Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, çöplerin enerjiye dönüştürüldüğü tesislerde ortaya çıkan atık ısıyı kullanarak dev seralarda topraksız tarım yapmaya başladı. Günlük 2 bin ton çöpün işlenmesiyle 40 bin konutun elektriği karşılanırken, bu enerjiyle ısıtılan seralarda üretilen tonlarca çilek ve domates 65 yaş üstü vatandaşlara ücretsiz dağıtılıyor. Sosyal belediyeciliğin zirvesi olarak nitelendirilen bu "sıfır atık" projesi, hem ekonomiye katkı sağlıyor hem de çevre dostu üretim modeliyle tüm Türkiye’ye örnek oluyor.

Gaziantep Büyükşehir Belediyesi tarafından sıfır atık projesiyle 2020 yılında yapımı tamamlanan katı atık düzenli depolama sahasında günlük 2 bin ton çöpün ayrıştırılıp enerjiye dönüştürülmesi sağlanıyor. Buradan elde edilen enerjinin şehir elektrik şebekesine verilmesi ile 40 bin konutun enerji ihtiyacı karşılanıyor.

Aynı zamanda 1700 metrekare alanda çilek ve domates serasında çöp gazından elde edilen enerji, kışın seraların ısıtılması yazın ise serinletilmesi amacıyla da kullanılıyor. Çöp alanında topraksız tarım tekniği kullanılarak hasat edilen çilek ve domatesler ise kentte yaşayan 65 yaş ve üzeri vatandaşlara ücretsiz olarak dağıtılıyor.

Gazişehir Enerji A.Ş. Tesis Müdürü Şerif Yakut, aylık 60 bin ton çöpün toplanıp ayrıştırıldıktan sonra enerjiye dönüştürüldüğü alanda rehabilite yaptıklarını ve buradan elde edilen enerjinin de yine kent için kullanıldığını söyledi. Çöplerin elektrik enerjisine dönüştürülme sürecini anlatan Yakut, "Gaziantep Katı Atık Düzenli Depolama Sahamız şehirde yaşayan insanların günlük yaşantıları sonucu oluşan evsel atıklarının toplandığı bir saha. Burası günlük 2 bin ton atığın geldiği saha. Bu sahamızda gelen atıkları biz bertaraf etmekle yükümlüyüz.

Çöp depolama sahaları şehirlerin en büyük problemli alanları. Bu alanların doğru yönetilmesi buraya gelen atıkların insan ve çevre sağlığına olan zararlı etkilerinin azaltılması çok önemlidir. Rehabilite ettiğimiz sahadan açığa çıkan çöp gazını elektrik enerjisine dönüştürmek üzere bir enerji üretim tesisi kurduk. Enerji üretim tesisimizde bulunan gaz motorlarımız bu çöp gazını yakmak suretiyle elektrik enerjisi üretti. Daha sonrasında bu açığa çıkan enerjiyi de elektriği de şehir şebekesine verdik ve bu 40 bin konutun elektrik ihtiyacını karşıladık" dedi.

Yakut, sosyal belediyecilik anlayışı ile hareket ettiğini ve rehabilite edilen çöp alanında 1700 metrekare çilek ve domates seraları oluşturulduğunu söyledi. Seraların modern tekniklerle oluşturulduğunu söyleyen Yakut, "Gaz motorları çalışma prensipleri gereğince çöp gazının içerisindeki enerjinin yüzde 42'sini elektriğe dönüştürmekte. Geri kalan kısmını da atık ısı olarak atmosfere vermekte.

Türkiye'de örnek olabilecek bir proje nasıl yapabiliriz dedik ve Gaziantep'te bu atık ısıları kullanabileceğimiz seralar oluşturduk. İlk etapta çilek serasıyla başladık. Yaklaşık bin metrekare bir alana çilek seramızı yaptık. Daha sonra 700 metrekare domates serası oluşturduk. Tamamen modern teknolojilere donatılmış bir sera" diye konuştu. Modern tekniklerle donatılan ve topraksız tarım teknikleri ile üretimi yapılan ürünlerin 65 yaş ve üzeri vatandaşlara ücretsiz olarak dağıtıldığını söyleyen Yakut, "Bu serada üretilen çilekleri ne yapacağız diye düşündüğümüzde Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanımız Fatma Hanım sosyal bir proje olsun.

Burada çıkan çilekleri de 65 yaş üstü vatandaşımıza ücretsiz dağıtalım dediler. Daha sonrasında bu ısının fazla olmasından dolayı yanına tekrar bir sera düşünüp domates sırasına geçtik. Şu anda Gaziantep'te çilek ve domates serası yan yana çöp sahasında üretimi yapılıyor.

Domates seramız yaklaşık 700 metrekare alana sahip. Burada yıllık yaklaşık 15 ile 20 ton arasında domates hasadı bekliyoruz. Yine 5 ila 8 ton arasında da çilek hasadı bekliyoruz. Seralarımız tamamen modern teknolojilerle donatılmış, otomasyon sistemlerine bağlı.

Meteorolojiden aldığı veriye göre, içerinin nemine göre ısıyı ayarlıyor. Arada bulunan serpantinlerle ve raylarla ısıtmasını sağlıyoruz. Kışın da reçine emdirilmiş karton soğutma sistemi vasıtasıyla da soğutmasını sağlıyoruz. Şimdi modern teknolojilerle donatılmış derken aslında anlatmak istediğimiz şey şu.

Bitkileri tamamen topraksız bir ortamda kokopit dediğimiz Hindistan cevizi kabuğunun içerisinde yetişiyor. Bunları biz tamamen drip dediğimiz sulama sistemi ile bütün besin elementlerini su ile ortama sağlıyoruz" dedi.