STM, sualtı harp konseptinde taşları yerinden oynatacak Büyük Otonom İnsansız Sualtı Aracı TENGİZ’i SAHA 2026 fuarında görücüye çıkardı. 400 metreyi aşan görev derinliği ve 20 günü geçen operasyon süresiyle dikkat çeken TENGİZ, sualtından mühimmat fırlatma ve "ana gemi" olarak başka otonom araçları yönetme kabiliyetine sahip. TCG ANADOLU ile tam uyumlu çalışan bu dev platform, ağır torpido fırlatmadan mayın dökme görevlerine kadar çok geniş bir yelpazede Türkiye'nin sualtındaki yeni gücü olacak.

STM, tamamen kendi öz kaynaklarıyla geliştirdiği Büyük Otonom İnsansız Sualtı Aracı TENGİZ’i SAHA-2026'da tanıttı. Ekstra Büyük Sınıf İnsansız Sualtı Aracı (XLUUV) kategorisinde yer alan platform, yüksek otonomi seviyesi, uzun görev süresi ve çok katmanlı harp kabiliyetleriyle dikkat çekiyor. Özellikle 400 metreyi aşan görev derinliği ve 20 günü geçen operasyon süresi, TENGİZ’i modern deniz harp konseptlerinde önemli bir kuvvet çarpanı haline getiriyor. TENGİZ’in en dikkat çekici özelliklerinden biri, ADVENT Komuta Kontrol mimarisiyle tam ağ merkezli harp konseptine entegre çalışabilmesi oldu. NATO STANAG 4817 Çoklu Alan Kontrol İstasyonu standartlarıyla uyumlu olan sistem, farklı platformlarla koordineli operasyon yürütebiliyor.

Araçta, kesintisiz veri aktarımı için uydu haberleşme sistemleri (SATCOM) ile birlikte sarf edilebilir fiber optik şamandıralar kullanılıyor. Bu yapı sayesinde TENGİZ, uzun menzilli görevlerde dahi merkezle bağlantısını koruyabiliyor ve gerçek zamanlı veri paylaşımı yapabiliyor. Platformun öne çıkan yönlerinden biri de “ana gemi (mothership)” konseptiyle çalışması. TENGİZ, bünyesinde STM’nin geliştirdiği NETA 300 otonom sualtı aracını taşıyabiliyor. Bunun yanında ALPAGUT akıllı dolanan mühimmat sistemi de platform üzerinden sualtından fırlatılabiliyor.

Bu yapı, TENGİZ’i yalnızca bağımsız görev yapan bir insansız sualtı aracı olmaktan çıkarıp farklı sistemleri koordine eden çok katmanlı bir operasyon platformuna dönüştürüyor. Araç, operasyon sırasında taşıdığı alt sistemleri görev bölgesine ulaştırabiliyor ve bunların koordinasyonunu sağlayabiliyor. TENGİZ, gelişmiş sensör suitleriyle hem sualtı hem de suüstü durumsal farkındalık sağlayabiliyor. Platformun silah ve görev yetenekleri arasında ağır torpido, çok hafif torpido fırlatma, taarruzi mayın dökme ve mayın karşı tedbirleri (MCM) bulunuyor.

Araç aynı zamanda denizaltı savunma harbi görevlerinde bariyer oluşturma ve hedef takibi yapabiliyor. Elektronik harp ile sinyal istihbaratı görevleri de sistemin görev paketleri arasında yer alıyor. TENGİZ’in görev profilleri yalnızca harp senaryolarıyla sınırlı değil. Platform, deniz tabanı haritalama ile birlikte kritik altyapıların denetiminde de kullanılabilecek şekilde geliştirildi. Özellikle deniz altındaki enerji ve iletişim hatları gibi kablo ve boru hatlarının kontrolü için önemli bir kapasite sunuyor. TENGİZ’in lojistik altyapısı da dikkat çekici unsurlar arasında yer aldı. Platform, 40 feet ISO konteyner boyutlarıyla uyumlu olarak tasarlandı. Bu sayede stratejik nakliye süreçleri daha kolay gerçekleştirilebiliyor.

Araç, liman tesislerinde kreyn yardımıyla denize indirilebildiği gibi lojistik destek gemilerindeki LARS sistemleri üzerinden de operasyonel hale getirilebiliyor. Ayrıca TENGİZ’in, Türk Donanması’nın amiral gemisi konumundaki TCG ANADOLU (LHD) ile tam uyumlu çalışabildiği belirtildi. STM’nin verdiği bilgilere göre platform, TCG ANADOLU gibi havuzlu gemilerin sualtı operasyon yapısına uygun şekilde geliştirildi ve havuz bölümüne otonom giriş-çıkış gerçekleştirebiliyor. STM tarafından paylaşılan teknik verilere göre TENGİZ’in uzunluğu 11,2 metre, çapı ise 1,6 metre seviyesinde bulunuyor. Platformun deplasmanı 17,8 ton olarak açıklandı. Araç, 8 knotun üzerinde hız kapasitesine sahip. Görev derinliği 400 metrenin üzerinde olan TENGİZ’in operasyon süresi ise 20 günün üzerine çıkabiliyor.