Uluslararası Enerji Ajansı, Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler nedeniyle 2026’da küresel petrol talebinin düşeceğini ve arzda tarihi bir daralma yaşandığını açıkladı. Uluslararası Enerji Ajansı, petrol arzı ve talebine ilişkin büyüme beklentilerini sert şekilde aşağı yönlü revize ederek, bölgedeki savaşın petrol akışları ve küresel ekonomi üzerindeki etkileri nedeniyle her iki kalemin de 2025 seviyelerinin altına düşmesinin beklendiğini açıkladı.

Ajans, salı günü yaptığı açıklamada, ham petrol talebinin 2020 yılında COVID-19 pandemisinin küresel ekonomiyi vurmasından bu yana en büyük düşüşü 2026’nın ikinci çeyreğinde yaşayabileceğini belirtti. Ajans, daha önceki aylık raporunda günlük 640 bin varil artış öngörürken, artık 2026’da küresel petrol talebinin günlük 80 bin varil azalmasını bekliyor.

Ajans açıklamasında, “Arz sıkıntısının sürmesi ve fiyatların yükselmesiyle talepteki gerileme daha da derinleşecek” ifadelerine yer verilirken, şimdiye kadar petrol tüketimindeki en büyük düşüşlerin Orta Doğu ile Asya-Pasifik bölgesinde görüldüğü kaydedildi. Merkezi Paris’te bulunan ajans, küresel petrol arzının da 2026’da günlük 1,5 milyon varil azalmasının beklendiğini; oysa bir önceki ay bu rakamın günlük 1,1 milyon varil artış olacağı yönünde tahmin edildiğini bildirdi.

Ajans ayrıca, Orta Doğu’daki enerji altyapısına yönelik saldırılar ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması sonucunda tarihin en büyük petrol arz kesintisinin yaşandığını; Mart ayında arzın günlük 10,1 milyon varil azaldığını belirtti. Aylık raporda, Orta Doğu’daki savaşın neden olduğu fiyat artışlarının birçok ülke ve sektörü petrol kullanımını azaltmaya zorlayacağı, “arz kıtlığı ve yüksek fiyatlar sürdükçe talep düşüşünün yayılacağı” ifade edildi.

Ajans, tahminlerinin “temel senaryo” olarak Mayıs ayında Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının yeniden başlamasına dayandığını belirtti. Tahran, ABD ve israilin 28 Şubat’ta ülkelerine yönelik saldırılar başlatmasından bu yana boğazı fiilen kapalı tutuyor. Bununla birlikte ajans, boğazın kapalı kalmasının uzaması durumunda petrol talebinde daha büyük bir düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu. Bu senaryoda “dünya genelindeki enerji piyasaları ve ekonomilerin önümüzdeki aylarda ciddi dalgalanmalara hazırlıklı olması gerektiği” ifade edildi.

Ajans ayrıca, Orta Doğu’daki krizden en fazla fayda sağlayan ülkelerden birinin Rusya olduğunu belirtti. ABD’nin Rus ham petrolüne yönelik yaptırımları gevşetmesiyle birlikte Moskova’nın petrol ihracat gelirleri Mart ayında neredeyse iki katına çıktı. Ajansa göre Rusya, ham petrol ve petrol ürünleri ihracatını günlük 320 bin varilden 7,1 milyon varile çıkararak geçen ay 19 milyar dolar gelir elde etti.

ABD, Rusya’nın Ukrayna ile yürüttüğü savaş nedeniyle uygulanan bazı petrol satış kısıtlamalarını gevşetmiş; bu kapsamda halihazırda denizde bulunan petrolün 11 Nisan’a kadar satın alınmasına izin vermişti.