini gözler önüne seriyor. Ancak Pentagon yetkilileri, araçların İran'a karşı taarruz amaçlı kullanıldığına dair henüz bir bilgi paylaşmadı.
Ancak, ABD Donanması'nın gemi ve denizaltılara kıyasla daha uygun maliyetli ve hızlı insansız filolar kurma çabaları, çarpışma riskleri, operasyonel kayıplar ve bütçe aşımı gibi teknik aksaklıklarla karşılaşıyor. Geçtiğimiz yıl testlerde yüksek hızda başka bir tekneyle çarpışan bir GARC botu, güvenlik endişelerini tetiklerken, son bir başarısız testte bir aracın tamamen işlevsiz hale geldiği raporlandı. İran'ın son bir ay içinde Körfez'deki petrol tankerlerine en az iki kez deniz dronlarıyla saldırdığı biliniyor. ABD 5. Filosu, GARC gibi platformlarla bölge sularında durumsal farkındalığı artırmayı ve İran'ın asimetrik deniz gücüne karşı kapsamlı bir gözetleme ağı kurmayı hedefliyor. CENTCOM sözcüsü Tim Hawkins, GARC'ın "gelişmekte olan bir kabiliyet" olduğunu ve bölgesel güvenliği artırmak için kullanılan insansız filonun yalnızca bir parçası olduğunu vurguladı.