AKİT MENÜ

Gündem

Yapay Zeka çağında 'dijital mülkiyet' krizi: Telif hamlesi milli bir zorunluluk

İstanbul Ticaret Üniversitesi ve Telif Hakları Derneği’nin düzenlediği sempozyumda, yapay zekanın mülkiyet hukukunda yarattığı sarsıntı ele alındı. Akademisyenler ve hukukçular, içerik üretiminde "gerçek sahibin" kim olduğu sorusuna yanıt ararken; telif haklarının korunmasının tıpkı savunma sanayii gibi bir milli güvenlik meselesi olduğu vurgulandı. Teknolojinin üretim süreçlerini kökten değiştirdiği günümüzde, mülkiyet kavramı ve emeğin tanımı yeniden tartışmaya açıldı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk ve İletişim Fakülteleri ile Telif Hakları Derneği işbirliğiyle düzenlenen ‘Ulusal Dijital Medya ve Telif Hakları Sempozyumu’, dijital dünyada hak ihlallerini ve mülkiyet hukukunun geleceğini mercek altına aldı.

3

Sempozyumun açılışında konuşan İTO Meclis Başkanı Dr. Orhan Erkan, teknolojinin sadece araçları değil, temel insani değerleri ve sahiplik anlayışını da dönüştürdüğünü belirtti. Erkan, "Geçmişte bir bestenin arkasında somut bir emek ve hikâye vardı. Bugün ise metni yazan mı, algoritmayı kuran mı yoksa komutu veren kullanıcı mı hak sahibidir? Bu tartışma, geleceğin etik ve hukuki çerçevesini oluşturmak adına hayati önemdedir" diyerek mülkiyet kavramındaki yeni gri alanlara dikkat çekti.

4

Telif Hakları Derneği Başkanı Cafer Vayni, yapay zeka sistemlerinin milyarlarca veriyi izinsiz kullanarak sorumluluk almadığını ifade etti. Avrupa’dan emsal tazminat kararlarını hatırlatan Vayni, Türkiye’nin bu alandaki duruşunu şu sözlerle özetledi: "Türkiye, savunma sanayiinde gerçekleştirdiği yerli hamleyi telif alanında da gerçekleştirmeli; yaratıcılarını 21. yüzyılın kültür emperyalizmine karşı korumalıdır. Telif hakkı, özünde bir insan hakkıdır."

5

Sempozyumun oturumlarında mülkiyetin farklı disiplinlerdeki yansımaları uzman isimlerce analiz edildi: Hukuki Perspektif: Prof. Dr. Muzaffer Şeker başkanlığındaki oturumda, yapay zekanın haber içerikleriyle eğitilmesinin bir hak ihlali olup olmadığı ChatGPT örnekleri üzerinden tahlil edildi. Medya Endüstrisi: Medya profesyonellerinin katıldığı bölümde, dijital telif yasası beklentileri ve haber ajanslarında yapay zeka kullanımı tartışıldı. Ekonomi Gazetecileri Derneği Başkanı Hasan Arslan, telif ihlallerinin medya ekonomisinde yarattığı tahribata vurgu yaptı. Dijital Ekosistem ve Sanat: Sinema, reklam ve sanat dallarında yapay zekanın estetik ve ticari boyutu, mülkiyet ekseninde değerlendirildi.

6

Sempozyumun kapanışında üretken yapay zeka çıktılarının Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamındaki durumu derinlemesine incelendi. Çoğaltma hakkının ihlali ve yapay zeka kaynaklı mülkiyet ihlallerinin cezai yaptırımları, sempozyumun hukuki çerçevesini tamamlayan son başlıklar oldu.