Türkiye'nin komşusu Irak petrol fiyatlarına indirim yapma kararı aldı. Alınan kararı bir şarta bağlayan Irak'ın söz konusu hamlesi tartışmalara neden oldu.

Irak, bu ay içinde yükleme yapacak vadeli petrol alıcılarına dikkat çekici indirimler sunarak piyasada rekabeti artırmaya hazırlanıyor. Ancak bu cazip fiyatların arkasında, bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle alıcılar için ciddi bir lojistik zorunluluk bulunuyor: Petrolün, çatışmaların zaman zaman şiddetlendiği Hürmüz Boğazı üzerinden taşınması gerekiyor.

SOMO tarafından 3 Mayıs tarihli bir bildirimde yer alan bilgilere göre, Irak, amiral gemisi olarak kabul edilen Basrah Medium ham petrolü için resmi satış fiyatlarının varil başına 33,40 dolara kadar altında teklifler sunuyor. Mayıs ayı boyunca farklı teslimat dönemlerine göre değişen fiyatlandırmaların uygulandığı da belgede yer alıyor.

Bölgedeki gerilim ise bu ticareti daha da karmaşık hale getiriyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda son dönemde yaşanan çatışmalar ve güvenlik riskleri, tanker trafiğini ciddi şekilde yavaşlatmış durumda. ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanması da ateşkesin sürdürülebilirliğine dair endişeleri artırıyor.

Bu durumun etkisi Irak’ın ihracat rakamlarına da yansımış görünüyor. Nisan ayında Basra limanında yalnızca iki tanker petrol yüklemesi yapılırken, bu sayı mart ayında 12 seviyesindeydi. Normal şartlarda ise limanın aylık kapasitesi yaklaşık 80 tanker seviyesine kadar çıkabiliyor. Uzmanlar, özellikle boş tankerlerin Hürmüz üzerinden bölgeye girişinde yaşanan sorunların bu düşüşte belirleyici olduğunu ifade ediyor. Irak, ihracatının bir kısmını Türkiye üzerinden geçen boru hattıyla gerçekleştirse de, bu güzergâh deniz yoluna kıyasla oldukça sınırlı bir paya sahip.

SOMO’nun bildirisinde ayrıca, mevcut olağanüstü koşullar nedeniyle tekliflerin “mücbir sebep” kapsamında değerlendirilmeyeceği de vurgulanıyor. Yani alıcılar, risklerin bilindiği bir ortamda bu şartları kabul etmiş sayılıyor.

Öte yandan fiyatlandırma detaylarına göre, 1–10 Mayıs döneminde Basrah Medium için indirim varil başına 33,40 dolara kadar çıkarken, ayın ilerleyen günlerinde bu rakam 26 dolara kadar geriliyor. Basrah Heavy ham petrolü ise resmi fiyatların yaklaşık 30 dolar altında alıcı buluyor. Geçtiğimiz hafta ayrıca spot ihale yoluyla Qaiyarah ham petrolü de satışa çıkarıldı. Ancak yatırımcılar, bu sevkiyatların da yine Basra Körfezi’nin iç bölgelerinden yapılması gerektiğine dikkat çekiyor.