Avrupa’da mutfakların vazgeçilmezi haline gelen Air Fryer’lar, Avrupa Birliği’nin insan sağlığına zararlı PFAS kimyasallarına yönelik hazırladığı yeni kısıtlama paketinin odağına yerleşti. Yapışmaz kaplamalarda kullanılan ve doğada parçalanmayan bu "sonsuz kimyasallar"ın hormon sistemi ve bağışıklık üzerindeki riskleri nedeniyle, üreticilerin önümüzdeki yıllarda seramik gibi alternatiflere geçmesi zorunlu olacak. Düzenleme ani bir yasak getirmese de tüketicilerin bundan sonra alacakları ürünlerin kaplama malzemesine dikkat etmesi hayati önem taşıyor.

Avrupa’da son yılların en popüler mutfak aletlerinden biri olan air fryer’lar (sıcak hava fritözleri), yeni bir düzenlemenin odağında. Avrupa Birliği (AB), insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkileri nedeniyle tartışmalı kimyasalları sınırlandırmaya hazırlanıyor. Gündemdeki düzenlemenin merkezinde “PFAS” olarak bilinen maddeler yer alıyor. Bu kimyasallar çok yavaş parçalanıyor, doğada ve insan vücudunda birikebiliyor, hormon sistemi, bağışıklık ve bazı kanser türleriyle ilişkilendiriliyor. Söz konusu kısıtlama, yaklaşık 10 bin farklı kimyasal bileşiği kapsayabilecek genişlikte.

Süreci koordine eden kurum olan Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA), 2023’te başlatılan istişarelerin ardından nihai kararı önümüzdeki yıllarda şekillendirmeyi planlıyor. Air fryer’ların en önemli parçalarından biri olan yapışmaz kaplamalar, çoğu zaman PFAS içerebiliyor. Bu da cihazları düzenlemenin dolaylı hedeflerinden biri haline getiriyor. Uzmanlara göre risk doğrudan cihazdan değil, uzun vadede bu maddelerin ısı ile aşınması, çevreye yayılması, gıda ile temas ihtimali gibi faktörlerden kaynaklanıyor.

Planlanan düzenleme yalnızca air fryer’ları etkilemeyecek. PFAS içeren diğer ürünler arasında akıllı telefonlar, su geçirmez kıyafetler, güneş panelleri ve tıbbi ekipmanlar da bulunuyor. Bu nedenle karar, birçok sektörde köklü bir dönüşüm anlamına gelebilir. AB’nin planı ani bir yasak değil. Taslağa göre, sektörlere 1,5 ila 12 yıl arasında geçiş süre tanınabilir. Üreticiler alternatif teknolojilere yönlendirilecek.

Zaten bazı markalar şimdiden seramik kaplama gibi PFAS içermeyen çözümler geliştirmeye başladı. Uzmanlara göre yeni air fryer almayı düşünenler sadece fiyat ve kapasiteye değil kaplama malzemesine de dikkat etmeli. Önümüzdeki yıllarda PFAS içermeyen ürünlerin standart haline gelmesi bekleniyor. Bu nedenle bugünden bilinçli seçim yapmak, uzun vadede daha avantajlı olabilir.