SGK Uzmanı Murat Özdamar, Akit okurları için, "Engelli bakımı parası kimlere ödenir?" başlıklı bir yazı kaleme aldı. Siz de merak ettiklerinizi yorumlar kısmında sorun, Özdamar cevaplasın...

SGK Uzmanı Murat Özdamar, Akit okurları için, "Engelli bakımı parası kimlere ödenir?" başlıklı bir yazı kaleme aldı. Siz de merak ettiklerinizi yorumlar kısmında sorun, Özdamar cevaplasın...

Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Özdamar sizlerden gelen sorulara cevap veriyor. İşte bu hafta sizlerden gelen sorular ve Özdamar’ın cevapları:

Soru: Ben bu sene başında Avusturya’dan emekli oldum. Yurt dışına gitmeden önce Türkiye’de 700 gün Bağ-Kur sigorta primi ödemem vardı. Ben Türkiye’den de emekli maaşı almak için ne yapmalıyım? Erkan S.

Cevap: Türkiye ile Avusturya arasında sosyal güvenlik sözleşmesi bulunuyor. Avusturya’dan emekli olmuşsunuz. Yapılan sosyal güvenlik sözleşmesi hükümleri gereği Avusturya sigorta kurumuna yapılan emekli başvurusu aynı zamanda SGK’ya yapılmış emeklilik başvurusu sayılıyor. Avusturya ülkesine yaptığınız emeklilik başvurusu üzerine SGK tarafından size 700 gün prim ödemeniz karşılığı sözleşme aylığı yani kısmi bir aylık bağlanması gerekiyor. Bir anlamda size 700 gün primin iki ülkede ödenen prim gününe oranı üzerinden kısmi bir aylık bağlanması gerekiyor. Bu aylık için SGK’ya başvuru yapmanızı öneririm. Yanı sıra sözleşme aylığı bağlandıktan sonra prim gününüzü 5400 güne çıkaracak kadar yurt dışı borçlanması yapmanız halinde kısmi aylığınız tam emekli aylığına yükseltilecektir.

Soru: Ben EYT çıkınca emekli oldum. Daha sonra çeşitli işyerlerinde destek primi ödeyerek çalışmaya devam ettim ve bu sürede emekli maaşımı da aldım. Belediye şirketinde işe girsem aynı şekilde emekli maaşımı alır mıyım? Mehmet E.

Cevap: Sigortalılık başlangıcı 1 Ekim 2008 tarihinden önce olanlar emekli olduktan sonra destek primi ödemek suretiyle hem çalıştıkları işyerinden ücret alıp hem de emekli maaşını alabiliyor. Ancak bu kapsamdan hem ücret hem de emekli maaşı alabilmek için çalışılan işyerinin özel sektöre ait olması gerekiyor. Çalışılan işyeri kamu kurumuna ait ise veya sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait bir şirket ise bu imkandan yararlanmak mümkün değil. Diğer bir ifadeyle emekli olduktan sonra kamu işyerinde veya sermayesinin yarısından fazlası kamunun kontrolünde olan işyerinde çalışanlar destek primine tabi olamıyor. Bunlar tüm sigorta kollarına tabi tutuluyor ve emekli maaşı da kesiliyor. Bu şekilde kamuda çalıştığı için emekli maaşı kesilenler, bu işyerinden çıkınca emekli maaşı yeniden bağlanıyor. Eski maaş günümüze taşınıyor. Sonradan prim ödenen dönem için de ikinci bir maaş hesaplanıyor. İki maaş birleştirilip ödeniyor. Buna göre de emekli maaşı eski maaşa göre artış gösteriyor.

Soru: Ben 1970 doğumluyum. İlk sigorta girişim 2004/Mart ayında başladı ve 3800 gün prim ödemem oldu. Ne zaman emekli olabilirim? Ayşe B.

Cevap: İlk defa 9.9.1999 ile 30.4.2008 tarihleri arasında sigortalı olanların iki farklı yöntemle SSK statüsünden emekli olmaları mümkün. İlk yönteme göre 7000 gün primi tamamlayarak SSK’dan emekli olmak mümkün. İkinci yöntemde ise prim gün sayısı 7000 gün olmamakla birlikte 25 yıl sigortalılık süresini tamamlayan ve en az 4500 gün prim ödemesi bulunanlar da SSK emeklisi olabiliyor. Her iki yöntemde de emekli olabilmek için kadınlarda 58 yaşını erkeklerde ise 60 yaşını tamamlamış olmak şart. Prim gün sayısını 4500 güne çıkarmanız yani 700 gün daha prim ödemeniz şartıyla 25 yıl sigortalılık süre şartını sağlayacağınız 2029 yılı Mart ayında emekli olmaya hak kazanabileceksiniz.

Soru: Ben 1978 doğumluyum. Askere gitmeden önce bir işyerinde 7 ay kadar çalıştım ancak sigorta primim ödenmediği için EYT’den yararlanmadım. Bu nedenle emeklilik için 60 yaşını beklemem gerekiyor. EYT’den yararlanabilmek için yapabileceğim yasal bir çıkış yolu var mı? Bedrettin U.

Cevap: Sigortalı olarak çalıştıkları dönemde sigorta tescili yapılmamış olan ve dolayısıyla prim ödemesi bulunmayan sigortalıların, sigorta kapsamında çalıştıklarının tespiti için iş mahkemelerine dava açmaları gerekiyor. Ancak sigorta kanunumuz, hizmet tespiti davası için beş yıllık bir hak düşürücü süre öngörmüştür. Sigortalılık tescili yapılmamış ve primi ödenmemiş işçi eğer sigortasının yapıldığı işyerinden çıkmış ise işten çıktığı tarihi takip eden yılbaşından itibaren beş yıl içerisinde dava açmalıdır. Aksi halde hizmet tespiti davası hak düşürücü süre yönünden reddedilecek yani sonuç alınması mümkün olmayacak. İstisnai olarak sigortalı işe giriş bildirgesi verilmesine karşın prim bildirgesi verilmemiş ise o halde hak düşürücü süre işlememekte ve hizmet tespiti davası esasına girilmesi mümkün olmaktadır.

Soru: Bağ-Kur emeklisi babam vefat etti. Babamın vergi kaydını ben üzerime aldım ancak babamın aynı zamanda bir limitet şirket ortaklığı vardı. Bu durum anneme ve kız kardeşime ölüm aylığı bağlanmasına engel olur mu? Sait V.

Cevap: Şirket ortakları zorunlu olarak Bağ-Kur kapsamında sigortalı sayılıyor. Ölen limitet şirket ortağı ise ölümle birlikte şirketteki hisseleri mirasçılarına intikal ediyor. Dolayısıyla mirasçılar şirket ortağı oluyor. Miras yoluyla şirket ortağı olmakla zorunlu olarak Bağ-Kur sigortalılığı başlamış oluyor. Anneniz ve eğer 18 yaşından büyük ise kız kardeşiniz mirasa bağlı olarak Bağ-Kur sigortalısı olacak. Şayet anneniz ve kız kardeşiniz mirası reddederse o halde Bağ-Kur sigortalısı olmaz. Annenizin şirket ortaklığına bağlı Bağ-Kur sigortalısı olması ölüm aylığı almasına engel değil ancak kız kardeşiniz Bağ-Kur sigortalısı olmakla ölüm aylığı alma hakkını yitirir. Bu nedenle Bağ-Kur’dan çıkmak için ya reddi miras yapılması yahut şirket hisselerinin devredilmesi gerekir.