5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 2008 yılında yürürlüğe girmişti. Özellikle 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olan çalışanlar da daha dezavantajlı bir konuma gelmişti. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başmüfettişi İsa Karakaş konuya ilişkin görüşlerini paylaştı.

SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’un, sigorta giriş tarihine göre emekliler arasında ortaya çıkan hak farklılıklarını gündeme taşıdı.

Z Raporu’nda SGK Başmüfettişi İsa Karakaş, 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun, sigorta giriş tarihine göre emekliler arasında önemli hak farklılıkları oluşturduğunu kaleme aldı.

Karakaş, özellikle 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olan çalışanların daha dezavantajlı bir konuma geldiğini belirterek, bu durumun sistemde eşitsizlik algısı yarattığını ve kayıt dışı çalışmayı teşvik edebileceğini ifade etti.

2008 REFORMU EMEKLİLİK SİSTEMİNİ DEĞİŞTİRDİ: Yazıda, 1999 ve 2006 yıllarında yapılan sosyal güvenlik reformlarıyla birlikte sistemin tamamen yeniden yapılandırıldığı hatırlatılarak, 5510 sayılı Kanun ile SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın tek çatı altında SGK’ya bağlandığı ancak buna rağmen hak farklılıklarının ortadan kalkmadığı vurgulandı.

“2008 SONRASI EMEKLİLER DEZAVANTAJLI” İDDİASI: Karakaş’a göre, 1 Ekim 2008 sonrası sigorta girişi olanlar daha düşük prim günleriyle kısmi emeklilik hakkı elde ederken, çalışma hayatında da daha kısıtlı imkanlarla karşılaşıyor. Bu durumun emekliler arasında “2008 öncesi avantajlı, sonrası dezavantajlı” algısı oluşturduğu belirtildi.

ÇALIŞMA VE EMEKLİLİK ARASINDAKİ TARTIŞMA: Yazıda, 2008 sonrası emekli olanların çalışmak istemeleri halinde maaşlarının kesilmesi gibi uygulamaların, bireyleri kayıt dışı çalışmaya yönlendirebileceği savunuldu. Karakaş, bu durumun hem çalışan hem de SGK açısından kayıp yarattığını ifade etti.

KAYIT DIŞI RİSKİ UYARISI: Mevcut düzenlemenin emeklileri “ya geçinmek ya da sigortasız çalışmak” arasında bıraktığını öne süren Karakaş, bunun sosyal güvenlik sisteminde prim kaybına ve denetim yükünün artmasına neden olabileceğini dile getirdi.

“SİSTEM YENİDEN DÜZENLENMELİ” ÇAĞRISI: Karakaş yazısını, tüm emeklilere eşit çalışma hakkı tanınması gerektiği önerisiyle tamamladı. SGDP (Sosyal Güvenlik Destek Primi) sisteminin tüm emeklileri kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğini savunan Karakaş, böylece hem kayıt dışılığın azalacağını hem de sistemin daha sürdürülebilir hale geleceğini belirtti.