ABD merkezli Quaise Energy, sınırsız enerjiye ulaşmak için tarihi bir hamleye imza attı. Eğer başarı sağlanırsa enerjide tüm dengeler değişecek.

Quaise Energy, Project Obsidian adı verilen girişimle, jeotermal enerjide yeni bir boyut açıyor. “Dünyanın ilk süper sıcak jeotermal enerji santrali” olarak tanımlanan proje ile yer altındaki 500 santigrat dereceye ulaşan kayaçlardan elektrik üretmeyi hedefliyor.

Geleneksel jeotermal sistemler, yalnızca yüzeye yakın sıcak su kaynaklarının bulunduğu sınırlı bölgelerde çalışabiliyor. Ancak Quaise’in geliştirdiği yeni yaklaşım, Dünya’nın çok daha derin katmanlarında bulunan “süper sıcak kaya” rezervlerine ulaşmayı mümkün kılıyor. Bu noktada sıcaklıklar yüzlerce dereceye ulaşırken, ortaya çıkan enerji yoğunluğu klasik jeotermale kıyasla kat kat yüksek oluyor.

Bu devrimsel sıçramanın arkasında ise alışılmış sondaj tekniklerinden tamamen farklı olarak “milimetre dalga sondaj” yöntemi yer alıyor. Şirketin geliştirdiği sistemde mekanik matkaplar yerine yüksek frekanslı elektromanyetik dalgalar kullanılıyor. Yüzeyde bulunan bir “gyrotron” cihazı tarafından üretilen enerji, dalga kılavuzları aracılığıyla yer altına iniyor ve kayayı doğrudan eritip deliyor, yani fiziksel temas olmadan ilerleyen bir sondaj süreci mümkün hale geliyor.

Bu teknoloji sayesinde geleneksel matkapların dayanamadığı aşırı sıcaklık ve basınç koşulları aşılabiliyor. Ayrıca daha derine inildikçe enerji potansiyeli katlanarak artıyor; yapılan simülasyonlar bu tür sistemlerin mevcut jeotermal santrallere göre 5 ila 10 kat daha fazla enerji üretebileceğini gösteriyor.

Quaise Energy, 2024 yılında Dünya yüzeyinin 20 km altına erişmek için yenilikçi bir sondaj makinesi geliştireceğini duyurmuştu. Dünya’nın çekirdek bölgesindeki sıcaklık yaklaşık 5200 dereceye kadar çıkıyor. Bu iç ısınının yalnızca yüzde 0,1’lik bir kısmı bile, 20 milyon yıllık küresel enerji ihtiyacını karşılamaya yetebilir.

Şirketin en iddialı adımı ise Oregon’da geliştirilen Project Obsidian. Bu proje, milimetre dalga sondaj teknolojisinin ilk ticari uygulaması olacak. İlk etapta 50 MW kapasiteyle başlaması planlanan tesisin, ilerleyen fazlarda 250 MW seviyesine ulaşması hedefleniyor. Uzun vadede ise 1 gigawattın üzeri amaçlanıyor.

Sistemde, derinlere inilen kuyulara su enjekte ediliyor, süper sıcak kaya ile temas eden su buharlaşıyor ve yüzeye geri dönerek türbinleri döndürüyor. Bu sayede günün her saati kesintisiz, karbon salımı olmadan teniz enerji üretimi mümkün hale geliyor.

En kritik nokta ise bu teknolojinin coğrafi bağımlılığı ortadan kaldırma potansiyeli. Milimetre dalga sondaj sayesinde jeotermal enerji yalnızca volkanik bölgelerle sınırlı kalmadan, teorik olarak dünyanın büyük kısmında erişilebilir hale gelebilir. Şirketin iddiasına göre bu yaklaşım, insanlığın yüzde 90’ından fazlasını kapsayabilecek bir enerji altyapısının önünü açabilir.

Quaise ayrıca, kömürle çalışan enerji santralleri gibi mevcut altyapıdan da yararlanmayı planlıyor. Bu tesisler zaten buharı elektriğe dönüştürme konusunda kapasitelere, yerleşik ticari işletmecilere ve deneyimli iş gücüne sahip olup, elektrik şebekesine önceden bağlanmış durumda. Quaise, mevcut fosil yakıtlı ısı kaynaklarını, türbinlerin süresiz olarak dönmesini sağlayacak kadar jeotermal enerjiyle değiştirmeyi de amaçlıyor.

KAYNAK : TÜRKİYE GAZETESİ