NASA'nın Artemis II göreviyle Ay'a yeniden ayak basmaya hazırlandığı şu günlerde, uzayda sürdürülebilir yaşamın anahtarı "Ay tarımı" üzerine yapılan araştırmalarla aranıyor. Teksas Üniversitesi Artemis II görevi kapsamında Ay tozunu tarıma uygun hale getirmek için çalışıyor. Araştırma, astronotların Ay yüzeyinde kendi gıdalarını yetiştirerek uzun süreli görevlerde sürdürülebilir bir yaşam kurmasını hedefliyor.

NASA'nın Artemis II göreviyle Ay'a yeniden ayak basmaya hazırlandığı şu günlerde, uzayda sürdürülebilir yaşamın anahtarı "Ay tarımı" üzerine yapılan araştırmalarla aranıyor. Teksas Üniversitesi Artemis II görevi kapsamında Ay tozunu tarıma uygun hale getirmek için çalışıyor. Araştırma, astronotların Ay yüzeyinde kendi gıdalarını yetiştirerek uzun süreli görevlerde sürdürülebilir bir yaşam kurmasını hedefliyor.

BİLİM İNSANLARI AY TOPRAĞINDA NOHUT YETİŞTİRMEYİ BAŞARDI Bilim insanları, simüle edilmiş Ay toprağında nohut yetiştirerek gelecekte Ay'da görev yapacak astronotların kendi gıdalarını üretme ihtimaline dair önemli bir adım attı. Araştırma, uzun süreli Ay görevlerinde astronotların taze gıda üretip üretemeyeceğine ilişkin sorulara yeni bir perspektif sunuyor. ABD'deki Texas Üniversitesi Austin kampüsünde yürütülen çalışma, Ay toprağını taklit eden bir ortamda nohut yetiştirmenin mümkün olduğunu ortaya koydu. Texas A&M Üniversitesi araştırmacılarıyla birlikte gerçekleştirilen çalışma, 5 Mart'ta Scientific Reports dergisinde yayımlandı.

AY'DA GIDA ÜRETİMİ İÇİN YENİ UMUT NASA'nın Artemis II görevi kapsamında Ay'a dönüş hazırlıkları sürerken, bilim insanları da uzun süreli Ay görevlerinde astronotların nasıl besleneceği sorusuna yanıt arıyor. Araştırmanın baş yürütücüsü Sara Santos, çalışmanın Ay'da tarım yapılmasının mümkün olup olmadığını anlamak açısından önemli olduğunu belirtti. Teksas Üniversitesi Jeofizik Enstitüsü'nde doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan Santos,"Bu araştırma, Ay'da mahsul yetiştirmenin uygulanabilirliğini anlamaya yönelik önemli bir adım. Ay yüzeyindeki regolit tabakasını nasıl verimli bir toprağa dönüştürebileceğimizi araştırıyoruz" dedi.

AY REGOLİTİNİN ZORLU YAPISI Ay yüzeyini kaplayan gevşek malzemeye bilimsel olarak "regolit" adı veriliyor. Dünya'daki topraktan farklı olarak regolit bitkilerin gelişmesi için gerekli mikroorganizmalar ve organik maddeler açısından oldukça fakir. Ayrıca bitkilerin büyümesini zorlaştırabilecek ağır metaller de içeriyor. Araştırma kapsamında bilim insanları, Apollo görevleri sırasında Dünya'ya getirilen Ay örneklerinin kimyasal yapısına benzer şekilde üretilmiş simüle edilmiş Ay toprağını kullandı. Bu materyal, Exolith Labs tarafından geliştirildi.

SOLUCAN GÜBRESİ TOPRAĞI ZENGİNLEŞTİRDİ Araştırmacılar, simüle edilmiş Ay toprağını solucan gübresi ekleyerek daha verimli hale getirdi. Organik atıkların kırmızı solucanlar tarafından parçalanmasıyla oluşan bu gübre, bitkilerin büyümesini destekleyen besin maddeleri ve faydalı mikroorganizmalar içeriyor. Bilim insanlarına göre, gelecekteki uzay görevlerinde solucanlar yiyecek artıkları, pamuklu kıyafetler veya hijyen ürünleri gibi organik atıkları komposta dönüştürerek kapalı bir tarım döngüsü oluşturabilir.

MANTARLAR BİTKİLERİN HAYATTA KALMASINI SAĞLADI Deneyde nohut tohumları ekilmeden önce arbusküler mikorizal mantarlarla kaplandı. Bu mantarlar bitki kökleriyle simbiyotik bir ilişki kurarak bitkilerin besin maddelerini daha iyi emmesine yardımcı oluyor ve ağır metal alımını azaltabiliyor. Araştırmanın sonuçlarına göre, nohut bitkileri yüzde 75'e kadar simüle edilmiş Ay toprağı içeren karışımlarda başarılı şekilde büyüyebildi. Ancak daha yüksek oranlarda bitkilerin gelişimi zorlaştı ve çoğu erken dönemde yaşamını yitirdi. Mantarla işlem görmüş bitkilerin, işlem görmeyenlere göre daha uzun süre hayatta kaldığı da tespit edildi. Ayrıca mantarların Ay toprağını taklit eden ortamda yaşayabildiği ve çoğalabildiği görüldü.

AY'DA YETİŞTİRİLEN NOHUTLAR YENİLEBİLİR Mİ? Bilim insanları için bir sonraki adım, yetiştirilen nohutların astronotlar için güvenli olup olmadığını belirlemek olacak. Araştırmacılar, bitkilerin simüle edilmiş Ay toprağından zararlı metaller alıp almadığını ve besin değerlerini incelemeyi planlıyor.

Çalışmanın ilk yazarı olan Texas A&M Üniversitesi doktora adayı Jessica Atkin, "Bu bitkilerin gerçek bir besin kaynağı olup olamayacağını anlamak istiyoruz. Astronotların ihtiyaç duyduğu besinleri içerip içermediklerini araştıracağız"dedi.

Bilim insanları, ilerleyen çalışmaların Ay'da sürdürülebilir tarım sistemleri kurma konusunda önemli bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor.