İran’a yönelik yürütülen operasyonların ardından kritik mühimmat stoklarında ciddi bir azalma yaşayan ABD, envanterini yeniden güçlendirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda ABD Hava Kuvvetleri, 4.300 adet AGM-158 JASSM-ER havadan atılan seyir füzesi siparişi verdi.

ABD’nin İran’a yönelik sürdürdüğü geniş çaplı hava harekatı, yalnızca bölgesel değil küresel askeri dengeyi de etkileyecek ölçekte bir mühimmat tüketimine yol açıyor. Özellikle düşük görünürlük (stealth) kabiliyetine sahip uzun menzilli seyir füzeleri operasyonun ana omurgasını oluştururken, Washington’un kritik mühimmat stoklarını hızla erittiği görülüyor. ABD basınına göre; ABD Hava Kuvvetleri, savaşın ilk 4 haftasında 2 bin adede yakın JASSM-ER Seyir Füzesi tüketti ve bu füzeye ilişkin toplam stoklar 2 bin 300 adetten 425 adede düştü. Bu tablo, ABD’nin JASSM-ER envanterinin yaklaşık üçte ikisinin sahada tüketildiğini ortaya koyuyor. Elde kalan miktar, yalnızca 17 adet B-1B bombardıman uçağının tek sorti görevine yetecek seviyeye kadar düşmüş durumda.

KÜRESEL STOKLAR ORTA DOĞU’YA KAYDIRILDI: Washington yönetimi, operasyonların sürdürülebilirliği için Pasifik dahil farklı bölgelerdeki stokları Orta Doğu’ya kaydırdı. Füzeler; ABD ana karası, Pasifik depoları ve Avrupa’daki üsler (İngiltere / Fairford) üzerinden CENTCOM sorumluluk alanına yönlendirildi. Bu adım, ABD’nin küresel mühimmat dağılımında riskli bir denge değişimi olarak değerlendiriliyor.

CENTCOM VE HAVA SAVUNMA FÜZELERİNDE DE TÜKETİM YÜKSEK: Sorun sadece JASSM-ER ile sınırlı değil. ABD Donanması ve karadaki birlikler tarafından; 1.000’den fazla Tomahawk seyir füzesi ve 1.500 – 2 bin adet arası Patriot ve THAAD tipi anti-balistik füze kullanıldı. Bu mühimmatın toplam maliyetinin 10 milyar doların üzerinde olduğu değerlendiriliyor. 2026 yılı için planlanan JASSM-ER üretimi 396 adet seviyesinde, maksimum kapasite ise yıllık yaklaşık 860 adet olarak öngörülüyor. Bu üretim temposuyla, sahada tüketilen mühimmat stoklarının yeniden oluşturulması 5 ila 6 yıl sürebileceği değerlendiriyor.

AGM-158 JASSM-ER SEYİR FÜZESİ: AGM-158 JASSM-ER, yaklaşık 900 ila 1.000 kilometreyi aşan menzili sayesinde hedefleri güvenli mesafelerden vurabilen, düşük radar görünürlüğüne sahip bir seyir füzesidir. Yaklaşık 450 kilogram ağırlığında sığınak delici harp başlığı taşıyan sistem, GPS ve ataletsel navigasyon (INS) ile hedefe yönelirken terminal safhada görüntüleyici kızılötesi arayıcı (IIR) başlığı ile yüksek hassasiyetli vuruş kabiliyeti sunmaktadır. Subsonik hızlarda seyreden füze, alçak irtifada araziyi takip ederek uçuş gerçekleştirmekte ve bu sayede düşman hava savunma sistemlerinden kaçınma kabiliyeti kazanmaktadır. Bu özellikleriyle JASSM-ER, yoğun hava savunma şemsiyesi altındaki stratejik hedeflere karşı “stand-off” yani güvenli mesafeden taarruz konseptinin en kritik unsurlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Tomahawk, yaklaşık 1.300 ila 1.600 kilometreyi aşan menzili sayesinde kara ve deniz hedeflerini uzun mesafelerden vurabilen, düşük irtifada uçan bir seyir füzesidir. Yaklaşık 450 kilogram sınıfında harp başlığı taşıyan sistem, GPS, ataletsel navigasyon (INS) ve arazi referanslı güdüm (TERCOM/DSMAC) kombinasyonu ile hedefe yönelerek yüksek hassasiyetli vuruş kabiliyeti sunmaktadır.