Sağlık trendleriyle yaygınlaşan “sürekli su içme” alışkanlığına karşı uzmanlar uyarıyor; herkesin ihtiyacı farklı, en doğru ölçü vücudun susuzluk sinyali.

Son yıllarda devasa su mataraları, sağlık fenomenlerinin teşvikiyle adeta birer aksesuar haline geldi. Parlayan bir cilt, daha iyi çalışan bir beyin ve yüksek atletik performans için sürekli su içmemiz gerektiği söyleniyor. Ancak her gün litrelerce suyu mideye indirmek gerçekten şart mı, yoksa bu işin bir sınırı var mı? Kaliforniya'daki dünyanın en zorlu ultramaratonlarından biri olan Western States Endurance Run'ın tıbbi araştırma direktörü fizyolog Tamara Hew-Butler, yirmi yılı aşkın süredir hidrasyon üzerine çalışıyor. Hew-Butler, su tüketimiyle ilgili kemikleşmiş efsaneleri bilimsel bir süzgeçten geçirdi.

GÜNLÜK SEKİZ BARDAK KURALI HERKES İÇİN GEÇERLİ Mİ? Hemen her yerde duyduğumuz "günde en az 2 litre veya 8 bardak su" kuralı aslında bilimsel bir zorunluluk değil. İhtiyaç duyulan miktar kişiden kişiye değiştiği gibi, aynı kişinin günlük aktivitelerine göre bile farklılık gösterir. Masa başında oturan 45 kiloluk bir bireyin su ihtiyacıyla, güneş altında antrenman yapan 100 kiloluk bir sporcunun ihtiyacı bir tutulamaz. Vücudumuz bu dengeyi sağlamak için mükemmel bir mekanizmaya sahip: Susuzluk hissi. Beyin sürekli kan değerlerini örnekler ve suya ihtiyaç duyduğunda içme isteği yaratır. Susadığınız an vücudun alarm verdiği iddiası ise pek doğru sayılmaz; bu sadece sistemin biraz takviye istediği noktadır. Genelde sadece susayınca içmek, insanların büyük çoğunluğu için yeterli bir strateji olarak kabul edilir.

KAHVE SUYUN YERİNİ TUTAR MI? Pek çok kişi kahvenin idrar söktürücü (diüretik) etkisi nedeniyle vücudu susuz bıraktığını düşünse de gerçek biraz farklı. Kahve içtiğinizde tuvalet ihtiyacınızın gelmesi kafeinden ziyade içeceğin sıvı içeriğinden kaynaklanır. Yani sabah içilen bir fincan kahve, vücudun sıvı ihtiyacına katkı sağlar. Su ihtiyacını sadece saf su içerek karşılamak zorunda değilsiniz. Gün içinde tüketilen çorbalar, meyveler, sebzeler ve smoothie’ler de ciddi oranda su içerir. Ancak alkol bu konuda bir istisna teşkil eder; gerçek bir diüretik olduğu için vücuttan sıvı atılımını hızlandırır.

FAZLADAN SU İÇMENİN ETKİLERİ VAR MI? İhtiyaçtan fazla su içmenin cilt sağlığına, kabızlığa veya bağışıklık sistemine doğrudan iyi geldiğine dair net bilimsel kanıtlar bulunmuyor. Vücut su seviyesini sıkı bir şekilde denetlediği için fazladan içilen miktar genelde idrarla dışarı atılır. Ancak aşırıya kaçmak ciddi riskleri de beraberinde getirebilir. Kandaki sodyum oranının aşırı düşmesiyle ortaya çıkan hiponatremi tablosu, beyin ödemine ve hayati tehlikeye yol açabilir. Özellikle bir saat gibi kısa bir sürede 3-4 litre su tüketmek; baş ağrısı, mide bulantısı ve şişkinlik gibi belirtilere neden olur.

SPOR İÇECEKLERİ EGZERSİZ İÇİN ŞART MI? Egzersiz sırasında elektrolit içeren spor içeceklerine yönelmek yaygın bir alışkanlık olsa da çoğu insan için bu bir gereklilik değil. Terle kaybedilen sodyum ve potasyum gibi mineraller, normal bir öğünle kolayca geri alınabilir. Bu içecekler genelde 17 saati aşan, aşırı sıcak iklimlerde yapılan çok yoğun aktiviteler için tasarlanmıştır. Günde birkaç saat spor yapan biri için su ve dengeli beslenme, vücudun dengesini korumak adına kafi.